23, అక్టోబర్ 2018, మంగళవారం

దానవీర శూర కర్ణ - గద్దర్


గద్దర్ ఖద్దర్ అంటున్నారు నువ్వేమంటావ్ .?’’
‘‘ప్రజాస్వామిక విజయం. అతని జీవితమే అతని సందేశం అంటాను ’’
‘‘నేనిక్కడ మాట్లాడుతుంటే- నువ్వేంటి స్మార్ట్ ఫోన్ లో  తన్మయంతో వింటున్నావ్?’’
‘‘నువ్వూ వినరా...!’’
‘ఆచార్య దేవా ఏమంటివి ఏమంటివీ, జాతి నెపమున సూతసుతునికిందు నిలువ అర్హత లేదందువా?.
హా..! ఎంత మాట.. ఎంత మాట..!
ఇది క్షాత్ర పరీక్షయే కానీ క్షత్రియ పరీక్ష కాదే. కాదు కాకూడదు, ఇది కుల పరీక్ష ఏ యందువా?’
‘‘గద్దర్‌ను ఖద్దర్ దుస్తుల్లో ఊహించుకొంటేనే చిత్రంగా అనిపిస్తోంది. తుపాకీ గొట్టం ద్వారానే రాజ్యాధికారం సిద్ధిస్తుందని, ఓటు వేయవద్దని దశాబ్దాల పాటు పాటలు పాడిన గద్దర్ ఇప్పుడు ఓటు కోసం పాపం..ఇంటింటికి వెళితే ...’’
‘నీ తండ్రి భరద్వాజుని జననమెట్టిది? అతి జుగుప్సాకరమైన నీ సంభవమెట్టిది? మట్టికుండలో పుట్టితివి కదా హా..హా.. నీది ఏ కులము?
ఇంత ఏల..?
అస్మత్పితామహుడు కురుకుల వృద్ధుడైన ఈ శాంతనుడు శివ సముద్రల భార్యయగు గంగా గర్భమున జనియించలేదా? ఈయనదే కులము?
మా వంశమునకు మూల పురుషుడైన వశిష్టుడు దేవ వేశ్యయగు ఊర్వశీ పుత్రుడు కాడా?’
‘‘గద్దర్ గురించి మాట్లాడేందుకు భయమని సూటిగా చెప్పొచ్చు కదా?’’
‘‘పాతికేళ్ల క్రితమే ఓపెన్ గ్రౌండ్‌లోకి వచ్చిన వారిపై మాట్లాడేందుకు భయమెందుకు?’’
‘‘నేను గద్దర్ అంటుంటే నువ్వు ఎన్టీఆర్ దానవీరశూర కర్ణ సినిమా డైలాగులు వింటున్నావ్?’’
‘‘బోలెడు సమయం ఉంది.. అన్నీ మాట్లాడుకుందాం. 40 ఏళ్ల క్రితం వచ్చిన దానవీర శూరకర్ణ డైలాగులు ఇప్పటికీ అద్భుతం. వందేళ్ల తెలుగు సినిమాలో టాప్ టెన్ డైలాగులు అని ఎవరైనా రికార్డు చేస్తే ఈ డైలాగులు మొదటి స్థానంలో నిలుస్తాయి. ’’
‘‘కాదని ఎవరన్నా అన్నారా? ’’
‘‘60 ఏళ్ల వయసు రాగానే హీరోగా అవకాశాలు ఉండవని తెలిసి ఎన్టీఆర్ రాజకీయ ప్రవేశం చేసినప్పుడు రాజకీయాల్లోకి ఎందుకు వస్తున్నారని ఆయనను ఎవరైనా నిలదీశారా?’’
‘‘లేదు.. నిలదీయలేదు.. ’’
‘‘మరి గద్దర్ రాజకీయాల్లోకి వస్తే ఎందుకు వ్యతిరేకించాలి?’’
‘‘ఏదీ సూటిగా చెప్పవా?’’
‘విధవరాండ్రైన మా పితామహి అంబికతో మా తండ్రిని, పిన పితామహి అంబాలికతో మా పినతండ్రి పాండురాజును, మా ఇంటి దాసితో ధర్మ నిర్మాణ చరుడని మీచే కిర్తించబడుతున్న ఈ విదుర దేవుని కనలేదా?
సందర్భావసరములను బట్టి క్షేత్ర, బీజ ప్రాధాన్యములతో మా కురువంశము ఏనాడో కుల హీనమైనది. కాగా నేడు కులము.. కులము.. అని వ్యర్థ వాదనమెందులకు?’
‘‘అబ్బా నీతో చస్తున్నానురా! వింటే ఆ డైలాగులు విను.. లేదంటే రాజకీయాల గురించి మాట్లాడుదాం. ’’
‘‘సరే ముందు ఈ డైలాగుల గురించి మాట్లాడుకుందాం. తరువాత నువ్వడిగినట్టు గద్దర్ పరిణామ క్రమం గురించి. కులానికి వ్యతిరేకంగా తెలుగు నాట ఇంత శక్తివంతమైన పాపులర్ రచన మరోటి చూపించగలవా?’’
‘‘నిజమేరా..! ఎంతో మంది మహాకవులు, రచయితలు కుల నిర్మూలనపైన, కులానికి వ్యతిరేకంగా ఎంతో సాహిత్యాన్ని సృష్టించి ఉంటారు కానీ దాన వీర శూరకర్ణలోని ఈ ఎన్టీఆర్ డైలాగులు వెళ్లినంత బలంగా ఎవరి రచన వెళ్లలేదు.’’
‘‘అవి రాసింది ఎన్టీఆర్ కాదు కొండవీటి వెంకటకవి..’’
