రాజకీయం లేబుల్‌తో ఉన్న పోస్ట్‌లను చూపుతోంది. అన్ని పోస్ట్‌లు చూపించు
రాజకీయం లేబుల్‌తో ఉన్న పోస్ట్‌లను చూపుతోంది. అన్ని పోస్ట్‌లు చూపించు

4, సెప్టెంబర్ 2018, మంగళవారం

తెలంగాణ మేలుకే ‘ముందస్తు’..!

‘మాది సాధువుల మఠం కాదు రాజకీయ పార్టీ.. బాజాప్తా రాజకీయమే చేస్తాం..’-అని తెరాస అధినేత, తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర రావు గతంలో అనేక సార్లు ప్రకటించారు. ప్రత్యర్థులెవరైనా తనను విమర్శిస్తే- ‘మీరు రాజకీయం చేస్తున్నారు..’ అని అనడం తెలుగుదేశం పార్టీ అధినేత, ఏపీ సీఎం చంద్రబాబుకు మొదటి నుంచీ అలవాటు. కేసీఆర్ అయినా చంద్రబాబు అయినా- రాజకీయ నాయకులు రాజకీయమే చేస్తారు. ప్రతిదానిలో రాజకీయం ఉంటుంది. కొందరు నిజాయితీగా ఆ మాట ఒప్పుకుంటారు. కొందరు తామేదో ‘సాధువుల మఠంలో సేవ చేస్తున్నాం’ అన్నట్టు నటిస్తారు. రాజకీయ పక్షాలు రాజకీయమే చేస్తాయి.. రాజకీయమే చేయాలి కూడా. ‘ముందస్తు ఎన్నికలు’ కచ్చితంగా కేసీఆర్ రాజకీయ వ్యూహమే. ఇప్పుడు ముందస్తు ఎన్నికలకు వెళితే తెలంగాణ రాష్ట్రంలో తొలిసారి ముందస్తు ఎన్నికలు జరిగినట్టు అవుతుంది.
ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో 2004లో అప్పటి ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు ముందస్తు ఎన్నికలకు వెళ్లారు. ముందస్తు ఎన్నికల వ్యూహం ఎవరికి లాభం? ఎవరికి నష్టం? అనే చర్చల సంగతి ఎలా ఉన్నా కచ్చితంగా రాజకీయ ప్రయోజనాలు ఆశించే ఎవరైనా ముందస్తుకు వెళతారు. 1999 ఎన్నికలలో స్వల్ప తేడాతో చంద్రబాబు ఉమ్మడి రాష్ట్రంలో విజయం సాధించారు. ఆ తరువాత విద్యుత్ ఉద్యమం, రైతులపై కాల్పులు, తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి ఆవిర్భావం, తెలంగాణ ఉద్యమం, వరుసగా కరువు వీటన్నింటితో ఓటమి ఖాయం అని చంద్రబాబు అనుకున్న దశలో- 2003లో తిరుపతి వద్ద అలిపిరిలో ఆయనపై నక్సల్స్ దాడి చేశారు. సానుభూతి పవనాల కోసం మీడియా అండదండలతో బాబు తీవ్రంగానే కృషి చేశారు. తనపై దాడి జరిగినందున తనకు ఎన్నికల్లో ఓటు వేయాలన్నట్టుగా చంద్రబాబు ముందస్తు ఎన్నికలకు వెళ్లారు. రోజు రోజుకూ జనంలో వ్యతిరేకత పెరుగుతుండడం వల్ల సానుభూతి పవనాలతో గట్టెక్కవచ్చునని ఆయన ముందస్తుకు వెళ్లారు. కానీ, చిత్రంగా తన సొంత జిల్లాలో సైతం బాబు పట్ల సానుభూతి కనిపించలేదు. అప్పటి ముందస్తు ఎన్నికలను దృష్టిలో పెట్టుకుని ఇప్పటి ముందస్తు ఎన్నికలపై రాజకీయ వ్యాఖ్యానాలు చేస్తే అది వారి రాజకీయ అవగాహనా లోపమే అవుతుంది.
ముందస్తు ఎన్నికలు జరిగినా, సకాలంలో జరిగినా, వెనకస్తు ఎన్నికలు జరిగినా ఎప్పుడు ఎన్నికలు జరిగినా- ‘అధికారపక్షం పరిస్థితే బాగుంద’ని ప్రత్యర్థులు సైతం ‘ఆఫ్ ది రికార్డు’గా మాట్లాడుతూ చెప్పేమాట. ఒకేసారి ఆవిర్భవించిన తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాల్లో ఇప్పుడు రాజకీయ పరిస్థితులు వేరువేరుగా ఉన్నాయి. ఆంధ్రలో ఎవరు గెలుస్తారు? అని అంతా ఎదురు చూస్తే, తెలంగాణలో మాత్రం టిఆర్‌ఎస్‌కు ఎంత మెజారిటీ వస్తుంది అని మాత్రమే చూసే పరిస్థితి ఉంది. 2014 సంవత్సరానికి ముందు ఉమ్మడి రాష్ట్రంలో తెలంగాణ పరిస్థితి, సొంత రాష్ట్రంలో తెలంగాణ పరిస్థితికి తేడా రాజకీయ మేధావులకు తెలియక పోవచ్చు కానీ సామాన్య ప్రజలకు తెలుసు. ఎన్నికల్లో గెలుపు ఓటములను నిర్ణయించేది సామాన్యులే.
రాబోయేవి తెలంగాణ రాష్ట్రంలో జరిగే తొలి ఎన్నికలు. 2014 జూన్ 2న తెలంగాణ రాష్ట్రం ఆవిర్భవించినా- ఉమ్మడి రాష్ట్రంలోనే ఎన్నికలు జరిగాయి. రాష్ట్ర విభజన జరిగినా అపాయింటెడ్ డేట్‌కు ముందే ఎన్నికలు జరిగాయి. అప్పటి వాతావరణం వేరు. అప్పటి వరకు బలంగా ఉన్న కాంగ్రెస్, తెలుగుదేశం పార్టీలు ఇప్పుడు బలహీనపడ్డాయి. తెలుగుదేశం ఆంధ్ర ప్రాంతానికే పరిమితం కాగా, కాంగ్రెస్‌కు ఆంధ్రలో అస్సలు అడ్రెస్ లేకుండా పోయింది. తెలంగాణలో నామమాత్ర ప్రతిపక్షంగా మిగిలిపోయింది.
నాలుగేళ్ల కాలంలో అన్ని రంగాల్లోనూ తెలంగాణ గణనీయమైన అభివృద్ధిని సాధించింది. 2014 ఎన్నికల సమయంలో తెలంగాణలో కూడా బలంగా ఉన్న టిడిపి, బిజెపి ఈ నాలుగేళ్ల కాలంలో పూర్తిగా బలహీనపడ్డాయి. తెలంగాణ ఉద్యమ కాలంలో- ‘హైదరాబాద్ జనాభాలో 60 శాతం మా వాళ్లే’ అంటూ ఆంధ్ర ప్రాంత ఎంపీలు చెప్పేవారు. అలాంటిది ‘గ్రేటర్ హైదరాబాద్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్’ (జీహెచ్‌ఎంసీ) ఎన్నికల్లో 150 వార్డులకు గాను టిడిపి ఒకే ఒక వార్డును గెలుచుకుంది. జీహెచ్‌ఎంసీ ఎన్నికల తరువాత టిడిపి క్రమంగా టిఆర్‌ఎస్‌గా రూపాంతరం చెందింది. అనంతరం ఎమ్మెల్యేలు టిఆర్‌ఎస్‌లో విలీనం అయ్యారు. దేశమంతా మోదీ హవా ఉన్న కాలంలోనే తెలంగాణలో బిజెపి పరిస్థితి అంతంత మాత్రమే. ఇలాంటి పరిస్థితిలో భయంతో టిఆర్‌ఎస్ ముందస్తుకు వెళుతోందని అనుకుంటే హస్యాస్పదంగా ఉంటుంది.
ముందస్తు కన్నా సకాలంలో ఎన్నికలకు వెళ్లడం వల్లనే టిఆర్‌ఎస్‌కు చెప్పుకోవడానికి ఎక్కువ విజయాలు ఉంటాయి. ఇంటింటికీ మంచినీటి పథకం పూర్తవుతుంది. కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టు తొలి ఫలాలు కంటి ముందు కనిపిస్తాయి. డబుల్ బెడ్‌రూమ్ ఇళ్ల ప్రారంభోత్సవాలు పెరుగుతాయి.
ఐతే మరి- టిఆర్‌ఎస్ ముందస్తు ఆలోచన ఎందుకు చేస్తుందని ప్రశ్నించుకుంటే- కచ్చితంగా రాజకీయ ప్రయోజనాలు ఆశించేనన్న జవాబు వస్తుంది.
ఈ ఏడాది డిసెంబర్‌లో మూడు రాష్ట్రాలకు అసెంబ్లీ ఎన్నికలు జరుగనున్న నేపథ్యంలో దేశంలో మోదీకి వ్యతిరేక పవనాలు బలంగానే వీస్తున్నాయి. డిసెంబర్‌లో ఎన్నికలు జరిగే మూడు రాష్ట్రాల్లో కాంగ్రెస్ పరిస్థితి మెరుగ్గా ఉండవచ్చని పలు సర్వేలు తేల్చి చెప్పాయి. మూడు రాష్ట్రాల ఎన్నికల ఫలితాల తరువాత సహజంగా కాంగ్రెస్ హడావుడి పెరుగుతుంది. తెలంగాణలో టిఆర్‌ఎస్‌కు ప్రధానంగా కాంగ్రెస్‌తోనే పోటీ ఉంటుంది. కాంగ్రెస్‌కు సానుకూలంగా వచ్చే ఏ ఫలితం కూడా టిఆర్‌ఎస్‌కు ఇష్టం ఉండదు.
ఇక, 2019లో సకాలంలో ఎన్నికలు జరిగితే ప్రధానంగా పార్లమెంటు ఎన్నికలే జాతీయ స్థాయి దృష్టిని ఆకట్టుకుంటాయి. రాష్ట్రాలకు సంబంధించిన అసెంబ్లీ ఎన్నికలపై అంతగా దృష్టి ఉండదు. మొత్తం దేశానికి సంబంధించిన అంశాలు చర్చకు వస్తాయి. ఏ ప్రాంతీయ పార్టీకైనా ఇది ఇష్టం ఉండదు. మోదీ విజయాలు, పరాజయాలపై ఎన్నికలు జరగడం టిఆర్‌ఎస్ నాయకత్వానికి ఇష్టం ఉండదు. తెలంగాణలో కేసీఆర్ నాయకత్వంలో జరిగిన పాలనపై చర్చనే ప్రధాన అంశంగా నిలవాలని టిఆర్‌ఎస్ కోరుకుంటోంది.
ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ కేంద్రంలో ప్రత్యామ్నాయ రాజకీయ వేదిక గురించి గతంలో ప్రకటించారు. ఒకవేళ సకాలంలో ఎన్నికలు జరిగితే ఆయన తెలంగాణ రాష్ట్రానికే పరిమితం కావలసి ఉంటుంది. రాష్ట్రంలో ఎన్నికల ప్రచారానికే పరిమితం కావాలి. ఎన్నికలు ఎప్పుడు జరిగినా తన పార్టీకి ఘన విజయం ఖాయం అనే స్పష్టత ఆయనకు ఉంది. డిసెంబర్‌లో అయితే రాష్ట్ర ఎన్నికలను ముగించుకుని కేసీఆర్ విజయోత్సాహంతో ఉంటారు. అప్పటికి సాధారణ ఎన్నికలకు ఇంకా నాలుగు నెలల గడువు ఉంటుంది. దేశమంతా ఎన్నికల వాతావరణం నెలకొని ఉంటుంది. అప్పుడు విజేతగా కేసీఆర్ జాతీయ రాజకీయాలపై సైతం దృష్టిసారించే అవకాశం ఉంటుంది.
దేశంలో మోదీ హవా తగ్గినట్టు ఉన్నా, రాహుల్ హవా ఏమీ లేదు. ఎవరు అధికారంలోకి వచ్చినా కేంద్రంలో సంకీర్ణ ప్రభుత్వమే ఖాయమని అనిపిస్తుంది. భాజపా బలం గణనీయంగా తగ్గవచ్చు. కానీ ‘సింగిల్ లార్జెస్ట్ పార్టీ’గా నిలిచే అవకాశం ఉంది. సంకీర్ణ ప్రభుత్వం ఏర్పాటులో చురుకైన రాజకీయ నాయకులు కీలక పాత్ర వహిస్తారు. ఇది కేసీఆర్‌కు అందివచ్చే అవకాశం అవుతుంది. తెలంగాణ ప్రయోజనాలకు సంబంధించినంత వరకు కాంగ్రెస్ వ్యతిరేకత, బిజెపి వ్యతిరేకత అనే అర్థం లేని సిద్ధాంతాలు ఏమీ ఇప్పటి వరకు తెలంగాణ నాయకత్వం ఆచరించలేదు. తమిళనాడు ప్రయోజనాల కోసం డిఎంకె, ఏఐఎడిఎంకె పార్టీలు అటు కాంగ్రెస్, ఇటు బిజెపితో సంబంధాలు పెట్టుకున్న సందర్భాలు ఉన్నాయి. కొత్తగా ఏర్పడిన తెలంగాణ రాష్ట్రం ఇదే తరహాలో రాష్ట్ర ప్రయోజనాల కోసం మోదీ ప్రభుత్వంతో సన్నిహితంగానే మెలిగింది. ఉమ్మడి రాజధాని, సెక్షన్- 8, ఉమ్మడి హైకోర్టు వంటి అనేక సమస్యలు ఉన్నా, కేంద్రంతో సఖ్యతగా ఉండడం వల్లనే చిక్కుముడులు విప్పుకొని అనేక ప్రాజెక్టులకు కేసీఆర్ అనుమతులు సాధించారు. తెలంగాణకు సంబంధించి అత్యంత కీలకమైన జోనల్ వ్యవస్థను సైతం సాధించారు.
కేంద్రంలో బిజెపి నాయకత్వంలోనే సంకీర్ణ ప్రభుత్వం ఏర్పడే అవకాశాలు ఉన్నాయి. ఒకవేళ ప్రస్తుత విపక్షాల నాయకత్వంలో కేంద్రంలో ప్రభుత్వం ఏర్పడినా టిఆర్‌ఎస్ గుడ్డిగా వ్యతిరేక వైఖరి ఏమీ అవలంబించే అవకాశం లేదు. తెలంగాణ ప్రయోజనాల కోసం కేంద్రంతో సఖ్యతగా ఉండే విధానానే్న ఎంచుకొనే అవకాశాలే ఎక్కువగా ఉన్నాయి.
ఓటమి భయంతోనే తెరాస ముందస్తు ఎన్నికలకు వెళుతోందని వ్యాఖ్యానిస్తున్న వారికి ప్రస్తుత పరిస్థితిలో ప్రతిపక్ష స్థానం దక్కడం అనుమానమే! ఓటమి భయం కాదు, రేపటి జాతీయ రాజకీయాల్లో తెలంగాణ తన వంతు పాత్ర పోషించేందుకే ముందస్తు ఎన్నికలకు కేసీఆర్ సిద్ధం అవుతున్నట్టు కనిపిస్తోంది. ముందస్తు ఎన్నికల శంఖారావంలో భాగంగానే కొంగర కలాన్‌లో ఆదివారం నాడు భారీ బహిరంగ సభకు సన్నాహాలు పూర్తయ్యాయి. ఆరు దశాబ్దాల శాపవిమోచనం తరువాత ప్రకృతితో పాటు అన్నీ తెలంగాణకు సానుకూలంగా మారాయి. మిత్రపక్షం కాకపోయినా కేంద్రంలో మోదీ ప్రభుత్వంతో చాకచక్యంగా వ్యవహరించిన కేసీఆర్ ఇక- కొన్ని రాజకీయ పక్షాల అండతో ఏర్పడే కేంద్ర ప్రభుత్వం నుంచి తెలంగాణ మరింత మేలు ఆశించడం అత్యాశ ఏమీ కాదు. తెలంగాణకు ముందున్నవి ఇంకా మంచి రోజులు.
--మౌ ర్య

2, జూన్ 2018, శనివారం

ప్రత్యర్థులకు ‘విరామం’!