‘‘కావచ్చు.. కానీ జనంలోకి వెళ్లింది ఎన్టీఆర్ పేరుతోనే. అక్కడ ఎన్టీఆర్ లేకపోతే ఆ మాటలు ఏదో ఓ పుస్తకంలో గ్రంథాలయంలో ఉండేవి.. జనం మదిలోకి దూసుకు వెళ్లేవి కాదు.’’
‘‘నిజమే నువ్వన్నట్టు అవి ఎన్టీఆర్ డైలాగులే అయతే...’’
‘‘ఎంతటి కులాభిమానులకైనా కులం మీద విరక్తి కలిగేంత అద్భుతంగా ఆ డైలాగులు చెప్పిన ఎన్టీఆర్ తన పనె్నండు మంది సంతానానికి సొంత కులం వారితోనే పెళ్ళిళ్లు చేశారు. చివరకు తాను 72 ఏళ్ల ప్రాయంలో ప్రేమించి పెళ్లి చేసుకున్నది కూడా సొంత సామాజిక వర్గం మహిళనే’’
‘‘అది వారి పర్సనల్ విషయం.. దానికీ దీనికీ సంబంధం ఏమిటి?’’
‘‘అంతే అంటావా? ఆ డైలాగులు విన్న చాలా మంది ఇక కులం అంతరించి పోయినట్టే అనుకున్నారు. కులాంతర వివాహాల వివాదం వచ్చినప్పుడల్లా ఈ డైలాగులు వినిపిస్తారు. ఐతే ఇప్పుడు చెప్పు.. గద్దర్ రాజకీయ ప్రవేశంపై నీ అభ్యంతరం ఏమిటి?’’
‘‘తన పాట వల్ల పదివేల మంది అడవి బాట పట్టారని ఇంటలిజెన్స్ రిపోర్ట్‌ను ఆయనే చాలా సార్లు చెప్పుకొచ్చారు. అందులో ఎంతోమంది ఎన్‌కౌంటర్‌లో చనిపోయి తల్లిదండ్రులకు గర్భశోకం మిగిల్చారు. ఆయన మాత్రం తన కుమారుడికి టికెట్ కోసం కాంగ్రెస్‌కు ప్రచారం చేయడం తప్పు కాదా? ’’
‘‘మీ డైలాగులు విని మేం కులాన్ని చీదరించుకుంటే మీరేంటి సార్ ఇంట్లో ఉన్న డజను మంది పిల్లలకు సొంత సామాజిక వర్గంలోనే పెళ్లిళ్లు చేశారు. మీరు సైతం వృద్ధాప్యంలో- సొంత సామాజిక వర్గంలోనే పెళ్లి చేసుకున్నారని ఎన్టీఆర్‌ను ఎప్పుడన్నా అడిగారా? అది ఎన్టీఆర్ పర్సనల్ ఐతే ఇది గద్దర్ పర్సనల్. సినిమా హిట్టయి నాలుగు డబ్బులు రావాలని సినిమా కోసం చక్కగా డైలాగులు చెప్పడం వరకే ఎన్టీఆర్ పని. విప్లవం గురించి పాట పాడడం గద్దర్ పని. దాన్ని నమ్మి అడవి బాట పడితే లాభనష్టాలకు నీదే బాధ్యత. ’’
‘‘ఎన్టీఆర్, గద్దర్ జనం మీద ప్రభావం చూపిన గొప్ప కళాకారులే. 60 ఏళ్లలో ఇక సినిమాల్లో హీరో చాన్స్‌లు రావని తెలిసి అప్పటి వరకు తనకున్న ఇమేజ్‌ను ఉపయోగించుకోవడానికి రాజకీయాలను ఎన్టీఆర్ ఆశ్రయించారు. సరిగ్గా గద్దర్ సైతం తనకున్న క్రేజీని రాజకీయాల్లో ఉపయోగించుకోవాలనే ఆలోచనను ఎందుకు తప్పు పట్టాలి? ఎన్టీఆర్‌ను జనం ఆదరించారు. అదే ఆలోచనతో వచ్చిన చిరంజీవిని తిరస్కరించారు. గద్దర్‌ను ఆదరించాలా? తిరస్కరించాలా? అనేది ప్రజల ఇష్టం. తుపాకీ చేత పట్టి అడవి బాట పట్టి, ఓటు వేయవద్దనే ప్రచారంతో గడగడలాడించిన గద్దర్ సైతం ఇంటింటికీ వెళ్లి ఓటు వేయమని ప్రజలను కోరడం ప్రజాస్వామ్య విజయం కాదా? ఎలక్షన్ కమిషన్ వాళ్లు ఓటు వేయమని ప్రజలకు ప్రచారం చేసేందుకు గద్దర్‌ను బ్రాండ్ అంబాసిడర్‌గా ఉపయోగించుకోవాలి. ’’
‘‘మరి జీవిత సందేశం అన్నావు.. అదేముంది?’’
‘‘నువ్వు తీసుకునే ప్రతి నిర్ణయానికి నువ్వే బాధ్యత వహించాలి. ఎవరో చెప్పారని అడవిబాట పడతావా? జనారణ్యంలో విజేతగా నిలవాలా? అనేది ఎవరికి వారే నిర్ణయించుకోవాలి. మేధావుల మాట విని అడవి బాట పడితే విప్లవం రాదు.. జీవితం అర్ధాంతరంగానే ముగుస్తుంది. ఇదే ఆయన జీవిత సందేశం.   ’’ 
‘‘వెంకటేష్ చెప్పాడని లో కళ్యాణ్ జ్యూయలరీ లో  బంగారం కొని నాగార్జున చెప్పాడని మణప్పురం లో తనఖా పెడితే అది నీ బాధ్యతే అవుతుంది కానీ నాగార్జున వెంకటేష్ లకు సంబంధం లేదు అంటావు  ’’ 
‘‘అంతే  ’’
-బుద్దా మురళి (జనాంతికం 20-10-2018) 

19, అక్టోబర్ 2018, శుక్రవారం

మీరు ఆర్థిక అక్షరాస్యులా?

చదువు నిర్వచనం మారిపోయింది. దేశంలో దాదాపు 60 శాతం మంది అక్షరాస్యులున్నారు. అంటే సంతకం చేయడం వచ్చిన వారందరినీ అక్షరాస్యులుగానే గుర్తిస్తారు. ఈ లెక్కన దేశంలో 60 శాతం మంది అక్షరాస్యులు. ఇప్పుడు రోజులు మారాయి. అక్షరాలు రావడమే కాదు. గొప్పగొప్ప పుస్తకాలు రాసిన వారు కూడా కొత్త నిర్వచనం ప్రకారం నిరక్షరాస్యులు. ఇప్పుడు టెక్నాలజీనే రాజ్యం ఏలుతోంది. మీరెంత పండితులైనా టెక్నాలజీ నిరక్షరాస్యులైతే ఈ కాలంలో బతకడం కష్టం. అమెరికాలో ఉన్న పిల్లలతో మాట్లాడాలన్నా, ప్రపంచ జ్ఞానం అంతా అరచేతిలో ఇమిడిపోవాలన్నా ఎంతో కొంత టెక్నాలజీ అవసరం. పిల్లలు బుద్ధిగా కూర్చుంటే టీచర్ పాఠాలు చెప్పే దృశ్యాలు పాతవి. తలపండిన పెద్దలు బుద్ధిగా కూర్చుంటే 20ఏళ్ల కుర్రాళ్లు వాళ్లకు కంప్యూటర్ పాఠాలు చెప్పడం ఇప్పుడు చాలా చోట్ల కనిపిస్తుంది. కాలంతో పోటీ పడాలంటే ఏ వయసులోనైనా నేర్చుకోక తప్పదు.
చదువు, కంప్యూటర్ పరిజ్ఞానం సరే మరి ఆర్థిక అంశాల్లో మీరు అక్షరాస్యులేనా?
ఏ స్థాయి వారైనా కావచ్చు. ప్రతి ఒక్కరి జీవితానికి అత్యవసరమైనవి ఆర్థిక పాఠాలు. కానీ చిత్రంగా ఈ పాఠాలు ఏ పాఠశాలలో నేర్పించరు. జీవితమే నేర్పిస్తుంది. మీరే కాదు దేశంలో చాలా మంది ఆర్థిక అంశాల్లో నిరక్షరాస్యులే.
చదువు రాని వారు వింత పశువు అని కటువుగా చెప్పుకున్నాం కానీ ఆర్థిక అక్షరాస్యత విషయంలో కొన్నిసార్లు బాగా చదువుకున్న వారి కన్నా చదువురాని వారి పరిజాఞనమే ఎక్కువ.
బాగా చదువుకున్న వారే ఆన్‌లైన్ మోసాల పాలవడం గమనించవచ్చు. ఆ మధ్య హైటెక్ సిటీ ప్రాంతంలో ఒకరు కార్యాలయం ప్రారంభించి. 50 రూపాయలతో సభ్యత్వం వెంటనే రెండు వందల రూపాయల విలువైన వస్తువులు తీసుకు వెళ్లవచ్చు అంటూ ఆఫర్ ఇచ్చారు. సభ్యత్వ రుసుం 50 రూపాయలు కార్డు ద్వారానే చెల్లించాలని షరతు విధించారు. వందల మంది ఐటి కుర్రాళ్లు ఎగబడి సభ్యత్వం తీసుకున్నారు. 50రూపాయలకు వెంటనే నాలుగింతల విలువైన వస్తువులు ఇస్తున్నారు పోయేదేముంది అనుకున్నారు. తీరా వీరికి జీతాలు వచ్చాక చూసుకుంటే అకౌంట్‌లో ఏమీ లేదు. కార్డు ద్వారా వీరు సభ్యత్వ రుసుం చెల్లించినప్పుడు పాస్‌వర్డ్ కాపీ చేసిపెట్టుకున్నారు. జీతం పడగానే స్వాహా చేశారు. కార్యాలయానికి తాళం వేసి వెళ్లారు. ఆన్‌లైన్‌లో లాటరీ, తక్కువ ధరకు బంగారం ఇలా ఆన్‌లైన్‌లో రకరకాల మోసాలకు బలయ్యేది విద్యావంతులే. నిరక్షరాస్యుల వద్ద ఈ ఆటలు చెల్లవు. కిలో కరక్కాయ పొడికి వెయ్యి రూపాయలు ఇస్తామనే స్కీమ్ గురించి చెబితే అక్షరాస్యులు నమ్ముతారేమో కానీ నిరక్షరాస్యులు అదెలా సాధ్యం అని సవాలక్ష ప్రశ్నలు వేస్తారు. చదువురాని వారిని ఇలాంటి స్కీముల పేరుతో మోసం చేయడం అంత ఈజీ కాదు.
చదువు రాకపోయినా వారికి జీవితం ఆర్థిక అక్షరాస్యతను నేర్పుతుంది. ఆర్థిక మోసాల సంగతి ఎలా ఉన్నా ఈ కాలంలో ఆర్థిక అక్షరాస్యత చాలా అవసరం. చదువుతో సంబంధం లేకుండా ఆర్థిక ఆక్షరాస్యత అవసరం. ఇది ఎంత చిన్న వయసులో ఈ అవగాహన కలిగితే సంపన్నుడిగా మారేందుకు, ఆర్థిక స్వేచ్ఛకు అది అంతగా ఉపయోగపడుతుంది. ఒకే జీతంతో ఒకే ఉద్యోగం చేసే ఇద్దరు వ్యక్తుల ఆర్థిక స్థితిగతులు ఒకే విధంగా ఉండవు. డబ్బులపై వారికి ఉన్న అవగాహన, పొదుపు, ఇనె్వస్ట్‌మెంట్, ఖర్చు చేసే విధానం వంటివన్నీ వారి జీవితంపై ప్రభావం చూపిస్తాయి. జీతం వచ్చిన రెండు వారాల్లోనే చుట్టుపక్కల వారిని అప్పు అడిగే వారు కొందరైతే తనకున్న అవకాశాల మేరకు ఎంతో కొంత పొదుపు చేసి రేపటి కోసం ఆలోచించే వారు కొందరు.
డబ్బు లక్షణాలు, జీవితం ఎప్పుడూ ఒకే విధంగా ఉండదు. ఎత్తు పల్లాలు ఉంటాయి. ఊహించని ఖర్చులు వస్తాయి. పిల్లల చదువు వ్యయం పెరుగుతుంది. రేపటి కోసం ఆలోచించే వారి ఆలోచనా ధోరణి ఖర్చు చేసే విధానం ఒక రకంగా ఉంటుంది. ఈ ఆలోచనలేమీ లేనివారి జీవితం ఒక విధంగా ఉంటుంది.
డబ్బు లక్షణాలేమిటి? కొందరి వద్ద డబ్బు నిలిస్తే మరికొందరి వద్ద ఎందుకు నిలవదు. డబ్బు డబ్బును ఎలా సంపాదిస్తుంది. వడ్డీ ఏమిటి? బ్యాంకు వడ్డీకి ప్రైవేటు వడ్డీకి తేడా. తక్కువ వడ్డీ రేటుకు హోం లోన్ పొందాలంటే ఏం చేయాలి. సిస్టమెటిక్ ఇనె్వస్ట్‌మెంట్ ప్లాన్ (సిప్)పొదుపును మంచి ఆదాయం వచ్చే చోట ఎలా ఇనె్వస్ట్ చేయాలి. మ్యూచువల్ ఫండ్స్‌లో నెలకు ఐదువందల రూపాయలు కూడా ఇనె్వస్ట్ చేయవచ్చు అనే విషయం మీకు తెలుసా? అద్దె ఇంటిలో ఉండడం లాభదాయకమా? బ్యాంకులో అప్పు తీసుకోనైనా సొంత ఇంటిని సమకూర్చుకోవడం మంచిదా? చిట్టీలు ఏమిటి? బాండ్లు, డిబెంచర్లు ఎలా కొనాలి. ద్రవ్యోల్బణం మన వద్ద ఉన్న రూపాయి విలువ ఎలా తగ్గిస్తుంది. అంతకు మించిన ఆదాయం పొందాలంటే ఏం చేయాలి? డబ్బు గురించి ఇలాంటివన్నీ తెలుసుకోవాలి. బికాం డిగ్రీ పూర్తి చేసిన వారు సైతం బ్యాంకులో డిమాండ్ డ్రాఫ్ట్ తీసుకొవడం రాని వారు ఎంతో మంది ఉన్నారు. ఐఐటిల్లో చదివి ఐటి కంపెనీల్లో ఉద్యోగం చేస్తున్న వారికి సైతం వడ్డీ గురించి తెలియదు.
సత్యం కుంభకోణం బయటపడిన సమయంలో ఇలాంటి వారంతా ఒక్కసారిగా నిర్ఘాంత పోయారు. ఆ రోజుల్లో ప్రభుత్వ ఉద్యోగి అయిన తండ్రి జీతం 25వేలైతే ఐటి కంపెనీలో కుమారుడి జీతం 50వేలు. ఇంత సర్వీసులో 25వేల జీతం అంటే అది ఒక జీతమేనా అని ఈసడించుకున్న కుమారుడు సత్యం కుంభకోణం తరువాత ఒక్కసారిగా వణికిపోయాడు. అప్పటి వరకు పొదుపు మాటెత్తితేనే చిరాకు పడ్డ అతను తండ్రి మాట ప్రకారం జీతాన్ని జాగ్రత్తగా వాడుకోవడమే కాకుండా బ్యాంకు లోన్‌తో ఇళ్లు కొన్నాడు. సత్యంలో ఉద్యోగం అని కోరి పెళ్లి సంబంధం కుదుర్చుకున్నవారు కూడా కుంభకోణం బయటపడగానే సంబంధాలు రద్దు చేసుకున్నారు. చదువురాని వారి కన్నా ఐటి నిపుణుల్లో ఆర్థిక అక్షరాస్యులు తక్కువ అని ఆ రోజుల్లో అనిపించింది. ఆ దెబ్బతో ఏదీ శాశ్వతం కాదు అనే భావన ఐటి యువతకు కలిగింది. ఆర్థిక అక్షరాస్యత ఉన్నవారు ఎలాంటి సంక్షోభాలనైనా ఎదుర్కోవడానికి ముందస్తుగానే సిద్ధమై ఉంటారు. ప్రతి సంక్షోభంలోనూ వారు కొత్త అవకాశాలను వెతుక్కోగలరు. మరి మీ ఆర్థిక అక్షరాస్యత ఎంత మీకు మీరే తేల్చుకోవాలి. తెలియని విషయాల గురించి తెలుసుకోవడానికి వయసు అడ్డంకి కాదు. ఏ వయసులోనైనా తెలుసుకోవచ్చు.
-బి.మురళి