ఉమ్మడి రాష్ట్రంలో ‘క్రాప్ హాలిడే’ అనే మాట తరుచుగా వినిపించేది. అనావృష్టి, ఎరువులు దొరక్క పోవడం, విద్యుత్ కోత వంటి సమస్యలతో పంటలకు విరామం ఇవ్వడం అప్పట్లో ఒక సంప్రదాయంగా మారింది. చాలా చోట్ల పంటలు వేయకుండా ‘క్రాప్ హాలిడే’ అంటూ రైతులు ఆందోళన చేసేవారు. తెలంగాణలో ఈ నాలుగేళ్ల తెరాస పాలన చూస్తే ప్రత్యర్థులకు ‘రాజకీయ విరామం’ ప్రకటించినట్టుగా ఉంది. కేసీఆర్ సీఎం పీఠాన్ని అధిష్ఠించాక నాలుగేళ్లలో సాధించిన ప్రగతి, ప్రస్తుత రాజకీయ పరిణామాలు చూస్తుంటే అధికార తెరాస పార్టీకి పెద్దగా పోటీ కనిపించడం లేదు.
కాగా, మహారాష్టల్రోని నాంధేడ్ ప్రాంతానికి చెందిన 40 గ్రామాల ప్రజలు తమను తెలంగాణలో కలిపివేయాలని తీర్మానం చేశారు. తెలంగాణకు ఆనుకుని ఉన్న ఈ గ్రామాల ప్రజల డిమాండ్‌కు అక్కడి నాయకులు సైతం మద్దతు పలికారు. గతంలో ఎప్పుడైనా ఇలాంటి తీర్మానాల గురించి విన్నామా? కన్నామా? తెలుగు ప్రజలు ఎక్కువగా ఉంటూ ఒడిశాలో కలిసిపోయిన బరంపురం వంటి కొన్ని ప్రాంతాలను తిరిగి ఆంధ్రలో కలిపేయాలని ఉమ్మడి రాష్ట్రంలో కొన్నిసార్లు డిమాండ్లు వినిపించాయి. తెలుగు వారు ఎక్కువగా ఉన్నందున భాష ప్రాతిపదికగా ఆ ప్రాంతాలను ఏపీలో కలపాలనే డిమాండ్లు వినిపించాయి. కానీ, అభివృద్ధి పథకాల అమలు తీరును చూసి, తమ గ్రామాలను తెలంగాణలో కలిపేయాలని వారు కోరడాన్ని చూస్తే కేసీఆర్ సర్కారు ఏం సాధించిందో అన్నది అర్థమవుతుంది. ఆ గ్రామాలవారు తెలుగు వారేమీ కాదు. వారి మాతృభాష మరాఠీ. తెలంగాణలో కలవాలని ఎందుకు అనుకుంటున్నారు? అని మీడియా ప్రశ్నిస్తే- నిరంతర విద్యుత్, రైతుబంధు పథకం కింద లభిస్తున్న పెట్టుబడి సహాయం గురించి ఆ రైతులు వివరించారు.
తెలంగాణ ఆవిర్భవించినప్పుడు ఒకవైపు సంతోషం.. మరోవైపు అనుమానాలు.. ఆరు దశాబ్దాల పోరు సాకారమైంది. ఎలా పాలించుకుంటాం? ‘తెలంగాణ వద్దు’ అన్న వారి ముందు పలుచన అవుతామా? తలెత్తుకుని నిలిచే విధంగా మన రాష్ట్రాన్ని మనం పాలించుకుంటామా? .. ఇలా తెలంగాణ వాదుల మదిలో సందేహాలు ఎన్నో. ఉద్యమకారులుగా విజయం సాధించిన వారు ఎందరో వ్యక్తులు పాలకులుగా ఆ స్థాయిలో విజయం సాధించలేదు.
‘కాలం కలిసొచ్చింది, దేవుడు కరుణించాడు’- అన్నట్టు బాలారిష్టాలను అధిగమించి దేశానికి దారి చూపే విధంగా తెలంగాణ ప్రగతి పథాన పరుగులు తీస్తోంది. రాజకీయ విమర్శలు, ఎత్తులు- పైఎత్తులు , విజయాలు పక్కన పెట్టి తెలంగాణ కోణంలో ఈ ప్రాంతవాసులకు ఈ నాలుగేళ్లలో మేలు జరిగిందా? లేదా? అని చూస్తే, సాధారణ ప్రజలు ఊహించిన దాని కన్నా ఎక్కువే మేలు జరిగింది.
తెలంగాణ ఆవిర్భవించే సమయంలో ఎనె్నన్ని శాపాలు..? తెలంగాణ కల సాకారం అవుతున్న వేళ టీజీ వెంకటేశ్ లాంటి పెద్దలు- ‘రాష్ట్ర విభజన జరిగితే ఆరు నెలల సమయానికే మమ్ములను తిరిగి ఆంధ్రలో కలిపేయండి అని తెలంగాణలో ఉద్యమం వస్తుంది’ అన్నారు. విభజన తర్వాత ఒక అధికారిక సమావేశంలో ఏపీ ఆర్థికమంత్రి యనమల రామకృష్ణుడు ‘ఆంధ్రకు నిధుల కేటాయింపులు, మేం సాధించిన అభివృద్ధి చూసి తెలంగాణలో ఉద్యమం వస్తుంద’ని అన్నారు. తెలంగాణ పాలకులు ఏమీ మాట్లాడలేదు. నాలుగేళ్లలో తమ చేతలే సమాధానం అనుకుంటూ ముందుకు వెళ్లారు.
‘ఏపీలో ప్రతి జిల్లా కేంద్రాన్ని హైదరాబాద్‌లా మారుస్తాను, జిల్లాకో విమానాశ్రయం’ అని హామీలు ఇచ్చిన వారు నాలుగేళ్లు గడిచాక కేంద్రం మోసం చేసిందని గగ్గోలు పెడుతుండగా, తెలంగాణ మాత్రం తన ఆదాయ వనరులను పెంచుకుని, ప్రాధాన్యతా రంగాలను నిర్ణయించుకుని సంక్షేమానికి, అభివృద్ధికి ప్రాధాన్యిత ఇస్తూ దేశానికే ఆదర్శంగా నిలుస్తోంది. హైటెక్ సిటీ పేరుతో ఒక ఏరియాలో భూముల ధరలు పెరగడమే అభివృద్ధి కాదు, మారు మూల పల్లెల్లో ఉండే సామాన్యుడు సైతం బాగుపడినప్పుడే అభివృద్ధి అనే కోణంలో తెలంగాణ పథకాలు చేపట్టింది. కొన్ని రాజకీయ పక్షాలు సాంప్రదాయ రాజకీయ ఆలోచనలకే పరిమితమైతే, అధికార పక్షం మాత్రం ఒకవైపు సంక్షేమం, మరోవైపు అభివృద్ధికి ప్రాధాన్యిత ఇస్తూ విజయం సాధించడం కాదు, ప్రత్యర్థికి డిపాజిట్లు కూడా దక్కని ఎత్తుగడలతో ముందుకు వెళుతోంది.
రాజకీయ ఎత్తుగడలతో విజయం సాధించడం ముఖ్యం కాదు. తెలంగాణ అభివృద్ధి చెందాలి, ఆ అభివృద్ధి ఫలాలు సామాన్యులకు అందాలి, వాళ్లు మనస్ఫూర్తిగా అధికార పక్షానికి అండగా నిలవాలనే కోణంలో తెలంగాణలో రాజకీయం సాగుతోంది. ఏ రాజకీయ పక్షమైనా దాని అంతిమ లక్ష్యం అధికారం. ఆ ఎత్తుగడలు తెలంగాణకు మేలు చేసేవిగా ఉంటే సాధించుకున్న తెలంగాణకు సార్థకత ఉంటుంది. తెలంగాణలో అధికార పక్షం చేస్తున్నది అదే. గొర్రెల పంపిణీ, చేపల పంపిణీ వంటి పథకాల ప్రభావం రాజకీయ పక్షాలకు అర్థం కాకపోవచ్చు. ఇవి గ్రామాల్లో కలిగించే ప్రభావం తరువాత అర్థమవుతుంది. గ్రామాలు ఆర్థికంగా పరిపుష్టం కావడంతో పాటు రాజకీయంగా బలమైన పునాదులు పడేందుకు ఇవి దోహదం చేస్తాయి.
అధికార పక్షం సాధారణ మెజారిటీతో తిరిగి అధికారంలోకి రావడానికి ఒక్క ‘ఆసరా’ పథకం చాలు. మిషన్ కాకతీయ, మిషన్ భగీరథ, కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టు తెలంగాణ ప్రజల స్థితిగతులను పూర్తిగా మార్చేస్తుంది. రైతు బంధు పథకంపై ప్రత్యర్థులు ఎన్ని విమర్శలు చేస్తే అధికార పక్షానికి అంత మేలు చేసిన వారవుతారు. కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టు ఫలాలు సాధారణ ఎన్నికలకు ముందే కనిపించి తీరుతాయి. సమైక్యాంధ్రలో తెలంగాణ ప్రాజెక్టులకు పెద్దపీట అంటూ సమైక్యపాలకులు రోజూ పాడిన పాట దశాబ్దాల పాటు విన్న తెలంగాణ ప్రజలకు ఇప్పుడు ఏదైనా కళ్లతో చూస్తే తప్ప నమ్మరు. కాళేశ్వరం ప్రాజెక్టు తొలి దశ ఫలాలు త్వరలోనే చూడనున్నాం. రైతుల పొలాలను తడపడంతో పాటు వచ్చే ఏడాదిలో జరిగే ఎన్నికల కోసం ప్రత్యర్థుల కిందకు రాజకీయంగా నీళ్లు తేవడం కోసం కూడా కాళేశ్వరం పూర్తి కావడం అధికార పక్షానికి అవసరం.
ఉద్యమ కాలంలో తెలంగాణకు వ్యతిరేకంగా ఈ ప్రాంతానికి చెందిన ఏ చిన్న నాయకుడు మాట్లాడినా మీడియా అతన్ని ఆకాశానికెత్తేది. విజయశాంతి పార్టీ పెట్టినా, గద్దర్ గళమెత్తినా తెలంగాణ ఏర్పాటును వ్యతిరేకించే మీడియా వారిపై కోటి ఆశలు పెట్టుకునేది. ఫలానా వారి అన్న, ఫలానా వారి తమ్ముడు అంటూ సొంత గుర్తింపు లేని వ్యక్తులు తెలంగాణ పేరుతో పార్టీ పెట్టినా ఆకాశానికెత్తేవారు. అలాంటి ఆశాకిరణం కోసం మీడియా ఇప్పుడు కూడా ఎదురు చూస్తోంది. కోదండరామ్ రూపంలో వారికో ఆశాకిరణం కనిపిస్తోంది. తెలంగాణ ఉద్యమ కాలంలోనే ఎన్నో పార్టీలు పెట్టారు. వివిధ పార్టీల్లోని తెలంగాణ నాయకులు టిఆర్‌ఎస్‌ను మించి మీడియా ముందు తెలంగాణ వాదం గట్టిగా వినిపించారు. తెలంగాణ ప్రజలు మరీ అంత అమాయకులేం కాదు. ఎవరు తెలంగాణ కోసం ఆలోచిస్తున్నారు, ఏ పార్టీతో మేలు అనే ఆలోచన ఇక్కడి ప్రజలకు స్పష్టంగా ఉంది. ఉద్యమ కాలంలో తమ పరిణతి చూపించారు. నాలుగేళ్ల పాలనా కాలంలోనూ చూపించారు. తెలంగాణకు ఏది మేలో ప్రజలకు బాగా తెలుసు. రాష్ట్రంలోనూ, దేశంలోనూ రాజకీయ పరిణామాలను చూస్తుంటే 2019 ఎన్నికలు తెలంగాణకు మేలు చేసే విధంగానే ఉంటాయి.
2019 పరిణామాలు ఒక్క ముక్కలో చెప్పాలంటే తెలంగాణలో అధికారంలో ఉన్న పక్షం 2014 ఫలితాలతో పోలిస్తే, తన బలాన్ని 50 శాతం వరకు పెంచుకునే అవకాశం ఉంది. అదే సమయంలో కేంద్రంలో ప్రస్తుతం అధికారంలో ఉన్న పక్షం కనీసం 50 శాతం బలాన్ని కోల్పోయే అవకాశం ఉంది. కేంద్రంలో ఏక పార్టీ అధికారంలో ఉన్నా , మిత్రపక్షం కాకపోయినా సామరస్యంగా తెలంగాణకు మేలు కలిగే విధంగా కేంద్రంతో కేసీఆర్ మంచి సంబంధాలు కొనసాగించారు. రాబోయే కాలంలో కేంద్రంలో సంకీర్ణ ప్రభుత్వం రావడం ఖాయమైతే- అప్పుడు తెలంగాణకు మరింత ప్రయోజనం కలుగుతుంది. ఆరు దశాబ్దాల తరువాత తెలంగాణకు కాలం కలిసొస్తోంది. ఇప్పుడు తెలంగాణ వేగాన్ని ఎవరూ ఆపలేరు. ఇది తెలంగాణ కాలం.
-మౌర్య 
(ఆంధ్ర భూమి ఎడిట్ పేజీ 2-6-2018)

2, ఆగస్టు 2017, బుధవారం

ఇంతకీ ‘ట్రంప్ ఫోబియా’ ఎవరికి?

‘ భూతల స్వర్గం’ అని అందరూ కీర్తిస్తున్న అమెరికాలో నిజంగా మన వాళ్లకు భద్రత లేదా? మన ఐటి ఉద్యోగులు, విద్యార్థుల భవిష్యత్తు అయోమయంగా, అలవికాని విధంగా ఉందా? మన నేలపై ఉంటూ మన టీవీ చానళ్లలో చూస్తే ఇలానే అనిపిస్తుంది. కానీ, అమెరికాకు వెళ్లి చూస్తే మాత్రం దీనికి పూర్తిగా భిన్నమైన వాతావరణం కనిపిస్తుంది. ‘అమెరికా దృశ్యాల’ను హైదరాబాద్ నగరం నుంచే ఇష్టం వచ్చినట్టుగా ఊహించుకుని తెలుగు చానళ్లు కథలు అల్లాయి. మన జాతీయ టీవీ చానళ్లు అమెరికా అధ్యక్షుడిగా డొనాల్డ్ ట్రంప్ గెలవడమే తప్పు అన్నట్టు చూపిస్తే, తెలుగు చానళ్లు మరో అడుగు ముందుకేసి ట్రంప్ గెలుపు తమకు నచ్చలేదని తేల్చిచెప్పడంతో పాటు మన వాళ్ల జీవితాలు నడిరోడ్డున పడ్డాయన్నట్టుగా తెగ ఆందోళన వ్యక్తం చేశాయి. నెల రోజుల పాటు అమెరికాలోని అనేక ప్రాంతాల్లో తిరగడంతో పాటు ఐటి ఉద్యోగులతో మాట్లాడితే- మన చానళ్లలో ఎంతో సీరియస్‌గా చెప్పిన విషయాలపై వాళ్లు జోకులేస్తున్నారు. వాస్తవానికి, ప్రచారానికి అంత తేడా ఉంది!
అధికారిక గణాంకాల ప్రకారం 23 లక్షల మందికి పైగా భారతీయులు అమెరికాలో నివసిస్తున్నారు. వీరు కాకుండా విద్యార్థులు, వివిధ రకాల అనుమతులతో అక్కడ ఉద్యోగం చేస్తున్న వారు కూడా పెద్ద సంఖ్యలోనే ఉన్నారు. అమెరికాలో మన ఐటి ఉద్యోగులు, విద్యార్థులను ‘ట్రంప్ ఫోబియా’ వెంటాడుతోందా? వీళ్లందరినీ ట్రంప్ వెళ్లగొట్టడం ఖాయమా? తెలుగు చానళ్లు చూశాక తలెత్తిన ప్రశ్నలు ఇవి. ఈ వ్యాస రచయిత కొద్దిరోజుల క్రితం అమెరికా పర్యటించినపుడు అసలీ ప్రశ్నలే ఎక్కడా వినిపించలేదు.
భారతీయులను గానీ, మన తెలుగువాళ్లను గానీ ట్రంప్ ఏ విధంగానూ భయపెట్టడం లేదు. ట్రంప్ నివసించే వైట్ హౌస్ ముందే ఎవరో అనామకుడు రెండు నెలల నుంచి గుడారం వేసుకుని ట్రంప్ దిగిపోవాలని ప్లకార్డులు ప్రదర్శిస్తున్నా అక్కడి భద్రతా సిబ్బంది ఎవరూ అడ్డుకోవడం లేదు. అమెరికా అడ్మినిస్ట్రేషన్ భవనం వరకూ ఎలాంటి అనుమతి లేకుండా వెళ్లి వచ్చినా అడ్డుకునే వారు లేరు. తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాల నుంచి వచ్చి అమెరికాలో ఉంటున్న తెలుగు వారు నిశ్చింతగా తమ ఉద్యోగాలు తాము చేసుకుంటున్నారు. యువతీ యువకులు ఉన్నత విద్యాసంస్థలలో హాయిగా చదువులు కొనసాగిస్తున్నారు. అయితే, ఎక్కువగా ఐటి విద్యార్థులు ఎంఎస్ చేసేందుకు అమెరికా వెళ్లి అక్కడే ఉద్యోగం చేస్తున్నారు. గతంలో ఇలానే వెళ్లిన వారు అక్కడే స్థిరపడిపోయారు. ఒకసారి అమెరికా వాతావరణం, అక్కడి పరిస్థితులు అలవాటు అయిన తరువాత ఇండియాకు తిరిగి వచ్చేవాళ్లు తక్కువ అనే అభిప్రాయం అక్కడ బలంగా వినిపించింది. కెరీర్ పరంగా ఎదిగేందుకు ఉన్న విస్తృత అవకాశాలతో పాటు ప్రజల్లో చట్టం పట్ల భయం, గౌరవం ఆ దేశాన్ని ఉన్నత స్థితికి తీసుకుపోయిందని అనిపిస్తోంది.
ఎంఎస్ చేసేందుకు రెండేళ్లు అమెరికాలో ఉన్నప్పుడు అక్కడి జీవన విధానం, క్రమశిక్షణ, చట్టాన్ని ఉల్లంఘించని బాధ్యతాయుతమైన జీవితం ఎవరినైనా ఇట్టే ఆకట్టుకుంటుంది. దీనికి తోడు ఎదిగేందుకు ఉన్న పుష్కలమైన అవకాశాలు, డాలర్ల సంపాదన యువతను కట్టిపడేస్తుంది. ట్రంప్ భయం లేదు కానీ, మనవాళ్లు పెద్ద సంఖ్యలో వస్తుండడం వల్ల ఉద్యోగ అవకాశాలు ఇటీవలి కాలంలో కాస్త మందగించాయనే అభిప్రాయం అక్కడి వారిలో వినిపించింది. ఎక్కువ మంది కన్సల్టెన్సీల ద్వారా ఉద్యోగాల్లో చేరుతారు. హెచ్1బి వీసా రాక ముందే చదువు ముగిసిన తరువాత విద్యార్థులు ఓపిటిపై ఉద్యోగంలో చేరుతారు. మూడేళ్ల పాటు ఓపిటిపై ఉద్యోగం చేసుకునేందుకు అవకాశం ఉంది. కనీసం విద్య కోసం తాము ఖర్చు చేసిన డబ్బును తిరిగి అక్కడే సంపాదించుకోవాలనే దృఢమైన అభిప్రాయం అక్కడి విద్యార్థుల్లో కనిపించింది.
గతంలో కన్సల్టెన్సీల్లో చేరితే ఒకటి, రెండు నెలల్లోనే ఏదో ఒక సంస్థలో ఉద్యోగం లభించేది. కానీ ఇప్పుడు చాలా చోట్ల ఆ పరిస్థితి కనిపించడం లేదు. కొందరు విద్యార్థులు ఆరునెలల నుంచి కన్సల్టెన్సీల్లో ఉంటూ అవకాశం కోసం ఎదురుతెన్నులు చూస్తున్నారు. ఏడాది నుంచి ఎదురు చూస్తున్న వారు సైతం ఉన్నారు. చదువు ముగించి ఏడాది పాటు ఉద్యోగం లేకుండా అమెరికా లాంటి దేశంలో ఉండడం అంటే ఆ విద్యార్థిపై మానసికంగా తీవ్ర ప్రభావం పడుతుంది. మంచి ఉద్యోగం కోసం ఎక్కువ కాలం ఎదురు చూడడం కన్నా ఏదో ఒక ఉద్యోగంలో చేరిపోవడం మేలు అనే భావన కనిపిస్తోంది. ట్రంప్ ప్రభావం లేకపోయినప్పటికీ గత కొంత కాలంగా పెద్ద సంఖ్యలో మన వాళ్లు వస్తున్నారు. దీని వల్ల వెంటనే ఉద్యోగాలు దొరికే పరిస్థితి లేదని చెబుతున్నారు. కన్సల్టెన్సీలది ఇక్కడ లాభసాటి వ్యాపారంగా మారింది. వీటిని ఎక్కువగా తెలుగువారే నిర్వహిస్తున్నారు. ఎన్ని నెలలు అయినా ఈ కన్సల్టెన్సీలే అభ్యర్థికి వసతి కల్పించి ఉద్యోగాల కోసం మార్కెటింగ్ చేస్తాయి. ఉద్యోగం వచ్చిన తరువాత, ఉద్యోగం చేస్తున్నంత కాలం కన్సల్టెన్సీల వారికి వీరి సంపాదనలో కొంత వాటా ఉంటుంది. ఏడాదికి దాదాపు లక్ష డాలర్లు విద్యార్థికి పని చేసే సంస్థ చెల్లిస్తే ఈ కన్సల్టెన్సీలు ఉద్యోగికి 60వేల డాలర్ల వరకు ఇచ్చి నలభై వేల రూపాయల వరకు తాము తీసుకుంటాయి. రెండు మూడు నెలలు వసతి కల్పించి మార్కెట్ చేసినందుకు విద్యార్థి కన్నా కన్సల్టెన్సీలకే ఆదాయం ఎక్కువ. అయినప్పటికీ విద్యార్థులు కన్సల్టెన్సీలనే నమ్ముకోక తప్పడం లేదు. సొంతంగా ప్రయత్నిస్తే లభించే అవకాశాల కన్నా కన్సల్టెన్సీల ద్వారానే అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉన్నాయి. ఇప్పుడు న్యూయార్క్ లాంటి నగరంలోని విశ్వవిద్యాలయాల్లో రెండేళ్ల ఎంఎస్‌కు దాదాపు 60లక్షల రూపాయల వ్యయం అవుతుంది. ఇంత వ్యయంతో చదువుకోవడం అంత ప్రయోజనకరం కాదని విద్యార్థులు అంటున్నారు. కనీసం ఒక ఏడాది ఉద్యోగం కోసం నిరీక్షించడానికి అవకాశం ఉన్నవారు మాత్రమే ఇప్పుడు అమెరికా వైపు దృష్టిసారించడం మంచిదనే సలహా వినిపిస్తోంది అక్కడ విద్యార్థుల నుంచి. మన దేశం నుంచి వస్తున్న విద్యార్థుల సంఖ్య తగ్గినట్టయితే అక్కడున్న వారికి కొంత వరకు అవకాశాలు మెరుగు పడతాయి.
‘అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు’ అనడం కన్నా ‘ప్రపంచ దేశాల సంయుక్త దేశం’ అన్నట్టుగా అమెరికా వాతావరణం కనిపించింది. యూనివర్సిటీల్లోనూ, న్యూయార్క్, వాషింగ్టన్ లాంటి నగరాల్లో ప్రపంచంలోని దాదాపు అన్ని దేశాల వారు కనిపిస్తూ మినీ ప్రపంచాన్ని చూస్తున్నట్టుగా అనిపించింది. చిన్న చిన్న ఆసియా దేశాలు మొదలుకొని యూరప్ దేశాల, ముస్లిం దేశాల వారు కనిపిస్తారు. విమానాశ్రయాల్లో మాట్లాడుకునే వారిని గమనిస్తే ప్రపంచ భాషలు వినిపిస్తాయి. ప్రపంచ యువతను అమెరికా ఆకర్షిస్తోంది. చదువుకునే రోజుల్లో ‘అమెరికా సామ్రాజ్య వాదం’ అంటూ కొన్ని పడికట్టు పదాలు మనసుపై అలానే ముద్రించుకుని ఉండిపోయినా ఆ దేశంలో మాత్రం చట్టం అంటే ప్రజలకు ఉన్న గౌరవం ఆశ్చర్యం కలిగిస్తుంది. ‘కాళ్లు కడిగినప్పుడే కాపురం చేసే తీరు తెలుస్తుంది’ అన్నట్టుగా రోడ్డుపై వాహనాల నడక చూస్తేనే చాలు చట్టం ఎంత బలంగా పనిచేస్తుందో తెలుస్తుంది. డ్రైవింగ్ లైసెన్స్ లేకుండా మన దేశంలో 50 ఏళ్ల పాటు వాహనం నడిపినా ఏమీ కాదు. పట్టుకుంటే ట్రాఫిక్ సిబ్బంది చేతిలో వందనోటు పెడితే చాలు. కానీ అక్కడ డ్రైవింగ్ లైసెన్స్ లేకుండా కారు స్టీరింగ్ పట్టుకునే ధైర్యం మన వాళ్లు కూడా చేయరు.
‘అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్ అందరినీ వెనక్కి పంపించేస్తున్నాడు, వీసాలు ఇవ్వడం లేదు’ అంటూ మన మీడియా రకరకాల ప్రచారం చేసింది. ‘ఒబామా హెల్త్‌కేర్’ సహా ఇప్పటి వరకూ ఏ ఒక్కటీ ట్రంప్ విధానం అమలు కాలేదు. మనకు ‘తత్కాల్ పాస్‌పోర్ట్’ తరహాలో ప్రత్యేక ఫీజుతో పరిశీలించే హెచ్1బి వీసాల పెండింగ్ పెరిగిపోవడంతో కొత్త దరఖాస్తులు నిలిపివేశారు. పాత వాటిని క్లియర్ చేసేందుకే ఈ నిర్ణయం తీసుకుంటే మన మీడియా మాత్రం హెచ్1బి విసాల నిలుపుదల అంటూ హడావుడి చేసింది. ‘అదిగో పులి అంటే.. ఇదిగో తోక’ అన్నట్టు తెలుగు మీడియాకు ట్రంప్ ఫోభియా పట్టుకుంది కానీ అమెరికాలోని తెలుగు వారికి మాత్రం ఎలాంటి భయమూ లేదు. స్వయంగా అక్కడి యువతతో మాట్లాడిన తరువాత కలిగిన అభిప్రాయం ఇది.
మన దేశంలో ఉద్యోగ అవకాశాలు అంతంత మాత్రం. నాలుగేళ్ల బిటెక్ చదివాక పది శాతం మందికి క్యాంపస్ సెలక్షన్‌లో ఉద్యోగాలు, సగటు జీతం 25వేల రూపాయలు. మిగిలిన 90 శాతం మందికి అదీ లేదు. ఇలాంటి పరిస్థితిలో ఒక అభ్యర్థి అమెరికా వెళితే పోటీలో ఒకరు తగ్గినట్టే కాదు. ఉద్యోగిగా వారు పంపే డాలర్లతో ఒకరిద్దరికి ఉపాధి కల్పించినట్టు అవుతుంది. విదేశాలకు వెళ్లే ప్రతి ఒక్కరి వల్ల ముగ్గురికి ఉపాధి లభించినట్టు అవుతుంది.
వారంలో ఐదు రోజులు పని చేసి మిగిలిన రెండు రోజులు జీవితాన్ని అనుభవించాలి. ఉద్యోగం చేసినంత కాలం చేసి, ఆ తర్వాత శేష జీవితం హాయిగా గడపాలనేది అమెరికా వారి జీవన విధానం. మన వాళ్ల జీవితం మాత్రం దీనికి భిన్నంగా ఉంది. మన యువత మనం ఊహించిన దాని కన్నా ఎక్కువ బాధ్యతా యుతంగా ఉన్నారు. జీవితం గురించి, ఆర్థిక అంశాల గురించి స్పష్టమైన అవగాహనతో ఉన్నారు. తాము అమెరికాకు ఎందుకు వచ్చాం? ఎలా ఉండాలి? అనే దానిపై వారిలో స్పష్టమైన అవగాహన కనిపించింది. పాతికేళ్ల వయసు వారితో మాట్లాడితే- ‘సొంతగడ్డపై ఉన్నవారిలో కన్నా’ దేశభక్తి ఎక్కువగానే కనిపించింది. భారత్‌లో ఉంటున్న యువతే కాదు, విదేశాల్లో ఉన్న మన యువత సైతం మన జాతి సంపదే.
-బుద్దా మురళి(2.8.2017) 

20, జులై 2016, బుధవారం

హరిత రాజకీయం

ఎన్నికల తరువాత ఎవరు ముఖ్యమంత్రి పదవి చేపట్టినా సచివాలయ ఉద్యోగులు తొలి రోజు స్వాగతం పలకడం, వారిని ఉద్దేశించి ముఖ్యమంత్రి మాట్లాడడం ఆనవాయితీ. అదే విధంగా 2014 జూలై 2న ముఖ్యమంత్రిగా రాజ్‌భవన్‌లో ప్రమాణ స్వీకారం చేసి పరెడ్ గ్రౌండ్‌లో జరిగిన బహిరంగ సభలో మాట్లాడిన తరువాత కెసిఆర్ నేరుగా సచివాలయానికి వచ్చి ఉద్యోగులను ఉద్దేశించి ప్రసంగించారు. కొత్త రాష్ట్రం, కొత్త ప్రభు త్వం, ఉద్యమ నాయకుడిని నుంచి ముఖ్యమంత్రిగా మారిన కెసిఆర్ తొలిసారి ఉద్యోగులను ఉద్దేశించి మాట్లాడే సందర్భం ఎంత ఉద్వేగంగా సాగాల్సిన సభ. కానీ హైదరాబాద్‌లో గతంలో ఎప్పుడూ లేని వాతావరణం. వేదికపై కాదు కింద ఉన్న వారు కూడా భరించలేని ఉక్కపోత. ముఖ్యమంత్రి తన ప్రసంగంలో ఇదే మాట చెప్పా రు. హైదరాబాద్ వాతావరణం ఇది కాదు. చెట్లతో ఏ కాలంలో నైనా చల్లని గాలులు వీచే హైదరాబాద్‌లో ఇలా ఉండడం తొలిసారి అంటూ సంక్షిప్తంగానే ప్రసంగం ముగించారు.
అప్పుడే ముఖ్యమంత్రి మనసులో రూపుదిద్దు కొన్న కార్యక్రమం హరిత హారం. ఐదేళ్లలో 240 కోట్ల మొక్కలు నాటాలని ప్రణాళిక రూపొందించారు. తొలి సంవత్సరం హరిత హారం ఉత్సాహంగా ప్రారంభించినా వర్షాలు లేక పోవడంతో హరిత హారంను మధ్యలోనే నిలిపివేశారు. అదృష్ట వశాత్తు ఈసారి వర్షాలు బాగుండడంతో గతంలో ఎప్పుడూ లేనట్టుగా ఉద్యమ స్థాయిలో రాష్ట్రంలో హరిత హారం అమలు చేస్తున్నారు.
రాశుల ప్రకారం ఎవరు ఏ మొక్క పెం చాలో ప్రకటించడం ద్వారా హరిత హారం పై విస్తృత చర్చకు ముఖ్యమంత్రి వ్యూహాత్మకంగానే తెర తీశారు. వినూత్న పంథాలో తెలంగాణ ఉద్యమానికి శ్రీకారం చుట్టిన కెసిఆర్ చివరకు మీడియా పెద్దగా ఆసక్తి చూపే అవకాశం లేని మొక్కల పెంపకాన్ని సైతం చర్చనీయాంశంగా మార్చారు. ఒక రోజు జాతీయ రహదారిపై వరుసగా దాదాపు 160 కిలో మీటర్ల వరకు మొక్కలు నాటడం, హైదరాబాద్ నగరంలో ఒకే రోజు పాతిక లక్షల మొక్కలు నాటడం, డ్వాక్రా సంఘాలు ఒకే రోజు కోటి మొక్కలు నాట డం వంటివి వినూత్నంగా నిలిచేట్టు చేశారు. చివరకు ఎక్సైజ్ శాఖ సైతం ప్రత్యేకంగా ఒకే రోజు 55లక్షల మొక్కలు నాటే కార్యక్రమం చేపట్టింది. ఒక రోజు మహిళలు, మరో రోజు ప్రత్యేకంగా పట్టణ ప్రాం తాలు ప్రతి రోజు ఒక ప్రత్యేక హరిత హారంగా నిలిచేట్టు చేయడం ద్వారా హరిత హారం వార్తల్లో నిలిచేట్టు చేశారు.
ఉద్యమ కాలంలో వంటా వార్పు, సకల జనుల సమ్మె ఏ రీతిలో సాగిందో అధికారంలోకి వచ్చిన తరువాత హరితహారం వంటి పథకాన్ని అదే స్థాయిలో ప్రజలందరినీ భాగస్వామ్యం చేసే విధంగా సాగింది. మిషన్ కాకతీయను ఇదే విధంగా నిర్వహించినా అది పల్లెలకు, చెరువులు ఉన్న ప్రాంతాలకే పరిమితం అయింది. కానీ హరితహారం నగరంలో, పట్టణాల్లో, గ్రామాల్లో చివరకు అడవుల్లో సైతం నిర్వహించారు.
వన సంరక్షణ వారోత్సవాల పేరుతో చా లా కాలం నుంచి మొక్కల పెంపకం సాగుతున్నా మున్సిపాలిటీ వారికి మాత్రమే సంబంధించిన అంశంగా కనిపించేది. హరి తహారంను అలా కాకుండా ప్రతి ఒక్కరూ భాగస్వామ్యం అయ్యే విధంగా చేశారు. ఈసారి దాదాపు 40 కోట్ల మొక్కలు నాటాలని లక్ష్యం. మానవ ప్రయత్నం ఎలా ఉన్నా వర్షాలు కురుస్తున్నందున వీటిలో ఎక్కువ మొక్కలు నిలిచే అవకాశం ఉంది. తెలంగాణలో అడవులు 24శాతం విస్తీర్ణంలో ఉంటే 33శాతానికి పెంచాలనేది లక్ష్యం. మొత్తం 240 కోట్ల మొక్కల్లో 10 శాతం  మొక్కలు నిలిచినా 24 కోట్లు. ఒక్క శాతం అనుకున్నా 2. 4 కోట్ల మొక్కలు అంటే మాములు కాదు .  వాతావరణంలో ఇది పెద్ద మార్పునకు దోహదం చేస్తుంది. వరుసగా మూడేళ్ల పాటు ఇలానే వర్షాలు కురిసి నాటిన మొక్కల్లో ఎక్కువ శాతం నిలబడితే తెలంగాణ స్వరూపమే మారిపోతుంది. హరిత తెలంగాణగా మారుతుంది.
రాజకీయ పార్టీలు ఏం చేసినా అందులో రాజకీయం ఉంటుంది. అది మొక్కలు నాటడం  కావచ్చు, మొక్కల పెంపకాన్ని వ్యతిరేకించడం కావచ్చు. అయితే అది ప్రజలకు మేలు చేసే రాజకీయం కావాలి కానీ మంచిని అడ్డుకునే రాజకీయం కావద్దు. తమ పాలనలో అన్ని రంగాల్లో బలమైన ముద్ర వేయడం ద్వారా ప్రజల అభిమానాన్ని సంపాదించి తిరిగి అధికారంలోకి రావాలని అధికార పక్షం కోరుకుంటే, ఆ చర్యల ద్వారా ప్రజలకు నష్టం కలిగించేదేమైనా ఉంటే దాన్ని ప్రజలకు వివరించి, తాము అధికారంలో ఉంటే అంతకన్నా మెరుగైన నిర్ణయాలు ఎలా తీసుకునే వాళ్ల మో అధికారంలోకి రావాలనుకుంటున్న వారు ప్రజలకు వివరించి ప్రజల మద్దతు కూడగట్టుకోవాలి. అధికార పక్షం ఏం చేసినా వ్యతిరేకించడమే మా లక్ష్యం అన్నట్టుగా చివరకు మొక్కలు నాటడాన్ని సైతం వ్యతిరేకించడం ద్వారా ప్రజల్లో చులకన అవుతారు కానీ ప్రయోజనం ఉండదు.


ఎవరు ఒప్పుకున్నా ఒప్పుకోకపోయినా సోనియాగాంధీ దృఢమైన నిర్ణయం వల్లనే తెలంగాణ కల సాకారం అయింది. 60 ఏళ్ల తెలంగాణ కలను సాకారం చేసిన కాంగ్రెస్ పార్టీగా తెలంగాణ ప్రజల్లో కాంగ్రెస్ పట్ల అభిమానం ఉండాలి. కానీ సోనియాగాంధీ వేరు, తెలంగాణ కాంగ్రెస్ నాయకులు వేరు అని ప్రజలు భావించుకునేట్టుగా కొందరు కాంగ్రెస్ నాయకుల వ్యవహారం సాగుతోంది. ఒక ఉద్యమంగా మొక్కలు నాటడాన్ని సి యల్ పి నేత  అభినందిస్తుంటే అదే పార్టీకి చెందిన నాయకులు  తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తున్నారు. కొందరు నా యకులు ఇదో పెద్ద కుంభకోణం అని విమర్శిస్తున్నారు. అధికార పక్షం చేసిన మంచిని మంచి అని చెబితే ఇక మేమెందుకు అనే ప్రశ్న రావచ్చు. అలాంటి సమయంలో హరితహారం వంటి వాటిపై వౌనంగా ఉండాలి తప్ప విమర్శించడం వల్ల ప్రయోజనం ఏముంటుంది?


2004 ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ పార్టీకి నేతృ త్వం వహించిన వైఎస్‌రాజశేఖర్‌రెడ్డి వ్యవసాయానికి ఉచిత విద్యుత్ ఇస్తామని ప్రకటించారు. చంద్రబాబు ఉచిత విద్యుత్ ప్రపంచంలో ఎక్కడా సాధ్యం కాదని విస్తృతంగా ప్రచారం చేశారు. పవర్ పాయింట్ ప్రజంటేషన్ ద్వారా ప్రపంచంలో ఎక్కడెక్కడ ఉచిత విద్యుత్ పథకం విఫలమైందో వివరించారు. ఉచిత విద్యుత్ ఇస్తే విద్యుత్ తీగలు బట్టలు ఆరేయడానికి పనికి వస్తాయని చాలా బలంగా చెప్పారు. ఎన్నికల ప్రచారంలో ఉచిత విద్యుత్ ప్రధానమైన ప్రచారం అంశంగా మారి వైఎస్‌ఆర్ విజయం సాధించారు. ఏడాది తర్వాత దీనిపై టిడిపిలో చర్చ జరిగింది. ఉచిత విద్యుత్ అంశంపై ఎంత కాలం చర్చ జరిగితే అంత కాలం టిడిపికి నష్టం ఈ చర్చ ఇంతటితో ముగియాలంటే అధికారంలోకి వస్తే మేమూ ఉచిత విద్యుత్ ఇస్తామని చెప్పండి అని ఒకరు సలహా ఇవ్వడంతో చంద్రబాబు అదే చేశారు. బాబు యూ టర్న్ తీసుకున్నారు అంటూ వారం రోజుల పాటు పత్రికల్లో విమర్శలు. దీంతో 2009 ఎన్నికల్లో ఉచిత విద్యుత్ అసలు ప్రచార అంశమే కాకుండా పోయింది.
రాష్ట్రం మేలు కోరితే ఆ పథకానికి తమ వంతు సహాయం చేయాలి. అలా సహా యం చేయడం ద్వారా అధికార పక్షానికి మేలు జరుగుతుంది, తమ పార్టీకి నష్టం కలుగుతుంది అనుకుంటే వౌనంగా ఉం డాలి. అదంత ప్రాధాన్యత గల అంశం కాదు అన్నట్టుగా చూసీ చూడనట్టు వదిలేయాలి. కానీ అధికార పక్షం ఏ పథకానికి ఎక్కువ ప్రచారం లభించాలని కోరుకుంటుందో అదే అంశాన్ని తీవ్రంగా విమర్శించడం ద్వారా విపక్షం తమకు తెలియకుండానే అధికార పక్షానికి మద్దతుదారుగా మారిపోతోంది.


ఐదేళ్ల కాలంలో 240 కోట్ల మొక్కలు పెంచాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా నిర్ణయించుకుంది. ఇదే మన్నా బోఫోర్స్ కుంభకోణమా దేశాన్ని అతలాకుతలం చేసిన 2జి స్కామా? మొక్కలు నాటడాన్ని కూడా విమర్శించడం ఎందుకు? ప్రభుత్వం విపక్షాల అనుబంధం అత్తా కోడళ్ల సంబంధం లాంటిది. ఇప్పుడు కాలం మారింది. అత్తా కోడళ్లు సైతం మంచి స్నేహితులుగా ఉంటున్నారు. కానీ రాజకీయాల్లోనే ఈ మార్పు కనిపించడం లేదు. ఇంకా పాత రాజకీయాలనే పట్టుకుని వేలాడితే జనానికి మరింత దూరం కావడం మినహా ప్రయోజనం లేదు.


దశాబ్దాల పాటు అధికారంలో ఉన్న కాంగ్రెస్‌కు రాష్ట్రంలో లక్షలాది మంది పార్టీశ్రేణులు ఉన్నాయ. ఇదేదో టిఆర్‌ఎస్ కార్యక్రమం కాదు అందరిదీ అన్నట్టుగా అన్ని పార్టీలు హరిత హారంలో భాగస్వామ్యం అయితే బాగుండేది. ఇక సామాజిక మాధ్యమాల్లో తెలంగాణ ఏర్పాటును వ్యతిరేకించినట్టు చివరకు హరిత హారాన్ని సైతం వ్యతిరేకించడం విచిత్రంగా ఉంది. మొక్కలను మేకలు, పశువులు తిన్నా అది బ్రేకింగ్ న్యూస్ అవుతుంది. విజయవాడ కనక దుర్గఫ్లై ఓవర్ వంతెన పిల్లరే కుప్ప కూలింది. ఒక మొక్క వాలిపోవడం విచిత్రమా? ప్రజలు ఆసక్తి చూపిస్తున్న కొన్ని పథకాలను విమర్శించడం ద్వారా కాంగ్రెస్ ప్రజాభిమానానికి దూరం అవుతుంది తప్ప ప్రయోజనం ఉండదు. అలాంటి పథకాల్లో హరితహారం ఒకటి.
బుద్ధా మురళి (ఎడిట్ పేజీ 20. 7.2016) 

19, మార్చి 2016, శనివారం

చక్రం తిప్పిన బాబు చక్రబంధంలో...