అత్యవసరంలో ఆదుకుంటుంది

అత్యవసరంగా డబ్బు అవసరం వచ్చింది. బ్యాంకులో రుణం తీసుకోవాలంటే అంత ఈజీ కాదు. బోలెడు తతంగం. ప్రైవేటు అప్పు అంటే నెలకు మూడు శాతం భరించలేం. ఇలాంటి సందర్భంలో ఆదుకునేది చీటి. మధ్యతరగతి, పేదలు, పెద్దలు అనే తేడా లేకుండా అందరినీ ఆదుకునే అక్షయపాత్ర చీటి.
నేటి ఐటి తరం వారికి చీటీల గురించి పెద్దగా తెలియక పోవచ్చు. జీవితంలో అనుకోని అవసరం ఏర్పడినప్పుడు, ఇంటి నిర్మాణం, పిల్లల పెళ్లి, చదువు వంటి అవసరాలకు ఆదుకునే చీటీలు మన జీవితంలో భాగం. ఆర్థిక రంగం నిపుణులు, పెద్దవారు చీటీల గురించి ప్రస్తావించక పోవచ్చు కానీ చీటీలతో మధ్యతరగతి జీవితాలకు విడదీయరాని అనుబంధం ఉంటుంది.
ఎంసెట్‌లో మంచి ర్యాంకు చక్కని ఇంజనీరింగ్ కాలేజీ, ఐఐటిల్లో సీటు, తరువాత చక్కని ప్యాకేజీతో ఐటి కంపెనీల్లో ఉద్యోగాలు పొందిన చాలా మంది నేటి తరం యువతకు చీటీల గురించి అంతగా తెలియకపోవచ్చు.
పొదుపునకు, అత్యవసరాలకు చీటీని మించిన సౌకర్యం లేదు.
రోజు కూలీలు, లక్షల్లో జీతాలు పొందే ఉద్యోగులు, వ్యాపారులు అందరికీ అనువైన పొదుపు + పెట్టుబడి మార్గం చీటీలు.
స్టాక్ మార్కెట్‌లో పెట్టుబడి పెట్టాలంటే కంపెనీల గురించి అవగాహన ఉండాలి. మార్కెట్ కదలికలను ఎప్పటికప్పుడు గమనించాలి. స్టాక్‌మార్కెట్‌కు సంబంధించి అవగాహన ఉండాలి. మ్యూచువల్ ఫండ్స్‌లో పెట్టుబడి పెట్టాలన్నా ఎంతో కొంత స్టాక్‌మార్కెట్ గురించి అవగాహన ఉండాలి. స్టాక్‌మార్కెట్‌లో లాభాలకు ఎంత అవకాశం ఉందో నష్టాల భయం అంతే ఉంది.
నష్టాలేమీ లేకుండా బ్యాంకులో దాచుకుందాం అంటే ఆరు శాతానికి మించి వడ్డీ రాదు. ద్రవ్యోల్బణం కన్నా ఈ వడ్డీ రేటు తక్కువగా ఉంటుంది. స్టాక్‌మార్కెట్ నాలెడ్జ్ లేదు, ఆరు శాతం వడ్డీ సరిపోదు మరేం చేయాలి అంటే చీటీలు చక్కని మార్గం. చీటీలు ఏమిటో ఎలా పని చేస్తాయో సామాన్యులకు కూడా తెలుసు కానీ ఈ తరానికి పెద్దగా తెలియదు.
చీటీలు ఒక రకంగా బ్యాంకులు చేసే పని చేస్తాయి.
చీటీ ఏంటి? ఎలా పని చేస్తుంది? మనకేం లాభం అంటే...
ఉదాహరణకు లక్ష రూపాయల చీటీ అనుకుందాం. దీనిలో 20 మంది సభ్యులు ఉంటారు. ఈ చీటీని ఒకరు నిర్వహిస్తారు.
20 మంది సభ్యులు నెలకు ఐదు వేల రూపాయల చొప్పున చెల్లించాలి. 20మంది ఐదువేలు చెల్లిస్తే లక్ష రూపాయలు అవుతాయి. మనం దాచుకున్న డబ్బును బ్యాంకులు వడ్డీకి ఇచ్చినట్టుగా ఈ చీటీ డబ్బును ప్రతి నెల కూడా 20 మందిలో ఒక సభ్యునికి ఇస్తారు.
అంటే లక్ష రూపాయల చీటీలో సభ్యునిగా ఉన్న వ్యక్తి మొదటి నెలనే చీటీని పాడుకుంటాడు. అంటే లక్ష వసూలు చేస్తారు కదా? 20 మంది సభ్యులు ఒక చోట చేరి పాట పాడతారు. ఎవరు ఎక్కువకు పాడితే వారికి ఆ 20మంది నుంచి వసూలు చేసిన డబ్బు ఇస్తారు. దాదాపుగా మొదటి నెల 70వేల రూపాయల వరకు పాడుకుంటారు. అంటే మొదటి నెల చీటీ ఎత్తిన వ్యక్తికి 70వేల రూపాయలు వస్తాయి. మిగిలిన 30 వేల సంగతి ఏమిటి? అంటే దానిని 20 మంది సభ్యులకు పంచుతారు. అంటే చీటీ ఎత్తిన వ్యక్తికి సైతం అందరితో సమానంగా కమిషన్ వస్తుంది. ఐదువేల రూపాయలు చెల్లించాల్సి ఉండగా, దాదాపు 15వందల రూపాయల కమిషన్ పోగా మూడున్నర వేల రూపాయలు చెల్లించాలి. ఆ తరువాత నెల కమిషన్ కొంత తగ్గుతుంది. ఇలా క్రమంగా తగ్గుతూ పోతుంది. 20 మంది సభ్యుల్లో ప్రతి నెల ఒక సభ్యుడు పాట పాడి చీటీ తీసుకుంటాడు. సభ్యులు తమ తమ అవసరాల మేరకు తీసుకుంటారు. చివరి నెల వరకు చీటీ ఎత్తకుండా అలానే పొదుపు చేసే వారికి తమ పొదుపుపై నెల నెలా కనీసం 16శాతం వడ్డీ వస్తుంది. స్టాక్ మార్కెట్ ఎంత బ్రహ్మాండంగా ఉన్నా సుదీర్ఘ కాలం 16శాతం ఆదాయం వచ్చే సందర్భాలు తక్కువే.
ఒకవేళ అవసరం కోసం చీటీ ఎత్తుకున్నా కొంచం అటూ ఇటుగా అదే 16 శాతం వడ్డీ భారం పడుతుంది. బ్యాంకుల్లో పర్సనల్ లోన్ సైతం దాదాపు ఇదే శాతం వడ్డీ విధిస్తున్నాయి. అయితే అంత ఈజీగా ష్యూరిటీ లేకుండా బ్యాంకులు రుణాలు ఇవ్వవు. అలాంటప్పుడు చిట్టీలకు మించిన ఉపాయం లేదు. పొదుపు కోసమైనా, అత్యవసర ఖర్చు కోసమైనా చీటీని మించిన అవకాశం లేదు.
చీటీలు నిర్వహిస్తూ రెండు కోట్లతో పారిపోయిన వ్యక్తి, ఐదుకోట్లతో పారిపోయిన వ్యక్తి అంటూ పత్రికల్లో తరుచుగా వార్తలు వస్తుంటాయి. నిజానికి చీటీల్లో అలా కోట్ల రూపాయల డబ్బుతో పారిపోవడానికి ఏ మాత్రం అవకాశం ఉండదు. ఒక్కో చీటీలో 20 మంది వరకు సభ్యులు ఉంటారు. 20 మంది చెల్లించిన డబ్బు ప్రతి నెల ఒకరికి ఇస్తారు. ఒకవేళ పారిపోవడం అంటూ జరిగితే ఒక నెల డబ్బుతో పారిపోవచ్చు అంతే తప్ప కోట్ల రూపాయలతో సాధ్యం కాదు.
మరి ఆ వార్తల సంగతి ఏంటి? అంటే చీటీలతో పాటు అనుబంధంగా ఫైనాన్స్ వ్యాపారం చేసేవారు చేసే పని అది. చీటీ ఎత్తిన తరువాత కూడా డబ్బులు ఇవ్వకుండా వడ్డీ ఇస్తాం అంటూ చీటీ డబ్బులు తమ వద్దనే ఉంచుకునే వారితో ఇలాంటి మోసాలకు అవకాశం ఉంటుంది కానీ కేవలం చీటీలు నిర్వహించే సందర్భంలో ఇలాంటి మోసానికి అవకాశం లేదు.
పెద్ద పెద్ద చిట్‌ఫండ్ కంపెనీలే కాకుండా ఆఫీసులో పని చేసే తోటి ఉద్యోగులు, కాలనీల్లో ఉండే షాపుల వాళ్లు. ఇంట్లో ఉండే మహిళలు చాలా మంది చీటీలు నిర్వహిస్తున్నారు. చీటీ పాడుకోగానే డబ్బులు చెల్లించే వారి వద్ద చీటీలు వేయడం మంచిది. పెద్ద పెద్ద చిట్‌ఫండ్ కంపెనీల్లో ష్యూరిటీ సమస్య, కమిషన్ తక్కువగా రావడం వంటి సమస్యలు ఉంటాయి. పరిచయస్తులు, బాధ్యతాయుతంగా చీటీలు నిర్వహించే వారి గురించి విచారించి చీటీలు వేయడం ద్వారా చీటీల నుంచి ప్రయోజనం పొందవచ్చు.
ఖర్చులు పోగా మిగిలింది పొదుపు చేయడం చాలా మంది అలవాటు. చీటీ అయితే ప్రతి నెలా తప్పని సరిగా చెల్లించాలి కాబట్టి ముందు పొదుపు తరువాత ఖర్చు అనే పద్దతి అలవాటు అవుతుంది. మంచివారేనా? అని ఒకటికి రెండుసార్లు విచారించి, ట్రాక్ రికార్డ్ పరిశీలించి చీటీల ద్వారా పొదుపు ప్రారంభిస్తే దీనికి మించిన పొదుపు పథకం లేదు.
-బి.మురళి

‘మీటూ’ మగానుభావులు!