ఒకప్పుడు ఢిల్లీలో చక్రం తిప్పిన చంద్రబాబునాయుడు ఇప్పుడు చక్ర బంధంలో ఇరుక్కు పోయారు. సొంత రాష్ట్రంలో, ఢిల్లీలో, చివరకు పొరుగు రాష్ట్రం ఆయనకు అన్నీ సమస్యలుగా మారాయి. పివి నరసింహారావు తరువాత ఢిల్లీలో కీలక భూమిక పోషించిన రాజకీయ నాయకుడు చంద్రబాబు. ‘‘ఐకె గుజ్రాల్, దేవగౌడలను ప్రధానమంత్రులను చేసింది నేనే. బిఆర్ అంబేద్కర్‌కు భారత రత్న ఇప్పించింది నేనే. వాజ్‌పాయికి స్వర్ణచతుర్భుజి ఐడియా చెప్పింది నేనే,’’ అంటూ కొన్ని అతిశయోక్తులను ప్రచారం చేసుకున్నా, కేంద్రంలో రాజకీయంగా కీలక భూమిక పోషించిన విషయం మాత్రం వాస్తవం. ముఖ్యమంత్రిగా తిరుగులేని నాయకునిగా ఉంటూ ఢిల్లీలో ఫ్రంట్ కన్వీనర్‌గా కీలక భూమిక పోషించారు.


‘ప్రధానమంత్రి పదవి కోసం ఒక గదిలో నేను ఇంటర్వ్యూ నిర్వహిస్తుంటే ఒకరి తరువాత ఒకరు వచ్చారు, అలా గుజ్రాల్‌ను ఎంపిక చేశాను’’ అని బాబు ఒక సారి చెప్పుకున్నారు. అలాంటి చంద్రబాబు ఆంధ్ర ముఖ్యమంత్రిగా అధికారం చేపట్టిన తరువాత వరుసగా అన్నీ సమస్యలే. విభజనకు ముందు తెలంగాణ కోసం రాజీనామా చేసిన ఎమ్మెల్యేల వల్ల, ఆంధ్రలో వైఎస్‌ఆర్ కాంగ్రెస్‌లో చేరడం వల్ల తరుచుగా ఉప ఎన్నికలు వచ్చాయి. ఈ ఉప ఎన్నికల్లో ఒక్కటంటే కనీసం ఒక్క చోట కూడా టిడిపి విజయం సాధించలేదు. డిపాజిట్లు కూడా కోల్పోయింది. విభజన తరువాత జరిగిన ఎన్నికల్లో తెలంగాణలో టిఆర్‌ఎస్ అధికారంలోకి వస్తే, ఆంధ్రలో బాబు అధికారంలోకి వచ్చారు. వైఎస్‌ఆర్ కాంగ్రెస్, టిడిపిల మధ్య ఓట్ల శాతం తేడా స్వల్పమే అయినా అప్పటి వరకు ఒక్క సీటు గెలవని పార్టీ ఏకంగా అధికారంలోకి రావడం విశేషం. 

నిజానికి రాజకీయ పక్షాల కన్నా ప్రజలే విభజనను జీర్ణం చేసుకుని తగు నిర్ణయం తీసుకున్నారు. విభజనతో షాక్‌లో ఉన్న రాష్ట్రానికి తొమ్మిదేళ్ల పాలనా అనుభవం ఉన్న చంద్రబాబే బెటర్ అని నిర్ణయించుకున్నారు. కేంద్రంలో మోదీ అధికారంలోకి రావడం ఖాయం అనే అభిప్రాయం బలంగానే వినిపించింది. ఇటు బాబు అటు మోదీ అయితే ఆంధ్ర అభివృద్ధికి తిరుగులేదు అనుకున్నారు.


విభజన జరిగిపోయిన తరువాత ఎన్నికల్లో తెలంగాణలో తెలంగాణ వాదం వినిపించింది ఎవరు అని తెలంగాణ ప్రజలు చూశారు కానీ, ఆంధ్రలో సమైక్యాంధ్ర వాదం ఎవరిది అని చూడలేదు. అలా చూసి ఉంటే అధిష్టానాన్ని ధిక్కరించి సమైక్యాంధ్ర వాదాన్ని వినిపించి ఏకంగా జై సమైక్యాంధ్ర పార్టీనే ఏర్పాటు చేసిన కిరణ్‌కుమార్‌రెడ్డి ని ఆదరించే వారు. ఆయనకు కనీసం ఒక్క చోట కూడా డిపాజిట్ దక్కకుండా ఘోరంగా ఉండేది కాదు. వైఎస్‌ఆర్ కాంగ్రెస్ వర్కింగ్ ప్రెసిడెంట్‌తో సహా పార్టీ ఎమ్మెల్యేలంతా విభజనకు వ్యతిరేకంగా రాజీనామా చేసినందుకు వైఎస్‌ఆర్ కాంగ్రెస్ వైపు మొగ్గు చూపేవారు. విభజనకు మద్దతుగా రెండు సార్లు లేఖలు ఇచ్చిన బాబును గెలిపిం చే వారు కాదు. ప్రజలు సమైక్యాంధ్ర యోధు లు ఎవరు అని చూడలేదు కాబట్టే ఇవి జరగలేదు. పాలనా అనుభవాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకుని బాబును గెలిపించారు. అధికారంలోకి వచ్చిన తరువాత చంద్రబాబు తన పాలనానుభవంతో ఆంధ్రకు మేలు చేసే విధంగా వేగంగా నిర్ణయాలు తీసుకుని ఉండాల్సింది.
ఎంతో అనుభవజ్ఞుడైన చంద్రబాబు తప్పటడుగులు వేస్తున్నారనే విమర్శలు బలంగా వినిపిస్తున్నాయి. ప్రచారంతోనే దేన్నయినా సాధించవచ్చు అనే భ్రమ నుంచి చంద్రబాబు బయటపడాలి. గతంలో మాదిరిగా మీడియా ఒకే పార్టీకి, ఒకే వర్గానికి లేదు. ఒకవైపు అన్యాయంగా విభజించి కట్టుబట్టలతో పంపించారు. రాజధాని లేదు అంటుంటారు. మరోవైపు నర్సరావుపేటను ప్రపంచంలోనే టాప్ 10 నగరాల్లో ఉండేట్టు చేస్తానంటారు. మరో నెల రోజులకే అమరావతిని ప్రపంచంలో టాప్ టెన్ నగరాల్లో ఒకటిగా నిలుపుతానని అంటారు. దేశానికి ఆర్థిక రాజధాని ముంబై నగరమే ప్రపంచంలో టాప్ 10 నగరాల జాబితాలో లేదు. ఇక నర్సరావుపేట ముంబైని దాటుకుని వెళ్లాలి. లక్ష కోట్లు అంటూ జగన్‌పై చేసిన విస్తృతమైన ప్రచారం ఎన్నికల్లో ఉపయోగపడింది, ఇప్పు డూ ఉపయోగపడుతోంది. ఇంకెంత కాలం దీనిపైనే ఆధారపడతారు? ఆంధ్ర ముఖ్యమంత్రిగా బాబు తన పనితీరుతో ప్రజలను మెప్పించాలి.


ఢిల్లీలో బిజెపి ప్రభుత్వం సొంత బలంతో అధికారంలోకి రావడమే చంద్రబాబుకు పెద్ద దెబ్బ. గతంలో బిజెపి ప్రభుత్వం బాబు మద్దతుతో కేంద్రంలో అధికారం చేపట్టింది. బలమైన మిత్రపక్షం కావడం వల్ల అప్పుడు బాబుకు ప్రాధాన్యత ఉండేది. భారీ మెజారిటీని ఊహించని మోదీ ముందు జాగ్రత్తగా టిడిపితో పొత్తు పెట్టుకున్నారు. సొంత బలంతో అధికారంలోకి వచ్చాక బాబుకు ఏ మాత్రం ప్రాధాన్యత ఇవ్వడంలేదు. చక్రం తిప్పడం అటుంచి మోదీ దర్శన భాగ్యం కూడా బాబుకు అంత సులభంగా దక్కడం లేదు. మోదీకి బాబు మద్దతు ఉపసంహరించుకోవాలని జగన్ డిమాండ్. బాబు మద్దతుతో నిలబడ్డ ప్రభుత్వం అయితే మద్దతు ఉప సంహరించుకుంటారనే భయం ఉండేది. మోదీ ప్రభుత్వానికి బాబు మద్దతు ఉపసంహరించుకున్నా, కొనసాగించినా తేడా ఉండదు. మోదీ లెక్కలు వచ్చే ఎన్నికల్లో బిజెపికి తగ్గే సీట్లను భర్తీ చేసుకోవడమే. బాబు వెళ్లిపోతాడు అనుకుంటే జగన్, టిఆర్‌ఎస్‌ల మద్దతు కోసం బిజెపి ప్రయత్నించే అవకాశం ఉంది. దీని వల్ల బాబు వల్ల తగ్గే సీట్ల కన్నా ఈ రెండు పార్టీల వల్ల కలిసి వచ్చే సీట్లు రెట్టింపు ఉంటాయి. వచ్చే ఎన్నికల తరువాతైనా, ప్రస్తుతానికైనా ఒక పార్టీ కన్నా రెండు పార్టీల బలం రెట్టింపు. దీం తో బాబును ఢిల్లీలో పెద్దగా పట్టించుకోవడం లేదు. గుజరాత్ ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్నప్పుడు మోదీని తప్పించాలని బాబు డిమాండ్ చేసినందుకే ఈ కోపం అని కొందరి విమర్శ. అత్యున్నత స్థాయిలో ఉన్న నాయకులు ఏ పార్టీ వల్ల ఎంత వరకు మేలు, ఎంత వరకు నష్టం అని లెక్కలనే ప్రధానంగా చూస్తారు. ఆ రోజు ఏమన్నాడు, ఈ రోజు ఏమన్నాడు అని లెక్కలు చూసుకునేందుకు వాళ్లేమీ స్కూల్ పిల్లలు కాదు. రాజకీయం అంటే కూడికలు, తీసివేతలు.
తుఫాన్ నష్టం కావచ్చు, రాజధాని నిర్మాణానికి నిధులు, విభజన చట్టంలోని హామీల అమలు వంటి వాటిపై కేంద్రం బాబు ఇమేజ్ పెంచే స్థాయిలో సహకరించడం లేదు. ఇక ఐదేళ్ల పాటు ఆంధ్రకు ప్రత్యేక హోదా అనేది కాలం చెల్లిన హామీ అనేది తేలిపోయింది. గత రెండేళ్ల నుంచి ప్రత్యేక హోదా అదిగో ఇదిగో అని ఇంకా నమ్మిస్తూనే ఉన్నారు. బాబు మద్దతుతో బతికి బట్టకడితే ప్రత్యేక హోదా ఇచ్చేందుకు బిజెపికి ఎలాంటి అడ్డంకులు ఉండేవి కాదు. అవసరం లేదు కాబట్టి ఇప్పుడు అన్నీ అడ్డంకులే. 


ఇక సొంత రాష్ట్రం విషయానికి వస్తే కులాల ఆధిపత్య పోరుసాగుతోంది. మహిళా అధికారిపై ఎమ్మెల్యే దాడి జరిపినా చర్య తీసుకోలేదనే విమర్శ ప్రభుత్వానికి మచ్చగా నిలిచింది. గోదావరి పుష్కరాలు మొదలుకొని ఎన్నో విషయాల్లో ప్రభుత్వం విమర్శల పాలైంది. ప్రత్యేక హోదా సాధించలేకపోయారని విపక్షాలు బలంగా ప్రభుత్వాన్ని విమర్శిస్తున్నాయి. రాజకీయాల్లో నైతిక విలువల గురిం చి, నేను నిజాయితీపరుణ్ణి, నిప్పును అంటూ తన గురించి తాను ఎక్కువగా చెప్పుకునే రాజకీయ నాయకుడు దేశం మొత్తంలో చంద్రబాబు తప్ప ఎవరూ ఉండరు. నాయకుల నిజాయితీ నచ్చితే ప్రజలు వేనోళ్లుగా పొగుడుతూ ఉండవచ్చు కానీ తనకు తానే ఇలా ఎవరూ చెప్పుకోరు. వేలికి ఉంగరం, చేతికి వాచీ కూడా లేని నాయకుణ్ణి అంటూ ఈ రెండింటిని తన నిజాయితీగా నిదర్శనంగా చూపడం నవ్వులపాలయ్యేట్టుగా ఉంది. సెల్‌ఫోన్‌లు వచ్చాక వాచీలు వాడేవారు అరుదు. గతంలో రోజుకు రెండు ఇడ్లీలు, పుల్కాలు మాత్రమే తింటాను అని తానెంత నిజాయితీ పరుడో గతంలో చెప్పుకునే వారు.
మనవడితో ఆడుకునేంత సమయం కూడా లేకుండా 18 గంటల పాటు కష్టపడుతున్నానని చెప్పుకుంటున్నారు. ముఖ్యమంత్రి మనవడితో ఆడుకుంటున్నారా? వంకాయ మసాలాతో తిన్నారా? ఎన్ని గంటలు పడుకుంటున్నారు అనేది ప్రజలకు అనవసరం. ముఖ్యమంత్రిగా అధికారం అప్పగించిన తరువాత ప్రజలకు ఏం చేశారు అనేది ముఖ్యం.



ఇక అసెంబ్లీ సమావేశాలు ఆంధ్రప్రదేశ్ పరువు తీసేట్టుగా సాగుతున్నాయి. రికార్డులోకి ఎక్కని మాటలను పక్కన పెడితే ఇక కొవ్వు ఎక్కిందా? మగతనం ఉందా? ఇవీ అసెంబ్లీలో వినిపించిన కొన్ని ‘ఆణిముత్యాలు.’ బాబుకు ఢిల్లీలో, సొంత రాష్ట్రంలో పరిస్థితి ఇలా ఉంటే పొరుగు రాష్ట్రం తెలంగాణ నుంచి కూడా ఇబ్బంది తప్పడం లేదు. పాలనకు కొత్తే అయినా మొదట్లో ఫీజు రీయింబర్స్‌మెంట్‌కు 1956 నిబంధన వంటి కొన్ని తప్పటడుగులు వేసినా పథకాల్లో తమకు తిరుగులేదని తెలంగాణ ప్రభుత్వం నిరూపించుకుంటోంది. మీడియాలో అనుకూల వార్తలు ఎన్ని వచ్చాయి? వ్యతిరేక వార్తలు ఎన్ని అనే లెక్కలు పాలనకు కొలమానం కాదు. ఎన్నికల ఫలితాలే కొలమానం. తెలంగాణ ఏర్పడిన తరువాత జరిగిన అన్ని ఎన్నికల్లోనూ టిఆర్‌ఎస్ ఘన విజయం సాధించింది. మిషన్ భగీరథ, మిషన్ కాకతీయ, డబుల్ బెడ్‌రూమ్ ఇళ్ల పథకం వంటివి ప్రభుత్వానికి ప్రత్యేక ఇమేజ్ తెచ్చి పెట్టాయి. బాబు హయాంలో క్లింటన్‌ను హైదరాబాద్‌కు రప్పిస్తే, ముందు మీ రాష్ట్రంలో తాగునీరు లేని గ్రామాలు చాలా ఉన్నాయి వాటికి నీటి సౌకర్యం కల్పించండి అని ఆయన హైటెక్ సిటీవద్ద జరిగిన సమావేశంలో చెప్పి వెళ్లారు. మిషన్ భగీరథ ద్వారా ఇంటింటికి తాగునీటిని అందించే పథకం పనులు వేగంగా సాగుతున్నాయి.
కళ్యాణలక్ష్మి, డబుల్ బెడ్‌రూమ్ ఇళ్ల పథకం వంటివి ఆంధ్రలో సైతం అమలు చేయనున్నట్టు ఆంధ్ర ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. తెలంగాణలోని షీ టీమ్స్ తరహాలో ఆంధ్రలో ప్రవేశపెట్టనున్నట్టు ఆ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. వివిధ పథకాలతో పాటు ఆంధ్ర తెలంగాణ ప్రభుత్వాల పనితీరును ప్రతి అంశానికి పోల్చు తూ ప్రజలు చర్చించుకుంటున్నారు. కాంగ్రెస్ తరువాత టిడిపి అధికారంలోకి వచ్చిన సమయాల్లో రాష్ట్రాన్ని కాంగ్రెస్ పూర్తిగా భ్రష్టుపట్టించింది ఇప్పుడు మేం ఒక్కొక్కటి దారిలో పెడుతున్నాం అని చెప్పేవారు. కానీ ఇప్పుడు అలా కాదు. తెలంగాణలో ఏం జరుగుతుందో ఆంధ్రలో చూస్తున్నారు, ఆంధ్రలో ఏం జరుగుతుందో తెలంగాణలో చూస్తున్నారు. రెండు రాష్ట్రాల్లో పాలనను బేరీజు వేసుకుంటున్నారు. ఇద్దరు ముఖ్యమంత్రుల తీరును పోల్చి చర్చించుకుంటున్నారు. ఇది కూడా చంద్రబాబుకు ఇబ్బంది కలిగించే అంశమే.


 మొత్తం మీద ఢిల్లీ, ఆంధ్ర, తెలంగాణ బాబుకు అన్నీ చక్రబంధాలే. రెండేళ్లు గడిచాయి, ఎన్నికలకు ఇంకా మూడేళ్ల సమయం ఉంది. ఇప్పుడే ఒక అంచనాకు రావడం తొందరపాటు. మూడేళ్లలో ఎన్నో పరిణామాలు చోటు చేసుకుంటాయి. మూడేళ్ల కాలం అంటే కాపురాన్ని చక్కదిద్దుకోవడానికి ఇంకా చాలా కాలం ఉన్నట్టే.
-బుద్దా మురళి (ఎడిట్ పేజి )

10, మార్చి 2016, గురువారం

నా తెలంగాణా కోటి ఎకరాల వీణ

పేదరికం, కరవు, రైతులు, చేనేత కార్మికుల ఆత్మహత్యలు, నిరుద్యోగం, అశాంతితో యువత, ఎన్‌కౌంటర్‌లు తెలంగాణ అనగానే ఒకప్పుడు గుర్తుకు వచ్చే వరుస క్రమం. ఇప్పుడు తెలంగాణ ముఖ చిత్రం మారుతోంది. నా తెలంగాణ కోటి రతనాల వీణ నిన్నటి మాట, నా తెలంగాణ కోటి ఎకరాల వీణ రేపటి మాట.

 సస్యశ్యామల తెలంగాణకు ఆంకరార్పణ జరిగింది. గోదావరిపై ప్రాజెక్టుల నిర్మాణానికి మహారాష్ట్ర తెలంగాణల మధ్య కుదిరిన ఒప్పందం చారిత్రక ఒప్పందం. పాలమూరు-రంగారెడ్డి దక్షిణ తెలంగాణను సస్య శ్యామలంగా మారిస్తే, మహారాష్టత్రో కుదిరిన ఒప్పందంతో కాళేశ్వరం తదితర ప్రాజెక్టులతో ఉత్తర తెలంగాణ స్వరూపాన్ని మారుస్తుంది. ఇది సాకారం కావడానికి మరో రెండు మూడేళ్లు పట్టవచ్చు. కానీ ప్రాజెక్టులు పూర్తి అయి తీరుతాయని తెలంగాణ వాదులకే కాదు తెలంగాణ ఆవిర్భావాన్ని తీవ్రంగా వ్యతిరేకించే వారికి సైతం స్పష్టత ఉంది. రెండు మూడేళ్లలో ఈ ప్రాజెక్టులన్నీ పూర్తయితే తెలంగాణ కోటి ఎకరాల వీణగా పచ్చని పైర్లతో కళకళ లాడుతుంది.


తెలంగాణకు హైదరాబాద్ గుండెకాయ, కానీ ఆత్మమాత్రం గ్రామాలే. హైదరాబాద్‌కు ప్రపంచ ప్రఖ్యాత ఐటి కంపెనీలు ఎన్నయినా రావచ్చు. గూగుల్, ఇన్ఫోసిస్, మైక్రోసాఫ్ట్, కాగ్నిజెంట్, అమెజాన్ ఒకటేమిటి ప్రపంచంలోని ప్రఖ్యాత కంపెనీలు ఎన్నయినా క్యూ కట్టవచ్చు. హైదరాబాద్ రియల్ ఎస్టేట్ ధరలు ఆకాశానికి అంటవచ్చు. లక్షల మందికి హైదరాబాద్ ఐటి రంగం ఉపాధి కల్పించ వచ్చు. ఫ్లై ఓవర్లు, స్కై వేలతో ప్రపంచ స్థాయి నగరంగా అభివృద్ధి చెందవచ్చు. విశ్వనగరంగా హైదరాబాద్ ప్రపంచ పటంలో చేరవచ్చు. ఇవేవీ అసాధ్యం కాదు. హైదరాబాద్‌లో ఇలాంటివి ఎన్ని జరిగినా గ్రామాలకు ఇంత కాలం ఒరిగిందేమీ లేదు. గ్రామాల్లో బీడుబారిన భూములు పచ్చదనంతో కళ కళ లాడినప్పుడే సాధించిన తెలంగాణకు అర్ధం. పరమార్ధం. గుండెకాయ సరిగా ఉంటేనే శరీరం సజీవంగా ఉంటుంది. కాబట్టి కచ్చితంగా హైదరాబాద్ బ్రాండ్ ఇమేజ్ నిలబెట్టాల్సింది. ఇంకా పెంచాల్సిందే. రెండేళ్ల కాలంలో ఈ అంశంలో తెలంగాణ ప్రభుత్వం విజయం సాధించింది.

 తెలంగాణ ఏర్పడితే హైదరాబాద్‌లో రియల్ ఎస్టేట్ ధరలు అడుగంటి పోతాయని, చీకటి రోజులు తప్పవని హెచ్చరించిన వారికి చెంప ఛెళ్లుమనిపించేలా టిఆర్‌ఎస్ పాలించింది. ప్రపంచ ప్రఖ్యాత కంపెనీలు అనేక హైదరాబాద్‌కు వచ్చేట్టు చేసింది. గుండెను జాగ్రత్తగా కాపాడుకుంది. ఇక గుండె తన పని తాను చేసుకుపోతుంది. ఇప్పుడు ఆత్మపై దృష్టిసారించాలి. నెలకు వెయ్యి రూపాయల ఆసరా, ఆరు కిలోల బియ్యం, డబుల్ బెడ్ రూమ్ ఇళ్లు ఒక మనిషి ప్రశాంతంగా జీవించేందుకు ఉపయోపడతాయి. ఒక పార్టీ తిరిగి అధికారంలోకి రావడానికి అద్భుతంగా పని చేస్తాయి. దీనికే పాలకులు తృప్తి పడితే ఇంత కాలం పాలించిన వారికి ఇప్పుడు పాలిస్తున్న వారికి తేడా ఉండదు. కేవలం జీవిస్తే సరిపోదు. తెలంగాణ గ్రామాలు సంపదతో కల కలలాడాలి. అది ఐటితో సాధ్యం కాదు వ్యవసాయంతోనే సాధ్యం అవుతుంది.

 పంట పండించే పొలం ఖరీదు ఎకరానికి లక్ష అయితే , అదే రియల్ ఎస్టేట్‌లో ప్లాట్లుగా మారిస్తే దాని ఖరీదు కోటి రూపాయలు కావచ్చు. ఒకేసారి కోటి రూపాయల ధర పలికినా దాని వల్ల కలిగే అభివృద్ధి కన్నా లక్ష రూపాయల ధర పలికే వ్యవసాయ పొలంలో పంట పండిస్తే గ్రామాల్లో కలిగే అభివృద్ధి ఎక్కువ.


రియల్ ఎస్టేట్ ధరల్లోనే సంపద దాగి ఉంటే హైదరాబాద్, రంగారెడ్డి జిల్లాల్లోని స్థానికులంతా సంపన్నులు కావాలి. కానీ అలా జరగలేదు. కారు చౌకగా అమ్ముకున్న స్థానికుల పరిస్థితి దయనీయంగా ఉంటే కారు చౌకగా పొలాలను కొని ప్లాట్లు చేసిన వారు అపర కుబేరులయ్యారు.
ఉమ్మడి రాష్ట్రంలోనే కాదు ఇప్పుడు కూడా మీడియా రంగం, రియల్ ఎస్టేట్, సినిమా రంగం అదీ ఇదని కాదు భారీ ఎత్తున పెట్టుబడులు అవసరం అయిన అన్ని రంగాల్లో కొన్ని ప్రాంతాల వారిదే ఆధిపత్యం. దానికి కారణం అక్కడ ఎప్పుడో నిర్మించిన ప్రాజెక్టులే. తిండి అవసరాలు తీరిన తరువాత అదనపు సంపాదనతో ఎన్నో ఆలోచనలు వస్తాయి, పెట్టుబడులకు అవకాశం ఉంటుంది. అలా అదనపు సంపాదన సాధించిన వర్గాలే ఇప్పుడు అన్ని రంగాల్లో ఆధిపత్యం చెలాయిస్తున్నాయి .


తెలంగాణలో హైదరాబాద్ విశ్వనగరం అయితే కావచ్చు కానీ గ్రామాల్లో పరిస్థితి ఇప్పటికీ సామాన్యుల జీవితం చేతికి నోటికి అన్నట్టుగానే ఉంది. రెండు మూడేళ్లలో కోటి ఎకరాలు సాగులోకి వస్తే గ్రామాల స్వరూపమే మారిపోతుంది. తెలంగాణ స్వరూపం మారిపోతుంది. ఆసరా కోసమో, ప్రభుత్వం కట్టించే ఇళ్ల కోసమే ఎదురు చూడరు. తెలంగాణలో రైతుల ఆత్మహత్యలపై ఇంత కాలం మొసలి కన్నీరే కార్చారు. 

తెలంగాణ ఆవిర్భవించిన కొత్తలో రైతుల ఆత్మహత్యలపై మీడియా అతిగా ప్రచారం చేసింది. ఇలా ప్రచారం చేయడం ద్వారా మీడియా ఎలాంటి సందేశం ఇవ్వదలుచుకుందో, రైతులకు ఏ విధంగా ఆత్మ స్థయర్యం కలిగించదలుచుకుందో తెలియదు. ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు రుణమాఫీ చేస్తానని ప్రకటించి చేయలేదని, దాని వల్లనే ఆత్మహత్య చేసుకుంటున్నానని అని ఒక రైతు లేఖ రాసి మరణిస్తే మీడియా పట్టించుకోలేదు. కానీ తెలంగాణలో రైతుల ఆత్మహత్యలపై చివరకు దసరా పండుగను కూడా జరుపుకోవద్దని మానవతా వాదులు విస్తృతంగా ప్రచారం చేశారు. ఈ ప్రచారంలో తెలంగాణ రైతుల కష్టాలపై సానుభూతి కన్నా తెలంగాణ సాధించుకున్నారనే కసి ఎక్కువ ఉంది. 

తెలంగాణను నడిపించేందుకు తాము సరైన నాయకత్వానే్న ఎన్నుకున్నామని ప్రజలు పదే పదే అనుకునేట్టుగా అధికార పక్షం ముందుకు వెళుతుంటే కాంగ్రెస్, టిడిపి వంటి విపక్షాలు తమ వైఖరి ద్వారా ఇదే విషయాన్ని చాటి చెబుతున్నాయ. హైదరాబాద్ లేనిదే తెలంగాణ లేదు. అయితే తెలంగాణ అంటే హైదరాబాద్ ఒక్కటే కాదు. గ్రామాలు పచ్చగా ఉంటేనే తెలంగాణ సంపన్న తెలంగాణ అవుతుంది.


ప్రాజెక్టుల నిర్మాణం ద్వారానే తెలంగాణ సస్య శ్యామలం అవుతుంది. కోటి ఎకరాలకు సాగునీటిని అందిస్తామని ఎన్నికల సమయంలో టిఆర్‌ఎస్ ప్రకటించిన దాన్ని సీరియస్‌గా పట్టించుకోని వారు ఉంటే ఉండవచ్చు. ఉంటారు కూడా. కానీ తొలి రెండేళ్ల కాలం పగడ్బందీగా పథకాల రూపకల్పనపై దృష్టిసారించిన టిఆర్‌ఎస్ ఇప్పుడు తెలంగాణ పేదరికాన్ని శాశ్వతంగా పారద్రోలేందుకు సరైన మార్గంలో పయనిస్తోంది. అధికార పక్షం ఏం చేసినా వ్యతిరేకిస్తాం అనే ధోరణికి బదులు పాలమూరు-రంగారెడ్డి, కాళేశ్వరం పథకాలపై అసెంబ్లీ సమావేశాల్లో అర్ధవంతమైన చర్చ జరగాలి. రాజకీయ కోణంలో కాకుండా నిపుణులతో చర్చించి ఈ ప్రాజెక్టులు, ఒప్పందాల్లోని మంచి చెడులపై చర్చ జరగాలి. ప్రాజెక్టులు పూర్తయితే అధికార పక్షానికి మేలు జరుగుతుంది అనే కోణంలో కాకుండా ప్రాజెక్టులు పూర్తయితే తెలంగాణకు మేలు జరుగుతుంది, పూర్తయి మేలు జరగాలి అనే కోణంలో చర్చ జరగాలి. అధికార పక్షం అయినా, విపక్షం అయినా సర్వం తెలిసిన మేధావులేమీ కాదు. నీటిపారుదల రంగ నిపుణులతో చర్చించి ప్రభుత్వం నిర్ణయంలో తప్పులు ఏమైనా ఉంటే ఎత్తి చూపాలి. అదే విధంగా అధికార పక్షం సైతం సాంకేతికంగా తాము తీసుకున్న నిర్ణయం ఏ విధంగా సరైనదో అర్ధవంతంగా వివరించాలి. అంతిమంగా అధికార, విపక్షాల లక్ష్యం తెలంగాణ ప్రయోజనం కావాలి. ఈ అంశంలో తెలంగాణ ఒక విధంగా అదృష్ట వంతురాలే.


ప్రాజెక్టులతో అభివృద్ధి చెందిన ఆంధ్రలో కులాది పత్యంతో రాజకీయాలు సాగుతున్నాయి. కుల రాజకీయాల ప్రభావం ఎక్కువగా కనిపిస్తోంది. ఆంధ్ర నేతలు నడిపించే తెలంగాణ రాజకీయాల్లో అదే ధోరణి కనిపించేది. కానీ ఇప్పుడు అది బలహీనపడింది. నామ మాత్రంగా నిలిచింది. దాని గురించి పెద్దగా పట్టించుకోవలసిన అవసరం లేదు. ప్రాణహిత-రంగారెడ్డి ప్రాజెక్టుకు వ్యతిరేకంగా కేంద్రానికి చంద్రబాబు ఫిర్యాదు చేస్తే ఆ పార్టీ రాష్ట్ర అధ్యక్షుడు, వర్కింగ్ ప్రెసిడెంట్ ప్రశ్నించలేరు. ప్రశ్నించడం సాధ్యం కాదు కూడా. తెలంగాణ ప్రయోజనాలను అడ్డుకునే వారిని ప్రశ్నించలేనప్పుడు ఆ పార్టీని ప్రజలు ఎలా ఆదరిస్తారు? తెలంగాణ సాధించిన పార్టీ అధికార పక్షంగా, తెలంగాణ ఇచ్చిన పార్టీ విపక్షంగా నిలిచింది. 

తెలంగాణ ప్రజల అభివృద్ధి ఈ రెండు పక్షాల ప్రధాన అజెండాగా ఉండాలి. ఉంది కూడా. ఆవిధంగా ఉండడం తెలంగాణ అదృష్టం. అయితే ఈ ప్రయత్నాలన్నీ తెలంగాణ ప్రయోజనాలను కాపాడే విధంగా ఉండాలి. బడ్జెట్ సమావేశాల్లో ఇది ప్రతిబింబించాలి.
బుద్దా మురళి (ఎడిట్ పేజి 10-3-2016)

20, జనవరి 2016, బుధవారం

కెటిఆర్‌కు వారసత్వ పరీక్ష...కెసిఆర్ ఆరోగ్యం పై పుకార్లు .. వారసత్వం లో ఎన్టీఆర్ కెసిఆర్




గ్రేటర్ హైదరాబాద్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ ఫలితాలు ఎలా అయినా ఉండవచ్చు, ఎన్నికలు జరగకముందే ఒక కీలకమైన విషయంలో మాత్రం ఈ ఎన్నికలు స్పష్టత నిచ్చాయి. కెసిఆర్ రాజకీయ వారసుడు ఎవరు? అనే ప్రశ్న ఉదయించక ముందే కెసిఆర్ వారసుడు కెటిఆర్ అని తేల్చేశాయి. 

ఎన్నికలు జరుగుతాయా? లేదా? జరిగితే ఎప్పుడు అని విపక్షాలు ఆయోమయంలో ఉన్న కాలంలోనే కెటిఆర్ హైదరాబాద్‌ను చుట్టు ముట్టేశారు. వారసుడు సరే వారసునికి పట్ట్భాషేకం ఎప్పుడు? అనే ప్రశ్న రాజకీయ వర్గాల్లో చాలా బలంగా జరుగుతున్నా వారి అంచనాలను పటాపంచలు చేస్తూ కెసిఆర్ వచ్చే ఎన్నికల్లో సైతం తన నాయకత్వంలోనే విపక్షాలకు భంగపాటు తప్పదనే దోరణిలో దూసుకుపోతున్నారు.


పన్నెండు  గంటలపాటు  క్యాబినెట్ సమావేశం .. ఉమ్మడి రాష్ట్ర చరిత్రలోనే ఇదో రికార్డు. ఉదయం పదకొండు గంటలకు మంత్రివర్గ సమావేశం ప్రారంభం అయితే రాత్రి 11 గంటలకు ముఖ్యమంత్రి కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర్‌రావు క్యాబినెట్ సమావేశంలో తీసుకున్న నిర్ణయాలనపై సుదీర్ఘంగా  మీడియాకు వివరించారు. అంత సమయం పాటు క్యాబినెట్ సమావేశం జరిగిందని రెండు వారాల తరువాత ప్రత్యేకంగా చెప్పుకోవడంలో ప్రాధాన్యత లేకపోవచ్చు. కానీ ఆ సమయంలో ఇటు మీడియాలో, అటు మంత్రుల మధ్య ఒకే సమయంలో భిన్నంగా సాగిన ఆలోచనలే ఇక్కడ కీలకం.


2001లో తెలంగాణ ఉద్యమం ప్రారంభం అయినప్పుడు టిఆర్‌ఎస్ ఉనికిని కెసిఆర్ నాయకత్వాన్ని సీమాంధ్ర నాయకత్వం సీరియస్‌గా తీసుకోలేదు. కరీంనగర్ బహిరంగ సభ తరువాత ఇది ఆషామాషి వ్యవహారం కాదనే నిర్ణయానికి వచ్చారు. ఆ తరువాత సిద్దిపేట ఉప ఎన్నికల్లో కెసిఆర్ విజయం. స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల్లో కెసిఆర్ ఉనికి చాటుకోవడం. దాదాపు అదే సమయం నుంచి కెసిఆర్ ఆరోగ్య పరిస్థితిపై చాలా బలంగా ప్రచారం ప్రారంభమైంది. మాట్లాడేది మీడియానే, ప్రచారం చేసేది మీడియానే అయితే నేరుగా ఏ మీడియా కూడా ఆరోగ్యంపై వార్తలను ప్రసారం చేయదు. కానీ ప్రచారం చేస్తుంది. ఈ ప్రచార ప్రభావం తోటి మీడియా మిత్రులపై కూడా పడుతుంది. మార్చిలో మీరు ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణస్వీకారం చేస్తున్నారు కదా? గ్రేటర్ హైదరాబాద్ ఎన్నికల్లో మీట్‌ది ప్రెస్‌లో ఒక జర్నలిస్టు కె తారక రామారావును అడిగిన ప్రశ్న. కెసిఆర్ ఆరోగ్య పరిస్థితిపై పుట్టిన పుకారుకు మర్యాదకరమైన రూపం ఇస్తే పుట్టిన ప్రశ్న ఇది.


ఇక మళ్లీ క్యాబినెట్ సమావేశం విష యానికి వస్తే ఉదయం పదకొండుకు క్యాబినెట్ సమావేశం ప్రారంభం అయ్యాక. క్యాబినెట్ ముగియగానే బ్రీఫింగ్ ఉంటుంది అని మీడియాకు సమాచారం పంపారు. మహా అయితే ఒంటిగంట వరకు అయిపోతుందని భావించారు. ఎంతకూ ముగియకపోవడంతో అప్పటికే ఎలక్ట్రానిక్ మీడియాకు సంబంధించి ఇద్దరు ముగ్గురు విలేఖరులు మారిపోయారు. అర్ధరాత్రి వరకైనా సరే అని సిద్ధపడిన చివరి విలేఖరుల బృందం మిగిలింది. ఆ బృందం సైతం దాదాపు నాలుగు గంటల పాటు ఎదురు చూస్తూ విసిగిపోయి ఉంది. రెండు రోజుల్లో గవర్నర్ మార్పు అని ఏడాది నుంచి ప్రచారం చేస్తున్న మీడియాకు చెందిన విలేఖరి ఒకరు కెసిఆర్ ఆరోగ్యం బాగాలేదట కదా? కిడ్ని మార్పుకోసం అమెరికా వెళతారట కదా? అంటూ చర్చ మొదలు పెట్టగానే పక్కనున్న మరో జర్నలిస్టు... ఈవయసులో మనం నాలుగు గంటల పాటు వేచి చూసి అపసోపాలు పడుతున్నాం, సిఎం పన్నెండు  గంటల పాటు క్యాబినెట్ సమావేశంలో మాట్లాడుతున్నారు. ఆరోగ్యంగా ఉన్న యువకులం నాలుగు గంటల పాటు వేచి చూడలేకపోతుంటే ఆ వయసులో ముఖ్యమంత్రి అన్ని గంటల పాటు సమావేశం నిర్వహిస్తున్నారంటే ఆరోగ్యంగా ఉన్నట్టా లేనట్టా? అని చిరాకు పడుతూ ప్రశ్నించాడు. కొద్ది సేపటికే సిఎం కన్నా ముందు విలేఖరుల వద్దకు వచ్చిన మంత్రులు కడియం శ్రీహరి, పోచారం శ్రీనివాస్‌రెడ్డిలు మీలో ఎంత మంది స్పృహతప్పి పడిపోయారో అని క్యాబినెట్లో  అనుకుంటున్నాం అని చమత్కరించారు.


తెలంగాణ ఏర్పాటును వ్యతిరేకించిన వర్గాలు చివరకు కెసిఆర్ ఆరోగ్యంపై సైతం ఉద్యమ కాలం నుంచే భయంకరంగా ప్రచారం ప్రారంభించారు. ముఖ్యమంత్రి పదవి చేపట్టినప్పటి నుంచి ఈ ప్రచారం మరింత పెంచారు. చివరకు కిడ్ని మార్పిడి కోసం అమెరికా వెళుతున్నారనే ప్రచారం సాగింది. ఆరోగ్యంగా ఉన్నవారికి మాత్రమే చైనా వాల్ ఎక్కేందుకు అనుమతి ఇస్తారు. కెసిఆర్ చైనా వాల్ ఎక్కి వచ్చినా ఈ ప్రచారం మాత్రం ఆగలేదు.
గ్రేటర్ హైదరాబాద్ ఎన్నికల షెడ్యూల్ విడుదల కాకముందే కెటిఆర్‌కు గ్రేటర్ బాధ్యతలు అప్పగించారు. శంకుస్థాపనల పేరుతో  కెటిఆర్ నగరాన్ని చుట్టేశారు. టిడిపి, టిఆర్‌ఎస్ ప్రాంతీయ పార్టీలు ఏవైనా కావచ్చు, పొలిట్ బ్యూరో, ఎన్నికల కమిటీలు, కార్యవర్గాలు అన్నీ ఉత్తుత్తివి. అధినేత ఒక నిర్ణయం తీసుకుని వ్యూహాన్ని ఆచరణలో పెట్టిన తరువాతనే కమిటీల ఏర్పాటు తతంగం సాగుతుంది. కెటిఆర్ గ్రేటర్ ఎన్నికల కోసం హైదరాబాద్‌ను చుట్టేయడంతో వారసత్వంపైన, కెసిఆర్ ఆరోగ్యంపైన మరోసారి రాజకీయ వర్గాల్లో చర్చ మొదలైంది. ఎన్నికల్లో చావు తప్పి కన్నులోట్టపోయినట్టుగా ఉన్న విపక్షాలకు, తెలంగాణ ఏర్పాటును వ్యతిరేకించిన వర్గాలకు కెసిఆర్ అనారోగ్యం అనే పుకారు కాసింత ఉపశమనం కలిగించవచ్చు.... కానీ కెసిఆర్‌కు అనారోగ్యం అని నమ్మిన నాయకులు రాజకీయాల్లో చావుదెబ్బతిని రాజకీయ విశ్రాంతి తీసుకుంటుంటే, కెసిఆర్ మాత్రం మరో పదేళ్ల తరువాత చేతికి అంది వచ్చే వారసునికి రాజకీయ శిక్షణ ఇవ్వడంలో చురుగ్గా ఉన్నారు. 