అరే చోటూ.. టూ బై ఫోర్ చాయ్ లావో ’’
‘‘ లోకం ఏందిరా ఇలా తయారైంది? ’’
‘‘మనం మహానుభావులం అనుకున్న వాళ్ల చెత్తకథలు వింటుంటే ..ఛీ ...ఛీ . ’’
‘‘వాళ్ల మీద కోపం వస్తుందా? జెలసీ కలుగుతుందా??’’
‘‘జీతానికే దిక్కులేదు. మా చానల్‌లో ఆరునెలల నుంచి జీతం ఇవ్వకపోయినా ఆఫీసులో నోరు మూసుకుని, కెమెరా ముందు నోరు బిగ్గరగా తెరిచి పని చేస్తున్నాం. ఇక మా జీవితానికి సరసాలు కూడానా? ’’
‘‘నీకు జీతం రాకపోయినా కనీసం టీవీలో కనిపిస్తావు.. నీకు అదన్నా తృప్తి ఉంది. మేం రాసే అక్షరాలు పత్రికలో కనిపిస్తాయి. బాస్‌లతో మేం తినే తిట్లు.. మేం భరించిన శాడిజం మనసులోనే దిగుమింగుకొని చిన్న వయసులోనే పెద్ద పెద్ద రోగాలను సంపాదించుకుంటున్నాం. మేమెవరికి చెప్పుకోవాలి?’’
‘‘ఇంతకూ దేని గురించి చర్చ?’’
‘‘అదేరా! మీటూ అని ప్రపంచాన్ని ఇప్పుడు ఊపేస్తున్న అంశం. అక్కడెక్కడో హాలీవుడ్‌లో మొదలైన ప్రకంపనలు అన్ని రంగాలనూ చుట్టు ముట్టాయి. లక్షలాది మంది బాధితుల్లో ఓ డజను మంది ముందుకు వచ్చారు.’’
‘‘చాలాకాలం క్రితం ఓ సంపాదక ‘సుంద’రాంగుడు చనిపోతే బాధిత జర్నలిస్టులంతా ఏకంగా అతని శాడిజం గురించి ఓ పుస్తకమే తీసుకు వచ్చారు. అప్పటికే రిటైర్ అయిన బాధితులంతా చచ్చిన వాడు తిరిగి రాడు అనే ధైర్యంతో తమ గోడును రాసుకున్నారు. పోయిన వారికి నివాళి సర్వసాధారణం కానీ ఇలా పుస్తకం ద్వారా అతని శాడిజాన్ని బయట పెట్టారు. ఇలా ‘మీటూ’ను తొలుత కనిపెట్టింది తెలుగుసీమలోనే’’
‘‘మీటూ ఉద్యమంలో ఒక్కొక్కరి పేర్లు వింటే నాకైతే ఆశ్చర్యంగా లేదు. ఓషో రజనీష్ ఎప్పుడో చెప్పాడు. మనిషికి- మనిషి లక్షణాలన్నీ ఉంటాయి. ఆ మనిషి ప్రధానమంత్రి కావచ్చు. అమెరికా అధ్యక్షుడు కావచ్చు. ప్రపంచంలో కెల్లా సంపన్నుడు కావచ్చు. గుడి మెట్ల దగ్గర అడుక్కునే వాడు కావచ్చు. మనిషి మనిషే.. మనిషి ప్రాథమిక లక్షణాలన్నీ మనుషుల్లో ఉంటాయి. చట్టానికి, సమాజానికి భయపడి ఒకడిలో అణిగిమణిగి ఉంటాయి. నా చాంబరే నా ప్రపంచం, ఇక్కడ నేను చెప్పిందే చట్టం అనుకునే వాడిలో విజృంభిస్తాయి. ఎప్పుడో ఓసారి ఇలా ప్రపంచంలో ఎక్కడో ఎవరో చైతన్యవంతులై గొంతు విప్పినప్పుడు మిగిలిన వారూ మీటూ అని బయటకు వస్తారు’’
‘‘అంటే- వాళ్ల తప్పేమీ లేదా?’’
‘‘ఆ మాట నేనెక్కడన్నాను? అనుమతితో సాగే అక్రమ సంబంధాలు నేరం కాదని కోర్టు చెప్పింది కానీ మీ ఇష్టం ఉన్న వాళ్ల మీద చేయి వేయమని కోర్టు ఎక్కడా చెప్పలేదు. పట్టుపడనంత వరకే మహాత్ములు అంటున్నాను. ’’
‘‘ఏమోరా! నీ మాటలు వింటుంటే నువ్వు తప్పు చేసిన వారిని సమర్ధిస్తున్నట్టుంది..’’
‘‘నా మాటలకేం.. ఆ గాయత్రిని అదే పనిగా చూస్తున్నావేం? విషయం మీ ఆవిడకు తెలిస్తే’’
‘‘పడక పడక నీ కంట్లోనే పడ్డానా! వద్దురా బాబూ ఉన్న ఉద్యోగం ఊడిందంటే రోడ్డున పడతాను. అసలే రోజులు బాగా లేవు. ఒకరి తరువాత ఒకరు ధైర్యంగా బయటకు వస్తూ మీటూ ఉద్యమంలో పాలు పంచుకుంటున్నారు. అసలే ఆ పిల్లకు షార్ట్ టెంపర్.. కోపమొచ్చిందంటే మీటూ అంటూ ముందడుగు వేసిందా? నా బతుకు బస్టాండే.. అందుకే అటు చూడడమే మానేశా. ’’
‘‘నువ్వేం చేసుకుంటే నాకేం.. కానీ మనందరం మహానుభావులమే. కొందరు అవకాశం లేక మంచివాళ్లుగా ఉండిపోతున్నాం అని చెప్పడానికే ఆమె సంగతి గుర్తు చేశా’’
‘‘మన సంగతికేం కానీ- ఆ మధ్య వరల్డ్ బ్యాంక్ పెద్ద ఉద్యోగి, ఈ మధ్య సాహిత్యంలో నోబెల్ బహుమతి గ్రహితలు సైతం ఇలాంటి విషయాల్లో మామూలు మనుషులే అని తేలినప్పుడు ఎందుకో వింతగా అనిపిస్తుంది’’
‘‘ఏయే రంగాల వాళ్లు ఎక్కువగా విలువల గురించి మాట్లాడతారో అదే రంగానికి చెందిన వారి బాగోతాలు మీటూ ఉద్యమం ద్వారా బయటపడుతున్నాయి.’’
‘‘ఔను.. సినిమా పెద్దలు, మీడియా పెద్దలు, నాయకులు, బాబాలు, కళాకారులు, రచయితలు విలువల గురించి ఉపన్యాసాలు ఇస్తుంటారు. మీటూ పుణ్యమా అని బయటపడిన ఉదంతాలన్నీ వీరివే.’’
‘‘పాపులారిటీని మించిన క్రేజ్ లేదంటారు. ఐనా వీరికి ఇదేం బుద్ధి?’’
‘‘ఇంతసేపు చెప్పినా మళ్లీ అదే మాట. మనిషికి మనిషి లక్షణాలన్నీ ఉంటాయి. ఇది రజనీష్ మాట’’
‘‘ఔనురా! నటుడు అలోక్‌నాథ్ సగం బట్టతలతో ఎంత హుందాగా ఉంటాడు. అతను నటించే సినిమాలు, సీరియళ్లలో ఏ పాత్ర ఐనా అతని భుజంపై వాలిపోయి తమ కష్టాలు చెప్పుకోవాలనిపించేంత హుందాగా ఉంటాడు. మనోడూ మగానుభావుడేనట! నానా పాటేకర్ సామాన్యుల గురించి ఎంత అద్భుతంగా మాట్లాడుతాడు? ముసుగు తీసేస్తే- ప్రతివాడూ డేరాబాబానే! అలోక్‌నాథ్ మాత్రమే కాదు, కేంద్ర మంత్రి ఎంజె అక్బర్ కూడా మగానుభావుడే అని తేలింది’’
‘‘అప్పుడు ఆరోపణలు చేయకుండా ఇప్పుడే ఎందుకు చేస్తున్నట్టు?’’
‘‘బాగా అడిగావురా! నీకు ఆరునెలల నుంచి జీతం రాకున్నా ఎందుకు మాట్లాడడం లేదు. రేపు నీకో మంచి ఉద్యోగం వచ్చిందనుకో ఈ సంగతి మైకు పుచ్చుకుని మాట్లాడకుండా ఉంటావా? ఉండలేవు. ఎందుకంటే ఎవరివైనా పొట్టతిప్పలే. నోరు విప్పితే బతుకు తెరువు పోతుందేమో అనే భయం. వాళ్లు ఇప్పటికైనా నోరు విప్పుతున్నందుకు అభినందించాలి కానీ అక్టోబర్‌లో ఎందుకు మాట్లాడుతున్నారు. సెప్టెంబర్‌లో ఎందుకు చెప్పలేదు అనే వెర్రిమొర్రి ప్రశ్నలు వద్దు. కనీసం మరొకడు ఇలా బరితెగించేందుకు భయపడతాడు. ’’
‘‘హాలీవుడ్ నుంచి బాలీవుడ్ వరకు ఇలా జరుగుతున్నా- మన తెలుగు చిత్రసీమలో, తెలుగు మీడియాలో ఇలాంటివి లేకపోవడం మన అదృష్టం.’’
‘‘లేవా.. బైటపడేందుకు మనకు ధైర్యం చాలడం లేదా?
‘‘ముద్దయినా పెట్టాలి.. అంటూ కళామతల్లి ముద్దుబిడ్డ, 60 ఏళ్ల బాలకృష్ణుడు ముద్దుముద్దుగా పలికితే మురిసిపోయి తరించిన పుణ్యపురుషులం మనం ’’
‘‘ఆడ కావచ్చు, మగ కావచ్చు. శారీరక హింసను మించిన మానసిక హింసను అనుభవించినా బతుకు భయంతో మనం బయటపడడం లేదేమో!’’