తాను పదేళ్లు పాలించడమే కాకుండా తన వారసునిగా కెటిఆర్‌ను తీర్చిదిద్దడానికి పూనుకుని కెటిఆర్‌కు తొలి అసైన్‌మెంట్‌గా గ్రేటర్ హైదరాబాద్ బాధ్యతలు అప్పగించారు. గ్రేటర్ మేయర్ పీఠం టిఆర్‌ఎస్‌ది కాకపోతే మంత్రి పదవికి రాజీనామా చేస్తానని కెటిఆర్ ధీమాగా చెబుతున్నారు. తెలంగాణ జనాభాలో 30శాతం మంది గ్రేటర్ పరిధిలోనే ఉంటారు. ఉద్యమ కాలంలో తెలంగాణలో టిఆర్‌ఎస్ జెండా ఎగురవేసినా గ్రేటర్ పరిధిలోకి వచ్చే సరికి అంతగా ప్రభావం చూపలేకపోయింది. అయితే అధికారంలోకి వచ్చిన తరువాత గ్రేటర్‌లో టిఆర్‌ఎస్ ప్రభావం బలంగా కనిపిస్తోంది. మేయర్ పీఠం దక్కించుకోక పోతే మంత్రి పదవికి రాజీనామా చేస్తానని కెటిఆర్ సవాల్ చేసినా విపక్షాలు స్వీకరించలేనంత బలంగా టిఆర్‌ఎస్ గ్రేటర్‌లో కనిపిస్తోంది. సాధారణంగా అధికార పక్షానికి నెగిటివ్ ఉంటుంది. కానీ 18 నెలల్లో టిఆర్‌ఎస్ సానుకూల వాతావరణం ఏర్పడేట్టు చేయడంలో కెసిఆర్ విజయం సాధించారు.


గ్రేటర్ ఎన్నికల ప్రచారంలోనే కెసిఆర్ వారసుడు ఎవరు? అనేది తేలిపోయింది. కెసిఆర్ వారసుడు ఎవరు? అనే దానిలో పార్టీ నాయకులకు, కుటుంబ సభ్యులకు అందరికీ స్పష్టత ఉంది. గ్రేటర్ ఎన్నికల్లో వారసుడు ఎవరు అనేది ప్రజలకు, పార్టీ శ్రేణులకు కూడా స్పష్టమైంది. బలం లేకపోవడం వల్లనే గత ఎన్నికల్లో అసలు పోటీ చేయని గ్రేటర్‌లో కెటిఆర్ నాయకత్వంలో విజయం సాధిస్తే, వారసత్వానికి ప్రజల నుంచి కూడా ఆమోదం లభిస్తుందనే వ్యూహంతోనే గ్రేటర్ బాధ్యతలు కెటిఆర్‌కు అప్పగించి ఉండవచ్చు. వారసత్వ రాజకీయాలకు వ్యతిరేకంగా పుట్టిన టిడిపినే మూడవ తరం వారసుడిని సిద్ధం చేసుకుంటోంది. ప్రాంతీయ పార్టీలకు ఔనన్నా కాదన్నా కుటుంబ సభ్యులే వారసులవుతారు.
ఎన్టీఆర్ తన వారుసుడిని తాను నిర్ణయించలేకపోయారు. చాలా కాలం క్రితం బాలకృష్ణ తన వారసుడు ఎన్టీఆర్  అని ప్రకటిస్తే, ఆ ప్రకటన ఉపసంహరించుకునే విధంగా చంద్రబాబు ఒత్తిడి తెచ్చి విజయం సాధించారు. లక్ష్మీపార్వతి తన వారసురాలు అని ఎన్టీఆర్ ఎప్పుడూ ప్రకటించలేదు. కానీ ఆమెను సాకుగా చూపించి దించేసిన సమయంలో హరికృష్ణను ముఖ్యమంత్రిని చేయాలని ప్రతిపాదించారు. టిడిపికి ఎన్టీఆర్ కోరుకున్నట్టుగా కుమారుడు వారసుడు కాలేదు. బలవంతంగా అల్లుడు వారసుడయ్యారు. బాబు మాత్రం పగడ్బందీగా తన కుమారుడిని వారసుడిగా తీర్చిదిద్దుతున్నారు. ఎన్టీఆర్ తన  అల్లుడి రాజకీయాన్ని అర్ధం చేసుకోలేదు, కుమారులకు రాజకీయ పరిజ్ఞానం లేదు. దాంతో ఎన్టీఆర్ కోరుకున్న విధంగా టిడిపికి వారసుడు రాలేదు.


 కానీ కెసిఆర్ విషయం అలా కాదు. రాజకీయాలపై స్పష్టమైన అవగాహన ఉంది. ఈ కాలానికి తగిన నాయకుడి లక్షణాలున్న తెలివైన కుమారుడు ఉన్నారు. సహజంగా ఎవరైనా తన వారసత్వం తన కుమారుడికే దక్కాలని కోరుకుంటారు. కుమారులకు తెలివితేటలు లేకపోతేనే వారసత్వం దక్కకుండా పోతుంది. కెసిఆర్ సైతం అంతే బయటి వారికి అనుమానాలు ఉండవచ్చు కానీ హరీశ్‌రావుకు ఈ విషయంలో చాలా స్పష్టత ఉంది.
సమర్ధుడైన కుమారుడు ఉన్నప్పుడు తారక రామారావే వారసుడు అవుతాడు కానీ మేనల్లుడినైనా తానెలా అవుతాననే అవగాహన హరీశ్‌రావుకు ఉంది. చదువుకునే రోజుల నుంచే కెసిఆర్ వెంట ఉన్న హరీశ్‌రావు రాజకీయాల్లో ఆ మాత్రం అవగాహన లేని వారేమీ కాదు. తనకు అప్పగించిన పని విజయవంతంగా పూర్తి చేసుకుని రావడమే తప్ప మీడియా కోరుకుంటున్నట్టు తిరుగుబాటు చేసే రకం కాదు. విపక్షాలు ఆశిస్తున్నట్టు పార్టీని చీల్చే రకం కాదు. ప్రాక్టికల్‌గా ఆలోచించే నాయకుడు కాబట్టే వారసుడు ఎవరు? అనే దానిపై హరీశ్‌రావుకు స్పష్టత ఉంది.  హరీష్ రావు ఏదో చేయాలని  తెలంగాణను వ్యతిరేకించిన వారు , ఇతర పార్టీ లు బోలెడు ఆశలు పెట్టుకుంటే హరీష్ రావేమో తనకు కెసిఆర్ అప్పగించిన మిషన్  విజయవంతంగా పూర్తి చేస్తున్నారు .. నారాయణ ఖేడ్ ఉప ఎన్నికల  వ్యుహల్లో ఉన్నారు . వారసత్వం విషయంలో కుటుంబం నుంచి కెటిఆర్‌కు ఎలాంటి ఆటంకాలు ఉండవు. గ్రేటర్‌లో టిఆర్‌ఎస్ గెలిస్తే భవిష్యత్తు వారసుడు కెటిఆర్ అని జనం నుంచి ఆమోద ముద్ర పడుతుంది. గ్రేటర్ హైదరాబాద్ ఎన్నికలు కెటిఆర్‌కు వారసత్వ పరీక్ష. పరీక్షలో నెగ్గినా ఫలితం కోసం కెటిఆర్ చెప్పినట్టే మరో పదేళ్లు నిరీక్షించాలి. ఎందుకంటే కెసిఆర్ ఆరోగ్య పరిస్థితి విపక్షాలు ప్రచారం చేస్తున్నట్టుగా, తెలంగాణ వ్యతిరేక మీడియా కోరుకుంటున్నట్టుగా లేదు. చైనా వాల్ ఎక్కేంత, రోజుల తరబడి అధికారులతో సమీక్షలు , పన్నెండు గంటల క్యాబినెట్ సమావేశాలు  జరిపేంత ఆరోగ్యంగా ఉన్నారు.

.. బుద్దా మురళి ( ఎడిట్ పేజి 20-1-2016)   

25, నవంబర్ 2015, బుధవారం

వరంగల్ తీర్పు ఏం చెబుతోంది?

ప్రజలు ప్రెస్ కాన్ఫరెన్స్‌లో తమ అభిప్రాయాలు వెల్లడించరు. టీవి చర్చల్లో గట్టిగట్టిగా అరవరు. మేధావుల చర్చల్లోనూ కనిపించరు. కానీ సమ యం వచ్చినప్పుడు దిమ్మతిరిగిపోయేలా తీర్పు చెబుతారు. ఇప్పుడు వరంగల్‌లో ప్రజలు చేసింది అదే. వాళ్ల అంతరంగం మేధావులకు అర్ధం కాదు. కానీ ఈ సామాన్యులను నమ్ముకొని రాజకీయం చేసే వారికి బాగా అర్ధమవుతుంది. 

వరంగల్ పార్లమెంటు నియోజక వర్గం ఉప ఎన్నికల సందర్భంగా దాదాపు నెల రోజుల క్రితం తెలంగాణ భవన్‌లో జరిగిన ఎన్నికల సన్నాహక సమావేశంలో వరంగల్, నారాయణఖేడ్ రెండు నియోజక వర్గాల్లో మనం గెలుస్తున్నాం, వరంగల్‌లో 65శాతం ఓటర్లు, నారాయణఖేడ్‌లో 57 శాతం మంది ఓటర్లు మనవైపు ఉన్నారు అని కెసిఆర్ ప్రకటించారు. మంగళవారం నాటి తీర్పుతో వరంగల్ సర్వే నిజమైంది. ఇక నారాయణఖేడ్ తీర్పు తేలాలి.
తెలంగాణ ఆవిర్భవించిన తరువాత టిఆర్‌ఎస్ అధికారంలోకి వచ్చిన తరువాత ఇప్పటి వరకు రెండు పార్లమెంటు నియోజక వర్గాలకు ఉప ఎన్నికలు జరిగాయి. ఎంపిగా ఎమ్మెల్యేగా రెండు చోట్ల గెలవడంతో మెదక్ పార్లమెంట్ నియోజక వర్గానికి రాజీనామా చేశారు. ప్రభుత్వం ఏర్పడిన కొత్తలోనే ఈ ఉప ఎన్నిక జరిగింది. అప్పటికి ప్రభుత్వం ఇంకా సర్దుకోలేదు. అధికారుల కేటాయింపు జరగలేదు. 2014 తో పోలిస్తే పోలింగ్ శాతం తగ్గింది, ఆ మేరకు మెజారిటీ కూడా తగ్గింది. కానీ పదిహేడు నెలల టిఆర్‌ఎస్ పాలన తరువాత జరిగిన వరంగల్ ఉప ఎన్నికల్లో కచ్చితంగా టిఆర్‌ఎస్ పాలనపై ప్రజలు తీర్పుగానే భావించాల్సి ఉంటుంది. ఈ పదిహేడు నెలల్లో ఏం చేశామో చెప్పి టిఆర్‌ఎస్ ఓట్లు అడిగింది. వరంగల్‌లో జరిగిన ఎన్నికల సమావేశంలో కెసిఆర్ ఇదే మాట చెప్పారు. 17నెలల్లో ఇదిగో మేం చేసింది ఇది. ప్రభుత్వం చేసింది మంచి పనే అని మీరు భావిస్తే, దీవించండి, మేం తప్పు చేశామని భావిస్తే శిక్షించండి అని కోరారు. నేను చెప్పింది తప్పయితే నన్ను శిక్షించండి, ప్రతిపక్షాలు మాటలు తప్పయితే ఓటు ద్వారా వారిని శిక్షించండి అని ముఖ్యమంత్రి బహిరంగ సభలోనే పిలుపు ఇచ్చారు.


నాలుగు లక్షల 59వేల ఓట్ల మెజారిటీ ద్వారా ప్రజలు తమ తీర్పును చాలా స్పష్టం గా వెల్లడించారు. ప్రధాన ప్రతిపక్షం కాంగ్రెస్‌కు కేంద్రంలో అధికారంలో ఉన్న బిజెపి టిడిపి కూటమి అభ్యర్థికి కనీసం డిపాజిట్ కూడా దక్కనంత సూటిగా ప్రజలు తీర్పు చెప్పారు. వెంటనే ఎన్నికలు జరిగిన మెదక్ ఓటర్ల తీర్పు కన్నా 17నెలల పాలన చూసి ఓటు వేసిన వరంగల్ ఎన్నికల ఫలితాలు విలక్షణమైనవి. సాధారణంగా ఎక్కడైనా అధికార పక్షంపై ప్రజల్లో క్రమంగా కొంత వ్యతిరేకత ఏర్పడుతుంటుంది. కానీ వరంగల్‌లో మాత్రం విపక్షాలన్నీంటిపైన ప్రజలు మూకుమ్మడిగా తమ వ్యతిరేకతను చాటే విధంగా తీర్పు చెప్పారు. ఏ ఒక్క పార్టీకి కూడా డిపాజిట్ దక్కని స్థాయలో టిఆర్ ఎస్ విజయం సాధించింది.


తెలంగాణ ఉద్యమ సమయంలో కెసిఆర్ తెలంగాణ ఏర్పాటును కోరుకునే శక్తులన్నింటిని ఏకం చేశారు. అధికారంలోకి వచ్చాక తెలంగాణ అభివృద్ధిని, తెలంగాణ బాగును కోరుకునే ప్రజలందరినీ ఏకం చేసే ప్రయత్నం చేస్తున్నారు.  ఈ అంశంలో విపక్షాలు చిత్రంగా వ్యవహరిస్తున్నాయి. తెలంగాణా ఏర్పాటును వ్యతిరేకించిన శక్తులు ఎకమవుతూ కెసిఆర్ పనిని సులభం చేస్తున్నాయి . తెలంగాణలో కెసిఆర్‌కు తాము ప్రత్యామ్నాయంగా నిలవాలని విపక్షాలు కోరుకుంటే కెసిఆర్ కన్నా మిన్నగా తెలంగాణను అభిమానించాలి. కెసిఆర్ కన్నా తమ వల్లనే తెలంగాణకు మేలు జరుగుతుంది అనే నమ్మకం కలిగించే విధంగా వ్యవహరించాలి. కానీ విపక్షాలు ఈవిషయంలో ఘోరంగా విఫలం అవడమే కాకుండా తెలంగాణ ఏర్పాటును వ్యతిరేకించిన శక్తులతో చేతులు కలపడమే కాకుండా వారిలానే రాజకీయాలు నడిపేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నారు.

 కాంగ్రెస్ వ్యతిరేకతే మా సిద్ధాంతం అని ప్రకటించి.. దేశవ్యాప్తంగా కాంగ్రెస్ వ్యతిరేక శక్తులను ఏకం చేసిన పార్టీ మాదే అని ఇప్పటికీ టిడిపి గర్వంగా చెప్పుకుంటుంది. అలాంటి టిడిపితో చేతులు కలిపి టిఆర్‌ఎస్‌కు వ్యతిరేకంగా కాంగ్రెస్ ఉద్యమాలు చేసింది. చివరకు ఎన్నికల్లో డిపాజిట్ కోల్పోగానే కాంగ్రెస్ ఎంపి గుత్తా సుఖేందర్‌రెడ్డి వచ్చే ఎన్నికల్లో టిడిపితో కలిసి పోటీ చేసి టిఆర్‌ఎస్‌ను ఓడిస్తామని ప్రకటించారు. అనుకూలంగా లేఖ ఇచ్చినా తెలంగాణ ఏర్పాటును టిడిపి చిత్తశుద్ధితో వ్యతిరేకించింది. చివరి నిమిషం వరకు అడ్డుకోవడానికి ప్రయత్నించింది. అలాంటి పార్టీతో తెలంగాణ ఇచ్చిన కాంగ్రె స్ చేతులు కలపడంలో ఉద్దేశం ఆ పార్టీ మేధావులకే తెలియాలి. ప్రతి అంశంలోనూ కెసిఆర్ తెలంగాణను ఓన్ చేసుకునే విధం గా తెలంగాణ కోణంలో స్పందిస్తుంటే తె లంగాణ వ్యతిరేక శక్తులు ఏకమై తెలంగాణ పార్టీని ఓడించాలనే ప్రయత్నాన్ని వరంగల్ ఓటర్లు బలమైన తీర్పు ద్వారా వ్యతిరేకించారు.
నన్నపనేని రాజకుమారి టిడిపి అధికార ప్రతినిధిగా ఉన్నప్పుడు ఆమెను ఎదుర్కోవడానికి వైఎస్‌ఆర్ ఉన్నప్పుడు  కాంగ్రెస్ వారు గంగాభవానిని రంగంలో దించారు. వీరి ప్రత్యేకత ఏమంటే ప్రత్యర్థులను ఏ మాత్రం మర్యాద పాటించకుండా తిట్టేయగలరు. చివరకు కొత్తగా పెట్టిన ప్రజారాజ్యం సైతం ఈ కోటా కింద ఒక నాయకురాలిని ఎంపిక చేసుకున్నారు. ఉమ్మడి రాష్ట్రంలో ఏ పార్టీ లో నైనా ప్రత్యర్థులను బూతులు తిట్టేందుకు ఒక నేతను ఎంపిక చేసుకునే వారు. విభజన తరువాత కూడా టిడిపి తెలంగాణా లో కూడా  ఈ సంస్కృతి నుంచి బయటపడలేదు. తిట్టడమే హీరోయిజంగా భావించిన టిడిపికి వరంగల్ ఓటర్లు చక్కని తీర్పుతో గుణపాఠం నేర్పించారు. ఒక ముఖ్యమంత్రిని పట్టుకుని ప్రజలు నిన్ను చెట్టుకు కట్టేసి కొడతారు అని ఎన్నికల ప్రచారంలో టిడిపి శాసన సభాపక్షం నాయకుడు దయాకర్‌రావు విమర్శించారు. చివరకు ఆయన ప్రాతినిధ్యం వహించిన పాలకుర్తిలో సైతం టిఆర్‌ఎస్‌కే మెజారిటీ వచ్చింది.


 మీడియా ముందు దయాకర్‌రావు మాట్లాడితే బ్యాలె ట్ బాక్స్‌లో పాలకుర్తి ఓటర్లు సమాధానం చెప్పారు. తెలంగాణలో నిర్మించే ఇరిగేషన్ ప్రాజెక్టులకు వ్యతిరేకంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి కేంద్రానికి ఫిర్యాదు చేశారు. ఆ రాష్ట్ర ప్రయోజనాల కోసం బాబు ప్రయత్నించడం ఆయన ధర్మం కానీ చివరకు తెలంగాణ టిడిపి నాయకులు ఈ లేఖలను సైతం సమర్థిస్తే తెలంగాణ ప్రజలు ఆ పార్టీని తమ పార్టీ అని ఎలా భావిస్తారు? చివరకు తెలంగాణ టిడిపి నాయకులు ఏ చిన్న అంశం కోసమైనా విజయవాడ వెళ్లి చంద్రబాబుతో చర్చిస్తున్నారు. ప్రాణాలను సైతం త్యాగం చేసి ఉద్యమాలతో పోరాడి తెలంగాణ సాధించుకున్నారు. కనీసం ఏడాది కూడా గడవకముందే తెలంగాణను తీవ్రంగా వ్యతిరేకించిన శక్తులతో టిడిపి తెలంగాణ నేతల సమావేశం మీడియాలో ప్రచారానికి ఉపయోగపడవచ్చు కానీ తెలంగాణ ప్రజలు ఇది మన పార్టీ కాదు పొరుగు రాష్ట్ర ప్రయోజనాలను కాపాడే పార్టీ అని బలంగా తమ మనసులో ముద్ర వేసుకోవడానికి ఉపయోగపడుతుంది.


ఉద్యమానికి కెసిఆర్ నాయకత్వం వహించినా సోనియాగాంధీ పట్టుపట్టి ఉండక పోతే తెలంగాణ సాకారం అయి ఉండేది కాదు. అధికారంలోకి వచ్చిన వంద రోజుల్లో తెలంగాణ ఇస్తామని బిజెపి ఎన్నికల ముందు చెప్పినా ఏడాదిన్నరలో కనీ సం ఉద్యోగుల కేటాయింపు కూడా పూర్తి చేయని ఆ పార్టీ స్పీడ్, అడ్డదిడ్డంగా విభజన చేశారని తరుచుగా మోదీ చేస్తున్న వాఖ్యలు చూస్తుంటే ఒకవేళ సోనియాగాంధీ తెలంగాణ ఇవ్వకపోతే బిజెపి వందేళ్లయినా ఇచ్చి ఉండేది కాదేమో అన్న అనుమానాన్ని కలుగజేస్తున్నాయ! తెలంగాణ ఇచ్చిన కాం గ్రెస్‌పై నిజానికి తెలంగాణ ప్రజలకు ఇంత వ్యతిరేకత ఉండాల్సిన అవసరం లేదు. కానీ గత ఎన్నికల్లో కన్నా వరంగల్‌లో కాంగ్రెస్ పరిస్థితి ఘోరంగా పడిపోయింది. టిఆర్‌ఎస్ అధికారంలోకి వచ్చిన ఐదు రోజులకే దిష్టిబొమ్మలు దగ్దం చేయడం, ఆందోళన కార్యక్రమాలతో తెలంగాణ ఇచ్చిన పార్టీగా ఉన్న అభిమానాన్ని సైతం కాంగ్రెస్ తుడిచేసుకుంది. అలా తుడిచేసుకుని ఉండకపోయి ఉంటే విభజన చట్టం పార్లమెంటులో పెట్టిన సమయంలో కీలక పాత్ర పోషించిన మీరాకుమారి, షిండే వంటి హేమాహేమీలు వరంగల్‌లో ప్రచారం చేసినా కనీసం డిపాజిట్ దక్కకుండా ప్రజలు తిరస్కరించే వారు కాదు.
టిడిపి  కోసం పరితపించే ఆ వర్గం మీడియాను, టిడిపి ఆలోచనా ధోరణిని పక్కన పెట్టి కాంగ్రెస్ తెలంగాణ కోసం ఆలోచిస్తే ఆ పార్టీ పరిస్థితి మెరుగు పడుతుంది. ప్రత్యర్థులు సైతం జాలిపడేట్టుగా తెలంగాణలో ఆ పార్టీ పరిస్థితి మారుతోంది. వరంగల్ ఫలితాలపై కుంటి సాకులు వెతుక్కోవడానికి బదులు తెలంగాణ ప్రయోజనాల కోసం పార్టీ పరంగా ఏం చేయాలి ఆనే కోణంలో ఆలోచించడం కాంగ్రెస్‌కు మేలు. రెండు రాష్ట్రా ల్లో ఉన్న ప్రాంతీయ పార్టీ దేశంలో ఎక్కడా లేదు. నిజానికి టిడిపితో కాంగ్రెస్ భుజం కలపడం టిఆర్‌ఎస్‌కు సంతోషకరమే. సోనియాగాంధీ నాయకత్వం వహిస్తున్న కాంగ్రెస్‌ను విమర్శించడం టిఆర్‌ఎస్ నాయకత్వానికి కొంత ఇబ్బంది.. కానీ అదే టిడిపి కాంగ్రెస్ భుజం భుజం కలిపి పని చేస్తే కెసిఆర్ పని సులభం అవుతుంది. బిజెపి ముసుగులో వచ్చిన టిడిపి అంటూ వరంగల్‌లో టిఆర్‌ఎస్ చేసిన విమర్శల్లో మర్మం అదే. తెలంగాణా ఏర్పాటులో సహకరించిన బిజెపి ని టార్గెట్ చేయడం కన్నా టిడిపి నే విమర్శించడం మేలనుకున్నారు 
టిడిపి, సిపిఐ, సిపిఎం, టిఆర్‌ఎస్ వంటి పార్టీలన్నీ కలిపి 2009లో మహాకూటమి అని ఏర్పాటు చేసి ఎన్నికల్లో పోటీ చేసినా వైఎస్‌ఆర్ కాంగ్రెస్ నాయకత్వంలో కాంగ్రెస్ గెలిచింది. 

ఇప్పుడు వరంగల్‌లో టిడిపి  మీడియా, టిడిపి, బిజెపి కలిసి పోటీ చేసినా విపక్షాలు ఎన్ని విమర్శలు చేసినా తెలంగాణ ప్రజలు టిఆర్‌ఎస్‌నే గెలిపించారు. మేధావుల విశే్లషణలు ఎలా ఉన్నా సామాన్య ప్రజలకు కృతజ్ఞత ఉంటుంది. ఆ కృతజ్ఞతా భావంతోనే ప్రభుత్వం అమలు చేసిన పథకాల నుంచి ప్రయోజనం పొందిన ప్రజలు  2009లో వైఎస్‌ఆర్‌ను గెలిపించారు. ఇప్పుడు టిఆర్‌ఎస్‌ను గెలిపించారు.

 వరంగల్ ఫలితం 17నెలల టిఆర్‌ఎస్ పాలనపై తీర్పు. సంక్షేమ పథకాలపై వ్యక్తం అయిన ప్రజాభిప్రాయమే భారీ మెజారిటీ. ఈ విజయంతో 2019లో గెలు పు మాదే అనే అతి విశ్వాసం అవసరం లే దు. చెప్పినవి చేసి చూపిస్తేనే 2019లో ప్రజలు ఆదరిస్తారు. దాని కోసం ప్రభుత్వానికి ఇంకా మూడున్నర ఏళ్ల సమయం ఉంది. ప్రభుత్వంపై తెలంగాణ సమాజం ఎన్నో ఆశలు పెట్టుకుంది. ఆ ఆశలను వమ్ము చేయకుండా మరింత నిబద్ధతతో వ్యవహరించాల్సిన బాధ్యత పాలకులది.

-బుద్దా మురళి25/11/2015

31, అక్టోబర్ 2015, శనివారం

ఎన్టీఆర్ .. బాబు.. వైయస్ ఆర్ .. కెసిఆర్ జమానా- మీడియా .....జనం ఆమోదమే పాలనకు కొలమానం

ఒక పాలకుడి సామర్ధ్యానికి పనితీరుకు కొలమానం ఏమిటి? ప్రజాస్వామ్యంలో కచ్చితంగా జనం ఆమోదమే ఒక నాయకుడి పనితీరుకు కొలమానం. అంతే తప్ప మీడియాతో ఆ నాయకుడు ఎలా వ్యవహరించాడు, మీడియా అతన్ని ఎలా ఆకాశానికి ఎత్తింది? ఎంతగా వ్యతిరేకించింది అనేది పాలకుడి పనితీరుకు కొలమానం కానే కాదు. 2004 గుజరాత్‌లో ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో దాదాపు ఒకేసారి ఎన్నికలు జరిగాయి. ఆ ఎన్నికల సమయంలో ప్రపంచ వ్యాప్తంగా మీడియా నరేంద్ర మోదీని తీవ్రంగా విమర్శించింది. అదే సమయంలో చంద్రబాబు పాలనను తెలుగు మీడియా ఆకాశానికెత్తింది. ప్రపంచ మీడియా సైతం ఆకాశానికెత్తినట్టు తెలుగు మీడియా తెలుగు పాఠకులకు చెప్పుకొచ్చింది. తీరా ఎన్నికల ఫలితాలు చూస్తే మీడియా వ్యతిరేకించిన నరేంద్ర మోదీ ఘన విజయం సాధించారు. మీ డియా ఆకాశానికెత్తిన చంద్రబాబు టిడిపి చరిత్రలో ఎప్పుడూ లేని విధంగా కేవలం 47 స్థానాలకు పరిమితం అయ్యారు. అది మీడియా రంజక పాలనే తప్ప జనరంజక పాలన కాదని జనం తేల్చారు . 

 నాయకుడి పనితీరుపై మీడియా అంచనా, ప్రజల అంచనాలకు అస్సలు సంబంధం లేకపోవడం వల్ల వచ్చిన ఫలితాలివి. టిడిపి ఆవిర్భావానికి ముందు తెలుగునాట రాజకీయాలు ఒక రకంగా ఉంటే ఆ తరువాత రాజకీయాల్లో పూర్తిగా మార్పు కనిపించింది. మీడియా రాజకీయాల్లో భాగంగా మారిపోయింది. ఇప్పుడు పాలకులు- మీడియా సంబంధాలపై చర్చ సాగుతోంది. చంద్రబాబునాయుడు, వైఎస్ రాజశేఖర్‌రెడ్డి, కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర్‌రావు ఈ ముగ్గురి మీడియా అనుబంధం ఒకరితో ఒకరికి ఏ మాత్రం సంబంధం లేనిది. టి అంజ య్య ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్నప్పుడు అసెంబ్లీ ఆవరణలోని సిఎల్‌పి కార్యాలయం మెట్లమీద ఒక జర్నలిస్టు అంజయ్య భుజంపై చేయి వేసి మాట్లాడిన సందర్భాలు సైతం ఉన్నాయి. చివరకు సెక్యూరిటీ వాళ్లు బతిమిలాడడం వల్ల ఆ విధానానికి స్వస్తి పలికారు.
ఎన్టీరామారావు కొన్ని దశాబ్దాల పాటు నటుడిగా సంపాదించుకున్న ఇమేజ్ వల్ల అభిమానులు ఆయన్ని దేవుడిగా చూసేవారు. తిరుపతి వెళ్లి అటు నుంచి మద్రాస్ వెళ్లి ఎన్టీఆర్‌ను చూసే భక్తులు ఉండేవాళ్లు. అలాంటి ఇమేజ్‌తో రాజకీయ పార్టీ స్థాపించిన ఎన్టీఆర్‌కు మీడియా అండగా నిలిచింది. ఎన్నికల ప్రణాళిక రూపొందించడం మొదలు, అభ్యర్థుల ఎంపిక వరకు మీడియానే చేసింది. అయితే ఆ కాలంలో కాం గ్రెస్‌పై ప్రజల్లో ఉన్న తీవ్ర వ్యతిరేకత వల్ల మీడియా పాత్రపై పెద్దగా విమర్శలు రాలేదు. 


ఎన్టీఆర్ ముఖ్యమంత్రి పదవి చేపట్టిన తరువాత కొద్దిమంది మీడియా వారిని మాత్రమే గుర్తించే వారు. ఆయనకు పత్రికలు చదివే అలవాటు కూడా తక్కువ. మనం వార్తలు సృష్టించాలి కానీ మనం చదవడం ఏమిటి అనేవారట! ఎన్టీఆర్‌ను మినహాయిస్తే ఆ తరువాత ముఖ్యమంత్రులకు మీడియాతో విడదీయరాని బంధం ఏర్పడింది. నువ్వు మరోసారి నా ఇంటికి రా వద్దు, నీ ముఖం నాకు చూపించవద్దు అని విలేఖరుల సమావేశంలోనే ఎన్టీఆర్ ఒక జర్నలిస్టును మందలించారంటే ఆయన్ని దించే కుట్రలో మీడియా పాత్ర ఎంతో తెలుస్తోంది. ఆ తరువాత ఎన్టీఆర్ వద్దకు ఆ జర్నలిస్టు వెళ్లాల్సిన అవసరం ఏర్పడలేదు. ఎన్టీఆర్‌నే వ్యూహాత్మకంగా మీడియా, బాబు కలిసి దించేశారు.
తాను అధికారం చేపట్టడం వెనుక మీడియా పాత్ర ఉండడం వల్ల చంద్రబాబు ముఖ్యమంత్రి మీడియాకు బాగా ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు. బదిలీల కోసం, పోస్టింగుల కోసం ముఖ్యమంత్రిగా బాబు ఇంటి వద్దే కాకుండా ఒక జర్నలిస్టు ఇంటి వద్ద సైతం అధికారులు పడిగాపులు కాసిన రోజులు ఉన్నాయి. బాబు ముఖ్యమంత్రిగా బాధ్యతలు స్వీకరించగానే అప్పటి వరకు మంత్రిగా ఉపయోగించిన చాంబర్ వద్దే విలేఖరుల సమావేశం ఏర్పాటు చేసి మాట్లాడుతుంటే ఆజాద్ చిస్తీ అనే ఒక జర్నలిస్టు బాబు చెవిలో ఏదో చెప్పడానికి ప్రయత్నించగా, మీరేదైనా చెప్పదలుచుకుంటే బహిరంగంగానే చెప్పండి అంటూ బాబు నిర్మొహమాటంగా చెప్పారు.


 నిజానికి బాబుకు చెవి కొరుకుడు బృందం వేరుగా ఉండేది. ఇతను ఆ బృంద సభ్యుడు కాదు. ముఖ్యమంత్రి చెవి కొరకడం అంటే ఆషామాషి వ్యవహారం కాదు. చెవి కొరుకుడు చూసిన ఉన్నతాధికారులు ఏదేదో ఊహించుకుని చెవి కొరికిన జర్నలిస్టు ముఖ్యమంత్రికి అత్యంత సన్నిహితునిగా భావించి వాళ్లు చెప్పినవి చేసేందుకు ప్రాధాన్యత ఇస్తారు. ఈ కిటుకు ఆ జర్నలిస్టుకు తెలుసు, బాబుకూ బాగా తెలుసు. 

ఏవరో జర్నలిస్టు చెప్పినట్టు నేను నడుచుకుంటాను అని మీరు అనుకుంటున్నారు కదా అని బాబు చాలా సార్లు మీడియా ముందే అడిగే వారు. ఆయన అలా అడగడం వెనుక ఉద్దేశం తనను ఎవరూ నడిపించ డం లేదని చెప్పడం. అయితే ప్రారంభంలో మాత్రం ముఖ్యమంత్రిగా తాను స్థిరపడాలి అనే ఉద్దేశంతో చెప్పినవి చేశారు. చంద్రబాబు మొత్తం జర్నలిస్టుల సంక్షేమం కోసం పెద్దగా పట్టించుకోలేదు కానీ తనను నమ్మిన కొద్ది మందిని ఎక్కడికో తీసుకు వెళ్లారు. జీతాలు కూడా సరిగా చెల్లించలేని సంస్థల్లో పని చేసిన వారిని బంజారాహిల్స్ భవంతుల స్థాయికి తీసుకు వెళ్లారు. రిలయన్స్ లాంటి కంపెనీలో ఉన్నత స్థాయి కల్పించారు. మేనేజ్‌మెంట్ కోటాలో తన వాటా కింద ఒకరిద్దరి పిల్లలకు మెడికల్ సీటు కూడా ఇప్పించారు. మహా అయితే ఓ డజను మంది జర్నలిస్టుల మంచి చెడులు ఆయన చూసుకున్నారేమో కానీ వేలాది మంది సామాన్య జర్నలిస్టులకు ఆయన పాలనలో ఒరిగింది ఏమీ లేదు.


ఇక వైఎస్‌ఆర్‌ది బాబు కన్నా పూర్తి భిన్నమైన శైలి. సచివాలయానికి వచ్చినప్పుడు, పోయేప్పుడు మీడియాతో మాట్లాడే విధానం బాబు హయాంలో ఉంటే దానికి స్వస్తిపలికి అవసరం ఉంటే తానే పిలిచి మాట్లాడతానని అన్నారు. ఆ రెండు పత్రికలు అంటూ మీడియా తీరును బహిరంగంగానే విమర్శించే వారు. ప్రజలను ఒప్పించి అధికారంలోకి వచ్చినా మీడియాను ఒప్పించలేమని, మీడియా మదిలో టిడిపినే ఉంటుందనే భావనతో సొంతంగా మీడియా ఏర్పాటు చేసుకున్నారు. అసెంబ్లీ జరిగేప్పుడు లాబీల్లో కనిపించే జర్నలిస్టులను పేరు తెలియకపోయినా ఏం సార్ అంటూ ఆప్యాయంగా పలకరిస్తూ వెళ్లే వారు. ఒకరిద్దరు జర్నలిస్టులకు సొంత వ్యవహారాలు చక్కబెట్టినా మొత్తం జర్నలిస్టుల సంక్షేమం కోసం కొంత వరకు ప్రయత్నించారు. హెల్త్ కార్డుల వల్ల ఎంతో మంది జర్నలిస్టులకు మేలు జరిగింది. హైదరాబాద్‌తో పాటు రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా జర్నలిస్టులకు సొంత ఇంటి కలను నిజం చేయాలనుకుని భూమి కేటాయించారు. అనేక కేసులు పడ్డాయి సుప్రీంకోర్టు వరకు వెళ్లడంతో ఇప్పటి వరకు వివాదం పరిష్కారం కాలేదు. వైఎస్‌ఆర్ తరువాత వచ్చిన రోశయ్య ఉన్నది కొద్ది రోజులే కాబట్టి చెప్పు కొదగిన పరిణామాలేమీ జరగలేదు. జర్నలిస్టుల వద్ద ఆరోగ్య బీమా కోసం డబ్బులు వసూలు చేసి కార్డులు ఇవ్వని ఘనత కిరణ్‌కుమార్‌రెడ్డి ప్రభుత్వానిది. బహుశా ఈదీ అమీన్‌లాంటి పాలకులు సైతం బీమా సొమ్ము తీసుకుని హెల్త్‌కార్డులు ఇవ్వకుండా అనారోగ్యంతో కొందరు జర్నలిస్టులు మరణించేట్టు చేసి ఉండరు.


చెన్నారెడ్డి కాలం నుంచి కిరణ్‌కుమార్‌రెడ్డి కాలం వరకు కాంగ్రెస్, టిడిపిలు, ము ఖ్యమంత్రులు ఎందరు మారుతున్నా జర్నలిస్టు నాయకులుగా అధికార గణం వద్ద అధికారం చెలాయించేది మాత్రం వాళ్లే. ఎవరు మారినా మీరు మాత్రం కొనసాగుతున్నారని ఒకసారి వైఎస్ రాజశేఖర్‌రెడ్డి వారి ముందు ఆశ్చర్యపోయారు. పార్టీలు మారినా వీరి ప్రాభవం తగ్గలేదు. కానీ కొత్త రాష్ట్రం ఏర్పడడంతో పరిస్థితి పూర్తుగా మారిపోయింది.