 - బుద్దా మురళి(జనాంతికం19-10-2018)

5, అక్టోబర్ 2018, శుక్రవారం

పిల్లలు-జ్ఞానవృద్ధులు


‘‘మీలో మీరే మురిసిపోయే బదులు అదేంటో మాకూ చెప్పండి ’’
‘‘ఎన్నికలు ముగిసేంత వరకు రోడ్డు మీద ఎన్నికల గుర్తులేవీ కనిపించకుండా కార్లు, సైకిళ్లు, మనిషి చేతులను నిషేధించాలని కోర్టుకు వెళితే ఎలా ఉంటుందంటావు?’’
‘‘ఐడియా భలేగా ఉంది. ఈ డిమాండ్‌తో నీ పేరు మార్మోగిపోవడం, టీవీల్లో నీ ఇంటర్వ్యూలు, ఒక్కసారిగా నువ్వు సెలబ్రిటీవి ఖావడం ఖాయం. కత్తిలాంటి ఐడియాతో మీడియాలో గొడ్డలి లాంటివాడివి కావచ్చు.’’
‘‘ఈ పాపులారిటీతో రాజకీయ పార్టీని ఏర్పాటు చేసి ఏదో ఒక కూటమిలో చేరిపోయి కనీసం నీకూ నాకూ సీట్లు సంపాదించేయవచ్చు!’’
‘‘సీటుదేముందిరా! ఏదో ఓ మూలకు సర్దుకొని కూర్చోవచ్చు.’’
‘‘సీటు అంటే అది కాదు. కూటముల పొత్తులో టిక్కెట్ ’’
‘‘గెలుస్తామంటావా?’’
‘‘కూటమి కిక్కిరిసిపోయిందంటున్నారు. మనల్ని చేర్చుకుంటారా?’’
‘‘నాదో ఐడియా.. ఇప్పటికే చాలా కూటములు ఏర్పడ్డాయి కదా? మనం ఈ కూటములన్నింటినీ కలిపి ‘కూటముల జేఏసీ’ని ఏర్పాటు చేసి, మన వాటా కింద ఒకటి, రెండు సీట్లు డిమాండ్ చేస్తే..’’
‘‘60 ఏళ్లు దాటాక హీరో అవకాశాలు ఉండవని తెలిసి పార్టీ పెట్టి ముఖ్యమంత్రి అయ్యారని ఆయన్ని స్ఫూర్తిగా తీసుకుని తరువాత చాలా మంది నటులు రాజకీయాల్లోకి వచ్చినా సక్సెస్ కాలేదు. రిటైర్డ్ ప్రొఫెసర్లు, రిటైర్డ్ డాక్టర్లు, రిటైర్డ్ కళాకారులు, గాయకులు, రిటైర్డ్ మావోయిస్టులు, స్వచ్ఛంద లేదా నిర్బంధ పదవీ విరమణ చేసిన ఐఎఎస్‌లు రాజకీయాల్లో నిలదొక్కుకుంటారా?’’
‘‘నీరు-నిప్పులా బతికిన పార్టీలు ఒకే వేదికపై నిలబడితే వీరి కెమిస్ట్రీ వర్కౌట్ అవుతుందా? అసెంబ్లీలో సీట్ల కన్నా కూటమిలో ఎక్కువ పార్టీలుంటే అప్పుడేమవుతుంది? ’’
‘‘కిలో కరక్కాయ పొడికి ఎవరికో వెయ్యి రూపాయలు వచ్చాయని అంతా క్యూలో నిల్చొని డిపాజిట్లు కడితే నిండా మునిగారు. అలానే ఎన్టీఆర్‌కు రిటైర్‌మెంట్ బెనిఫిట్ స్కీమ్ వర్కౌట్ అయిందని అందరూ పొలోమంటే ఏమైంది? మేధావులకు రిటైర్‌మెంట్ తర్వాత పెన్షన్ తప్ప రాజకీయ భవిష్యత్తు అనుమానమే.’’
‘‘తాతోయ్.. లక్ష రూపాయలివ్వవా! నేను క్యాడ్‌బరీ చాక్లెట్ కొనుక్కుంటా..’’
‘‘లేవు.. పోరా!’’
‘‘లక్ష లేకుంటే పోనీ ఓ రూపాయి ఇవ్వు తాతయ్యా! ’’
‘‘మీ అమ్మను అడుగు’’
‘‘మా మనవడి సంగతి వదిలేయ్! మనం రాజకీయాలు మాట్లాడుకుందాం. ఆచార్యులు, గాయకులు అధికారంలోకి వచ్చేస్తారంటావా? ’’
‘‘తాతోయ్ ! ఎన్నిసార్లు అడగాలి పోనీ పది పైసలివ్వు ఐస్‌క్రీమ్ కొనుక్కుంటా..’’
‘‘ఔనురా! పిల్లగా.. మీ తాతను డబ్బులడుగుతావ్! సమాధానం రాక ముందే తు ర్రుమని పారిపోతావ్! ’’
‘‘పిల్లాడ్ని వదిలేయండి.. పక్కింట్లో పిల్లలతో ఏదో చర్చలకు వెళ్లాడు.’’
‘‘చక్కని కథ, అద్భుతమైన స్కిృప్ట్‌తో సినిమా తీస్తే రికార్డులు తిరగ రాయాల్సిందే! అలానే అద్భుతమైన మ్యానిఫెస్టోతో ప్రజల ముందుకు వెళితే విజయం సాధించి తీరుతారు. ఈ ఉదయమే మా ఇంటికి ఓ మ్యానిఫెస్టో వచ్చింది. చాలా అట్రాక్టివ్‌గా ఉంది. మీరూ చదివి అభిప్రాయం చెప్పండి’’
‘‘నెలకు పదివేల రూపాయల ఇంటి అద్దె, 25 కిలోల బియ్యం, 15 లీటర్ల పాలు, 450 రూపాయల కూరగాయలు. బట్టల ఇస్ర్తికి 250, హోటల్‌కు వెయ్యి, సినిమాకు వెయ్యి, చిట్టీకి 15వందలు, మందులకు ఆరువందలు. పిన్ని వాళ్లింట్లో శుభకార్యానికి పనె్నండు వందలు. ఇంటర్‌నెట్ కనెక్షన్‌కు వెయ్యి, కేబుల్ కనెక్షన్ ఐదువందలు, సెల్‌ఫోన్‌కు... ఇదేంటోయ్ మ్యానిఫెస్టో చాలా చిత్రంగా ఉంది. ఎవరు తయారు చేశారో కానీ బాగుందోయ్. చాలా ప్రాక్టికల్ నాయకులు. మన జీవితానికి ప్రతి నెలా ఏం అవసరమో అదే మ్యానిఫెస్టోలో పెట్టారు. ఇంతకన్నా ప్రాక్టికల్‌గా ఉండే మ్యానిఫెస్టో దేశంలో ఏ పార్టీ కూడా విడుదల చేయలేదు. ’’
‘‘కుటుంబం కాస్త ఆగు... సారీ నీకిచ్చింది పార్టీ మ్యానిఫెస్టో కాదు. నేనురాసుకున్న మా ఇంటి బడ్జెట్’’
‘‘రెండింటికీ పెద్ద తేడా ఉన్నట్టు అనిపించడం లేదు. ఇంటింటి పార్టీ పేరుతో కొత్త పార్టీ పెట్టి నెల నెలా మీ ఇంటి బడ్జెట్ అమలు చేసే బాధ్యత మాదే అని ఎన్నికల మ్యానిఫెస్టో ప్రకటిస్తే నా సామిరంగా ...’’
‘‘ఒక రూపాయి ఇస్తావా? ఇవ్వవా? ఇవ్వకపోతే బాబాయ్‌ని చాక్లెట్ కోసం కోటి రూపాయలు అడుగుతాను? ’’
‘‘మీ మనవడు నాకు పిచ్చెక్కించేట్టు ఉన్నాడురా! బుడిబుడి అడుగులతో వచ్చీరాని మాటలు మాట్లాడుతుంటే ముచ్చటేస్తుంది కానీ.. చాక్లెట్ కొంటా అని ఓసారి పది పైసలిమ్మంటాడు, మరోసారి కోటి అంటాడు. కోటి రూపాయలకు పది పైసలకు సంబంధం ఉందా? ’’
‘‘తాతోయ్.. పక్కింటి పిన్ని మామిడికాయ ముక్క ఇచ్చింది. కోటిరూపాయలు నాకేమొద్దు.’’
‘‘అరేయ్.. నువ్వు నాకు పిచ్చెక్కిస్తున్నావురా!’’
‘‘రావుగారూ! పిల్లలు బాలమేధావులు వారిని అలా కొప్పడితే ఎలా?
నాలుగు డజన్ల పార్టీలు పుట్టాయి . పుట్టిన రోజు నాడు వాళ్లేమన్నారు? అధికారంలోకి వచ్చేస్తాం. భూలోక స్వర్గం చూపించేస్తాం అని సవాళ్లు విసిరారు. మూడు డజన్ల మంది రెండో వారం నుంచే కనిపించడం లేదు. మిగిలిన డజనులో సగం మంది రోజూ పత్రికల్లో కనిపిస్తున్నారు. మెజారిటీ స్థానాల్లో విజయం సాధించి అధికారంలోకి వస్తామని సవాల్ చేసిన వీళ్లు తీరా ఎన్నికలు వచ్చాక ఒకటి రెండు సీట్లు కేటాయించండి చాలు అంటున్నారు.’’
‘‘ఔను.. ఐతే వారికి, మీ మనవడికి సంబంధం ఏమిటి?’’
‘‘ఉంది.. రావుగారూ.. పిల్లలు, వృద్ధ జ్ఞానులైన మేధావులూ ఒకటే.. కల్లాకపటం లేని వాళ్లు. దైవ స్వరూపులు. వాళ్లు ఊహాలోకాల్లో ఉంటారు. చిన్నపిల్లలు లక్ష ఇమ్మంటారు. వెంటనే పోనీ పది రూపాయలు ఇమ్మంటారు. చివరకు మామిడి ముక్కే చాలన్నాడు. అధికారంలోకి వచ్చి ప్రపంచాన్ని మార్చేస్తామన్న మేధావులు వెంటనే- ఒక్క సీటన్నా ఇవ్వండని అడుగుతారు. పిల్లలను, జ్ఞాన వృద్ధులైన మేధావులను ప్రేమించాలి. కోపగించుకోవద్దు’’
‘‘ఇంతకూ ఫలితాలెలా ఉంటాయంటారు?’’
‘‘ఇండియాలో పాకిస్తాన్ పార్టీ గెలుస్తుందా? ఇండియాలో ఇండియా పార్టీ గెలుస్తుంది. ఏ రాష్ట్రంలో ఆ రాష్ట్రం గెలుస్తుంది.’’ *

29, సెప్టెంబర్ 2018, శనివారం

ఇదిగో నవలోకం

‘‘ఓం ఓం...’’
‘‘భక్తా  నీ తపస్సుకు మెచ్చాను. ఏం కావాలో కోరుకో’’
‘‘రంభా ఊర్వశి, మేనకలను పంపి నా తపస్సుకు వెన్నుపోటు పొడవకుండా ప్రత్యక్షం అయ్యారు. ఈ జీవితానికిది చాలు దేవా’’
‘‘పూర్వం చెట్టుకొకరు పుట్టకొకరు తపస్సు చేసేవాళ్లు. కాంపిటేషన్ ఎక్కువగా ఉండడం వల్ల రంభలను పంపక తప్పలేదు. ఏదైనా డిమాండ్ సప్లైలను బట్టే ఉంటుంది కదా? ఈ రోజుల్లో తపస్సు చేసేవారేరి. ఇంకేం కావాలో కోరుకో ?’’
‘‘అదేంటి దేవా! ఏమీ ఇవ్వకుండానే ఇంకేం కావాలంటున్నారు’’
‘‘
భక్తా  మిమ్ములను చూశాను. జీవితానికి ఇది చాలు అన్నావు కదా? ’’
‘‘ఏదో మర్యాదకు అలా అంటాం దేవా! హైదరాబాద్ బిర్యానీ, ఐ మ్యాక్స్‌లో సినిమాలు, అమ్మాయిలతో కబుర్లు ఇవన్నీ మానుకొని ముక్కు మూసుకుని తపస్సు చేసిందే అంత కన్నా ఎక్కువ ఆశించే కదా? ’’
‘‘ఏం కావాలో కోరుకో మరి’’
‘‘దేవదేవా! పురాణాలన్నీ చదివాను. అసలు చావే లేని వరాన్ని ప్రసాదించి కూడా చంపేసిన మీ కథలు చదివాను. మాట తప్పొద్దు ’’
‘‘ మాట తప్పడం మా దేవుళ్ల వంశంలోనే లేదు. ’’
‘‘కుళ్లు, కుతంత్రాలు, కులాలు, మతాలు, పేద- ధనిక, మేధావి- అజ్ఞాని, ఐశ్వర్యారాయ్- కల్పనారాయ్ అనే తేడా లేకుండా, ఇందిరమ్మ సింగిల్‌బెడ్‌రూమ్ ఇళ్లు- ముఖేష్ అంబానీ 27 అంతస్థుల అంటిలియా బిల్డింగ్ అనే తేడా లేకుండా మనుషులంతా ఒకటిగా ఉండే నవలోకాన్ని మాకు ప్రసాదించు దేవా?’’
‘‘ ప్రపంచ పటంలో అందమైన అమ్మాయి బుగ్గ మీద చుక్క అంత ఉండే దేశం, ప్రపంచాన్ని శాసించే అమెరికా ఒకే స్థాయిలో ఉండాలంటే ఎలా సాధ్యం?. నీ చదువు అయిపోగానే ఉద్యోగం కావాలా? ఎమ్మెల్యే టికెట్ కావాలా? కోటి రూపాయల లాటరీ టికెట్ దక్కాలా? ఏం కావాలో కోరుకో భక్తా’’
‘‘దేవా నేను విశ్వమానవున్ని. నా కోసం కాదు. నా కోసం ఆలోచించే స్వార్థపరున్ని కాదు. విశ్వమంతా శాంతితో నిండిపోవాలి. కులం, మతం, ధనిక, పేద తేడాలు లేని ఆనంద లోకం కావాలి దేవా! బిక్షగాడు- బిల్‌గేట్స్ ఒకేలా జీవించే లోకం నువ్వు తలుచుకుంటే ఇవ్వలేనిదేముంటుంది దేవా? ’’
‘‘హే భగవాన్ నేను కలిపురుషున్ని వస్తున్నాను. ఒక్క నిమిషం ఆగండి ప్రకృతి ధర్మానికి విరుద్ధంగా వరాలు ఇవ్వకండి. దేవా! దేవలోకానికి వెళితే మీరు భక్తుని తపస్సుకు మెచ్చి వరం ఇచ్చేందుకు వెళ్లారని తెలిసి, పరిగెత్తుకొస్తున్నాను. దేవా ఇది కలియుగం. నేను కలి పురుషుణ్ణి. కలియుగంలో ధర్మం వొంటికాలిపై కుంటుతూ ఉండాలి. నీ భక్తుడు కోరిన వరాలు ప్రసాదిస్తే ధర్మం నాలుగు కాళ్లతో బుల్లెట్ ట్రైన్‌లా పరిగెడుతుంది. యుగ ధర్మానికి విరుద్ధంగా మీరు వరాలు ఇవ్వడం ధర్మమా? ’’
‘‘కలి పురుషా ! ఒకరు మాట్లాడుతుంటే వారి మాటలు పూర్తి కాక ముందే మధ్యలోనే చిరాకెత్తించేట్టు ఇంకొకరు మాట్లాడడం కలియుగంలో టీవి చర్చల ధర్మం. మా సంభాషణ విను అంతే కానీ భక్తునితో మాట్లాడేప్పుడు జోక్యం చేసుకోవద్దు. ’’
‘‘దేవ దేవా కలిపురుషునిగా నా ధర్మం నేను నెరవేరుస్తాను’’
‘‘విన్నావు కదా? భక్తా. యుగధర్మానికి తగ్గుట్టు ఏం కావాలో కోరుకో’’
‘‘ఎక్కడ చూసినా మంచితనం పరమళించాలి. సేవాగుణం గుబాళించాలి. సంఘ సంస్కర్తలతో సమాజం కిక్కిరిసిపోవాలి. ఓజోన్ పొరలా మంచితనం ఈ లోకాన్ని కప్పి వేయాలి. కాగడా వేసి వెతికినా లోకంలో చెడు కనిపించవద్దు’’
‘‘స్పెషల్ ఎకనామిక్ జోన్‌లా! స్పెషల్‌గా మరో లోకం కావాలంటావు ’’
‘‘అంతే దేవా ముంబైలో కురిసిన భారీ వర్షంలా మరోలోకంలో మానవత్వపు వర్షం కురవాలి. ’’
‘‘తథాస్తు. ’’
‘‘దేవా! నేను ఆ లోకంలోకి వెళ్లి చూసి వస్తాను. అప్పుడు కాని నమ్మకం కలగదు. ’’
‘‘సరే వెళ్లు’’
‘‘దేవా? ఈకలిపురుషునికి పని లేకుండా చేస్తారా! మీకిది న్యాయమా? యుగ ధర్మాన్ని మీరే ఉల్లంఘిస్తే ఇక నేనెవరికి చెప్పుకోవాలి’’