బాబు వైఎస్‌ఆర్‌ల కన్నా కెసిఆర్‌ది భిన్నవైఖరి. కొమ్ములు తిరిగాయని భావించే జర్నలిస్టులను సైతం పట్టించుకోరు. అదే సమయంలో ఏదో మారుమూల గ్రామానికి చెందిన గ్రామీణ విలేఖరితో సైతం ఆప్యాయంగా కబుర్లు చెబుతారు. బాబు హయాంలో సచివాలయంలో, అసెంబ్లీలోకి ఆయన వచ్చేప్పుడు పోయేప్పుడు మీడియానే స్వాగతం పలికి, మీడియానే వీడ్కోలు పలికేది. వైఎస్‌ఆర్ దీన్ని కొంత తగ్గిస్తే, కెసిఆర్ కనీసం అటువైపుకూడా మీడియా రాకుండా చేశారు. దీన్ని కొమ్ములు తిరిగిన వాళ్లు, ముఖ్యమంత్రితో ఆప్యాయ సంబంధాల వల్ల వ్యవహారాలు నడిపిన వారు జీర్ణం చేసుకోలేకపోతున్నారు. 

పాలన ఎలా ఉందో, ప్రజల కష్టనష్టాలు గురించి మీడియాలో రాయడం జర్నలిస్టు బాధ్యత అంతే కానీ ఆ సంగతులు ముఖ్యమంత్రి చెవిలో చెప్పడం డ్యూటీ కాదు కదా? చెవి కొరకనివ్వక పోతే నియంతృత్వం, అహంకారం అంటూ ఆ గగ్గోలు ఎందుకు? ఎప్పుడంటే అప్పుడు ముఖ్యమంత్రి మాట్లాడే అవకాశం ఇస్తే అది అద్భుతమైన పాలనా? పాలనను ప్రజల కోణంలో చూడాలి, తప్ప జర్నలిస్టులకు ముఖ్యమంత్రి ఎంత వరకు దగ్గరగా ఉన్నారనే దాన్ని బట్టి కాదు. మీడియా వల్ల అధికారంలోకి వచ్చిన నాయకుడిలోనే క్రమం గా మార్పు వచ్చింది. 

అలాంటిది 14 ఏళ్లపాటు ఉద్యమాన్ని నడిపించి రాష్ట్రాన్ని సాధించి అధికారంలోకి వచ్చిన నేత మీడియా సహాయంతో అధికారంలోకి వచ్చిన నేతలా ఉండాలని ఎలా కోరుకుంటారు? జర్నలిస్టు పెద్దన్నలుగా అధికారం చెలాయించిన వారికి ఇది కష్టకాలమే అయితే కావచ్చు. కానీ దానితో ప్రజలకు సంబంధం లేదు. గతంలో ఏ రాజకీయ పార్టీ చేయని విధంగా జర్నలిస్టుల సంక్షేమం కోసం తీసుకునే చర్యలపై టిఆర్‌ఎస్ ఎన్నికల ప్రణాళికలో చేర్చింది. హామీలు అమలు చేస్తారా? లేదా ? అనేది కాలం చెబుతుంది. ప్రపంచంలో ఏం జరుగుతుందో జర్నలిస్టులు చెప్పాలి కానీ జర్నలిస్టు పెద్దలే ప్రపంచం అని తాము బాగుంటే ప్రపంచం బాగున్నట్టు , తమను పట్టించుకోక పోతే నియంతృత్వం, అహంకారం అనుకోవడమే అసలైన అహంకారం.


  • - బుద్దా మురళి 
  • 31/10/2015

4, సెప్టెంబర్ 2015, శుక్రవారం

రిజర్వేషన్ ల సమస్యకు రాజకీయ పక్షాల నుంచి పరిష్కారం సాధ్యమా ?







గుజరాత్‌లో పటేళ్ల ఉద్యమం, తెలంగాణ ఉద్యమం, గుజ్జర్ల ఉద్యమం, ఢిల్లీలో నిర్భయ ఉద్యమం, అన్నా హజారే అవినీతి వ్యతిరేక ఉద్యమం. వీటిలో ఒక్క తెలంగాణ మాత్రం లక్ష్యాన్నిసాధించే వరకు    ఉద్యమించి విజయం సాధించింది. మిగిలిన ఉద్యమాలు ఉవ్వెత్తున లేచాయి. కొంత కాలానికి చల్లబడ్డాయి. కొన్ని నివురు గప్పిన నిప్పులా ఉన్నాయి. దేశంలో మోదీ హవా, ఢిల్లీలో ఆమ్ ఆద్మీ గాలి సైతం ఈ కోవలోనిదే. ఈ ఉద్యమాలన్నీ ఒకదానికొకటి ఏ మాత్రం సంబంధం లేకపోవచ్చు. కానీ సమాజంలో తీవ్రమై అసంతృప్తి ఉందని, ప్రస్తుత పరిస్థితి పట్ల ప్రధానంగా దేశ యువత అసంతృప్తితో రగిలిపోతోంది అనే దానికి ఈ ఉవ్వెత్తున ఎగిసిపడుతున్న ఉద్యమాలే కారణం. 

అతని వయసు 22 ఏళ్లు కనీసం ఉద్యోగానికి కూడా ఎంపిక కాలేదు. కానీ దేశం దృష్టిని ఒక్కసారిగా ఆకర్షిస్తున్నాడు. అతనేమీ వివేకానందుడు కాదు, దేశ ఔన్నత్యాన్ని నిలబెట్టే విధంగా వీరోచిత కార్యమేమీ చేయలేదు. గుజరాత్‌లో పటేల్ సామాజిక వర్గానికి రిజర్వేషన్లను కోరుతూ అతను సాగిస్తున్న ఉద్యమాన్ని రెండేళ్ల క్రితం దేశాన్ని ఊపేసిన మోదీని సైతం వణికించేసింది.
పటేళ్లు గుజరాత్‌లో ఆర్థికంగానే మంచి స్థితిలో ఉన్న వర్గం. తమకు రిజర్వేషన్లు కావాలని ఉద్యమిస్తున్నారు. రాజస్థాన్‌లో గుజ్జర్లు ఉధృతంగా రిజర్వేషన్ల కోసం ఉద్యమించినా అది రాజస్థాన్ సమస్యగానే మీడియా చూసింది. కానీ పటేళ్ల ఉద్యమం గుజరాత్‌కే పరిమితం అయ్యేట్టుగా కనిపించడం లేదు. అలా అని పటేళ్ల ఉద్యమం వల్ల అన్ని రంగాల్లో ముందున్న ఆ వర్గానికి రిజర్వేషన్లు కల్పిస్తారని అనిపించడం లేదు. గుజరాత్‌లో పటేళ్ల ఉద్యమానికి నాయకత్వం వహిస్తున్న 22 ఏళ్ల హార్దిక్ పటేల్ మాటలు చూసినా, ఉద్యమ పోకడ గమనించినా నిజానికి అది పటేళ్లకు రిజర్వేషన్లు కల్పించాలనే డిమాండ్‌తో కాకుండా రిజర్వేషన్లకు వ్యతిరేకంగా సాగుతున్న ఉద్యమం అనిపిస్తోంది.

 దేశంలో 95శాతం మంది పేదలే ఉన్నారు, పేదలందరికీ రిజర్వేషన్లు కల్పించాలని అనేది హార్దిక్ పటేల్ డిమాం డ్. అందరికీ రిజర్వేషన్లు కల్పించాలని డిమాండ్ చేయడం, రిజర్వేషన్లు ఎత్తివేయాలని డిమాండ్ చేయడం రెండింటి అర్ధం ఒకటే.
తాను దేశమంతటా పర్యటిస్తానని, అన్ని రాష్ట్రాల్లోని పటేళ్లు తమ ఉద్యమానికి మద్దతు ఇస్తున్నారని పటేల్ చెబుతున్నాడు. 27 కోట్ల మంది మద్దతు కూడగడతానని అంటున్నాడు. మరో వైపు ఇదే సమయంలో ప్రైవేటు రంగంలోనూ రిజర్వేషన్లు అమలు చేయాలని వామపక్షాలు సదస్సులు ప్రారంభించినా పెద్దగా ఎవరి దృష్టిని ఆకర్షించలేదు. స్వాతంత్య్రం సిద్ధించిన ఆరున్నర దశాబ్దాల తరువాత కూడా తమను వెనుకబడిన వర్గాల జాబితాలో చేర్చాలని రోజు రోజుకు డిమాండ్లు పెరగడం విశేషం. ప్రస్తుతం తెలుగునాట రిజర్వేషన్లపై ఫేస్‌బుక్ వంటి సామాజిక మాధ్యమాల్లో విస్తృతంగా చర్చ జరుగుతోంది. బిసి రిజర్వేషన్లను ముట్టుకుంటే సహించేది లేదని బిసి సంఘాలు హెచ్చరిస్తే, ఓసి సంక్షేమ సంఘం రిజర్వేషన్లపై గుజ్జర్లు, పటేళ్లు, జాట్‌లతో హైదరాబాద్‌లో సమావేశం నిర్వహించడానికి సిద్ధమయింది. అన్నా హజారే ఉద్యమంలా ఉవ్వెత్తున ఎగిసిపడి తాత్కాలిక ప్రయోజనంతో పటేళ్ల ఉద్యమం చప్పపడి పోవచ్చు. ఈ ఉద్యమం వెనుక ఎవరి లక్ష్యాలు వారికి ఉండవచ్చు. కానీ పటేళ్ల ఉద్యమ ప్రభావం దేశంలో యువతపై అంతో ఇంతో పడుతోందనేది మాత్రం వాస్తవం. 
తెలంగాణ ఉద్యమ సమయంలో బలమైన అంశం ఉంది  మైదానం ఖాళీగా ఉంది, నాయకత్వం వహించేవారే కరువయ్యారు. ఆ విషయా న్ని సరిగ్గా గుర్తించిన కెసిఆర్ ఆ స్థానాన్ని భర్తీ చేసి విజయం సాధించారు. ఇప్పుడు రిజర్వేషన్లపై ఉద్యమానికి సరిగ్గా అదే విధంగా మైదానం ఖాళీగా ఉంది. దేశ వ్యాప్తంగా బలమైన అంశం ఉంది ,,, నాయకత్వం వహించే వారే లేరు .. ఇప్పుడు కావలసింది వారే . అయితే అదంత సులభం కాదు. ఏ రాజకీయ పార్టీ ఈ ఉద్యమానికి నేరుగా మద్దతు ప్రకటించదు. ఏ పార్టీ అయినా అధికారంలోకి రావాలంటే అన్ని వర్గాల ఓట్లు అవసరం. ఏదో ఒక పార్టీ రిజర్వేషన్ల వ్యతిరేక ఉద్యమానికి మా మద్దతు అని ప్రకటిస్తే, ఆ పార్టీ తన మరణ శాసనాన్ని తానే రాసుకున్నట్టే. నిజానికి దేశంలో ప్రధాన రాజకీయ పార్టీలకు నాయకత్వం వహిస్తున్న కీలక నేతలు వ్యక్తిగతంగా రిజర్వేషన్లను వ్యతిరేకించే వారే కావచ్చు. రిజర్వేషన్ ల వల్ల నష్ట పోతున్నాము అని భావించే సామాజిక వర్గాలకు చెందిన  వారె..  కానీ ఏ ఒక్కరూ కూడా ఆ మాట పైకి చెప్పరు. హార్దిక్ పటేల్ దేశంలో ఎంతో మంది నాయకుల పేర్లు చెప్పి వీళ్లంతా తమ వర్గమే అని చెబుతున్నా, వాస్తవానికి ఒక్క నాయకుడు కూడా బహిరంగంగా మద్దతు ప్రకటించరు.
దేశంలో రిజర్వేషన్ల అంశం చిత్రమైన సమస్యగా మిగిలిపోయింది. పదేళ్ల కోసం అని తొలుత రిజర్వేషన్లను ఏర్పాటు చేశా రు. చివరకు రాజ్యాంగ నిర్మాత డాక్టర్ బిఆర్ అంబేద్కరే స్వయంగా రిజర్వేషన్లు తాను ఆశించిన ప్రయోజనాన్ని చేకూర్చలేక పోయాయని, కొద్ది రోజుల్లోనే గ్రహించారు. రిజర్వేషన్ల వ్యవహారాన్ని ముట్టుకుంటే ఏ పార్టీ అయినా మాడిమసైపోతుంది .అం దుకే ప్రస్తుత విధానం పట్ల ఎవరూ సంతృప్తికరంగా లేకపోయినా ఈ విధానానే్న కొనసాగించేందుకే అన్ని పార్టీలు మొగ్గు చూపుతాయి. ఆరున్నర దశాబ్దాల తరువాత కూడా రిజర్వేషన్లపై సమీక్షకు రాజకీయ పక్షాలు సాహసించడం లేదు కానీ రిజర్వేషన్లు అమలులోకి వచ్చిన అర్థదశాబ్దం లోపై బిఆర్ అంబేద్కర్ అసంతృప్తి వ్యక్తం చేశారు. రిజర్వేషన్లతో తాను ఊహించిన ప్రయోజనం కలగలేదని, ఏ వర్గాలైతే రిజర్వేషన్ల వల్ల ప్రయోజనం పొందారో వారు మిగిలిన తమ వారికి చేయూత నిస్తారని ఆశించానని అలా జరగలేదని అన్నారు. ఇదో విచిత్రమైన సమస్య, పరిష్కరించడానికి ఎవరూ సాహసించని సమస్య. పరిష్కరించడం మాట అటుంచి సమస్యను గుర్తించినట్టు ప్రకటిస్తే చాలా రాజకీయంగా సమాధి అవుతారు.అందుకే అందరికీ తెలిసిన సమస్యపై రాజకీయ పక్షాలు వౌనంగానే ఉంటాయి.
ఈ దేశంలో ఇప్పుడు ఒకటి కాదు అనేక దేశాలు ఉన్నాయి. సంపన్న భారత దేశం, పేద భారత దేశం. ఈ రెండే కాదు రిజర్వేషన్లు పొందే పౌరుల దేశం, రిజర్వేషన్లు లేని వారి దేశం. రిజర్వేషన్లు లేని వారు అసంతృప్తి వ్యక్తం చేయడం సహజమే. కానీ రిజర్వేషన్లు పొందే వర్గం సైతం అసంతృప్తితోనే ఉంది. ఎస్సీ రిజర్వేషన్లను వర్గీకరించాలని, ప్రస్తుత విధానం వల్ల తాము నష్టపోతున్నామని ఎంఆర్‌పిఎస్ ఆధ్వర్యంలో ఉమ్మడి రాష్ట్రంలో పెద్ద ఉద్యమం జరిగింది. ఎస్టీలు సైతం వర్గీకరణ కోరుతూ కొద్దిమేరకు ఆందోళ చేశారు. ఇక బీసీల్లో కొత్త కులాలను చేర్చాలని కొందరు ఉద్యమిస్తుంటే, కొత్త కులాలను చేర్చితే సహించేది లేదని మరి కొన్ని కులాల ఆందోళన. కాపులను బీసీల్లో చేరుస్తామని ఎన్నికల సమయంలో టిడిపి హామీ ఇస్తే, మైనారిటీలకు 12శాతం రిజర్వేషన్లు కల్పిస్తామని టిఆర్‌ఎస్ హామీ ఇచ్చింది. మైనారిటీ రిజర్వేషన్లకు మేం వ్యతిరేకం కాదు కానీ బీసీల్లో చేరిస్తే ఒప్పుకోమని బీసీ నాయకులు తెగేసి చెప్పారు.
దేశ వ్యాప్తంగా రిజర్వేషన్లపై ఇలాంటి అసంతృప్తే. ఈ అసంతృప్తి నుంచి పుట్టిందే పటేళ్ల ఉద్యమం. పైకి పటేళ్లకు రిజర్వేషన్లు కల్పించాలనే ఉద్యమమే అయినా అసలు లక్ష్యం మాత్రం రిజర్వేషన్లకు వ్యతిరేక ఉద్యమం. దేశంలో 95శాతం పేదలే ఉన్నారు, పేదలందరికీ రిజర్వేషన్లు కల్పించాలి అంటూ పటేళ్లు ఉద్యమిస్తున్నారు. అందరికీ రిజర్వేషన్లు కల్పించాలని డిమాండ్ చేయడం అంటే పరోక్షంగా రిజర్వేషన్లును తొలగించాలని డిమాండ్ చేయడమే. పటేళ్లకు రిజర్వేషన్లు కల్పించాలని ఒకవైపు డిమాండ్ చేస్తూనే మరోవైపు రిజర్వేషన్ల వల్ల ఎంతగా నష్టపోతున్నారో ఉద్యమ కారులు వివరిస్తున్నారు. పటేళ్ల ఉ ద్యమం వెనుక ఆర్‌ఎస్‌ఎస్ హస్తం ఉందని కొందరు ఆరోపిస్తూంటే, ఆప్ నేతల హస్తం ఉందని భాజపా వర్గీయుల ఆరోపణ. పార్టీల కన్నా రిజర్వేషన్ల పట్ల ప్రజల్లో ఉన్న వ్యతిరేకతే 22ఏళ్ల యువకుడు హార్దిక్ పటేల్ ఉద్యమానికి కారణం. ప్రజల్లో వ్యతిరేకత లేనప్పుడు ఏదో ఒక రాజకీయ పార్టీ తెర వెనుక ఉండి అనుకూలంగానో వ్యతిరేకంగానో ఉంటే జనం నుంచి ఇంత స్పందన ఉండదు.
గుజరాత్ నుంచి మోదీ దేశాన్ని ఒక ఉర్రూత లూగిస్తే, ఏడాదిలోనే అదే గుజరాత్ నుంచి పటేళ్ల ఉద్యమం మోదీని సైతం కలవరపెడుతోంది. మహాత్మాగాంధీకి పోటీగా పటేల్‌ను రంగంలోకి దించడానికి నరేంద్ర మోదీ ఐక్యతకు చిహ్నాంగా పటేల్ భారీ విగ్రహాన్ని ఏర్పాటు చేస్తే అదే పటేళ్లు మోదీకి సవాల్‌గా మారారు. రాజకీయ పార్టీలు లేని ఉద్యమం ఎక్కువ రోజులు నిలువదు. రిజర్వేషన్లపై జనంలో ఉన్న అసంతృప్తి చల్లారదు, అలా అని ఉద్యమం తమ లక్ష్యాన్ని చేరుకునే అవకాశమూ లేదు. ఆరు ఆరున్నర దశాబ్దాల తరువాతైనా రిజర్వేషన్లపై సమీక్ష జరపాల్సిన అవసరం ఉంది. సమీక్షించడం అంటే తొలగించడం అని భావించాల్సిన అవసరం లేదు. మంచి చెడులు సమీక్షించుకుని మరింత మెరుగ్గా అమలు చేసుకోవడం కోసమైనా సమీక్షించుకోవచ్చు. రిజర్వేషన్లు పొందుతున్న వారు, పొందని వారు ఒకరినొకరు శత్రువులుగా చూసుకోవలసిన పరిస్థితిని తప్పించడం కోసమైనా ఆలోచించాలి.

 కానీ రాజకీయ పక్షాలు ఆ పని చేయడానిక సాహసించవు. సాధారణంగా ఎక్కడైనా చిన్న సమ స్య ఉన్నా రాజకీయ పక్షాలు అక్కడ వాలిపోతాయి. సమస్య లేకున్నా సృష్టించి వాలిపోతాయి. కానీ దేశాన్ని కుదిపేస్తున్న రిజర్వేషన్ల సమస్యను రాజకీయ పక్షాలు అసలు సమస్యగానే గుర్తించడం లేదు. గుర్తిస్తే తమ ఉనికికే ప్రమాదం. రిజర్వేషన్ల తేనె తుట్టెను కదిపే సాహసం చేయలేరు, ప్రభు త్వ రంగాన్ని క్రమంగా నిర్వీర్యం చేయడమే దీనికి పరిష్కారం అని ప్రభుత్వం భావిస్తున్నట్టుగా ఉందనేది కొందరి వాదన. రిజర్వేషన్ల సమస్యకు కాలమే సమాధానం చెబుతుంది కానీ రాజకీయ పక్షాల నుంచి  ఈ సమస్యకు పరిష్కారం ఆశించలేం.-

మళ్లీ రిజర్వేషన్ చిచ్చు

  • - బుద్దా మురళి
  •  
  • 04/09/2015