‘‘కలి పురుషా ఆవేశ పడకు... నీ ధర్మాన్ని నువ్వు నిర్వర్తించు. కొంచెం ఓపిక పడితే ఆ మానవ భక్తుడు తిరిగి వచ్చాక విషయం నీకే అర్థమమవుతుంది. ’’
‘‘దేవా! మీరు నన్ను మోసం చేశారు. భూ లోకం వెళ్లి చూశా, నేను తపస్సు చేయక ముందు ఉన్న అవలక్షణాలన్నీ అలానే ఉన్నాయి. కులం, మతం, కుళ్లు కుతంత్రాలు అన్నీ అలానే ఉన్నాయి. ఇది మోసం దేవా! ’’
‘‘్భక్తా నేనెలాంటి మోసం చేయలేదు. ఈ దేవుడు ఒకసారి వరం ఇచ్చాడంటే దేవతలంతా అడ్డగించినా అమలు అయి తీరుతాయి.’’
‘‘మరి మార్పేమీ లేదు దేవా! ’’
‘‘ఇదిగో ఇక్కడ చూడు. మనుషుల్లో మానవత్వ పరిమళాలు గుబాళిస్తున్నాయా? కులమతాలు, ఆర్థిక అసమానతలు లేని మరో లోకం కనిపిస్తుందా? ’’
‘‘అవును దేవా కనిపిస్తోంది. మానవత్వం గుబాళింపు నన్ను ఉక్కిరి బిక్కిరి చేస్తోంది. నేను కోరుకున్న నవ లోకం ఇదే దేవా! ’’
‘‘ఈ కలిపురుషుడికి మాటిచ్చి తప్పుతున్నారా? దేవా ఇక అలాంటి లోకం ఉంటే ఈ కలి ఏం చేయాలి దేవా! ’’
‘‘దేవా ఈ భక్తుని కోరిక తీర్చావు. కలి పురుషున్ని నీ పని నువ్వు చేసుకో అంటున్నావు. ఇదేంటి దేవా! అర్థం కావడం లేదు. ’’
‘‘ఇందులో అర్థం కాకపోవడానికి ఏమీ లేదు. మానవ భక్తా నువ్వు కోరుకున్న మరో ప్రపంచం పేరు ఫేస్‌బుక్. ఇందులో నువ్వు తట్టుకోలేనంత మానవత్వం, భరించలేనంత మంచి తనం ఉంటుంది. కలిపురుషుని లోకం మానవ లోకం. కలియుగంలో మానవ లోకం ఎలా ఉండాలో అలానే ఉంది. ఉంటుంది.’’
‘‘మోసం అన్యాయం దేవా ఇది అన్యాయం. కనిపించని లోకంలో మంచి తనం కాదు. కంటికి కనిపించాలి . అలా వరం ఇవ్వు దేవా?’’
‘‘సరే నువ్వు కోరుకున్న మానవత్వం పరిమళించే మంచి లోకం ఫేస్‌బుక్‌తో పాటు మైకు ముందు నాయకుల, నటుల మాటల్లో, సినిమాల్లో, పుస్తకాల రాతల్లో ఆ నవ లోకం కనిపిస్తుంది. తథాస్తు’’
***
‘‘ఏమండోయ్ బారెడు పొద్దెక్కా దాక పడుకొని కలలు కనడమేనా ఇంటి గురించి ఏమైనా ఆలోచించేది ఉందా? ఈ నెల అద్దె ఇవ్వకపోతే ఇళ్లు ఖాళీ చేయాల్సిందే అంటున్నాడు ఓనర్.’’
‘‘అద్దె అడగని ఓనర్లు, అప్పు తీర్చమని అడగని  మిత్రులు ఉండే నవ లోకం ఎప్పుడొస్తుందో’’
-- బుద్దా మురళి

25, సెప్టెంబర్ 2018, మంగళవారం

డబ్బు మాయమవుతుంది..



‘అతని వద్ద డబ్బులుంటే బ్యాంకులో ఉన్నట్టే అనుమానించాల్సిన అవసరం లేదు.’ ఇలాంటి మాటలు మనం చాలా సార్లు వింటుంటాం. రిటైర్ అయిన వారు తమ పిల్లలను నమ్మడం కన్నా బ్యాంకులో డిపాజిట్ చేసుకోవడం మేలు అని భావిస్తారు. చార్మినార్, కృషి వంటి ప్రైవేటు బ్యాంకులు, సహకార బ్యాంకుల సంగతి వేరు కానీ జాతీయ బ్యాంకుల్లో డిపాజిట్ చేయడం అత్యంత నమ్మకంగా భావిస్తారు. నిజమే మన డబ్బుకు బ్యాంకుల్లో పూర్తి భద్రత ఉంటుంది.
ఇది నిజమే కానీ మరో రకంగా ఆలోచిస్తే కొంత కాలానికి బ్యాంకులో మన డబ్బు కరిగిపోతుంది. ఎండలో ఐస్ ఎలా కరిగిపోతుందో బ్యాంకుల్లో అలా మన డబ్బు కరిగిపోతుంది. ఇందులో మోసం లేదు. మాయలేదు. నేరం అసలే లేదు. చట్టబద్ధంగానే మన డబ్బు కరిగిపోతుంది. డబ్బు కరిగిపోతుంది అని చెబితే మోసం చేయాలని ప్రయత్నిస్తున్నాడేమో అనిపించడం సహజం. కానీ నిజంగా కరిగిపోతుంది.
ఉదాహరణకు ప్రస్తుతం బ్యాంకుల్లో డిపాజిట్లకు ఆరు నుంచి ఏడు శాతం వడ్డీ చెల్లిస్తున్నారు. అంటే మీరు ఒక లక్ష రూపాయలు డిపాజిట్ చేస్తే ఏడాదికి లక్షా ఏడువేల రూపాయలు మీకు వస్తాయి. ఏడు వేలు రావడం నిజమే డబ్బు మాయం కావడం నిజమే.
ఏడాదికి ఆరు నుంచి ఏడు వేల రూపాయల వడ్డీ వస్తుంది. అదే సమయంలో ద్రవ్యోల్బణం దాదాపుగా ఎనిమిది శాతంగా ఉంటుంది. అంటే మీరు లక్ష రూపాయలు బ్యాంకులో ఓ రెండేళ్ల పాటు డిపాజిట్ చేశారు. దానికి ఏడు శాతం వడ్డీ అనుకుంటే 14వేల రూపాయల వడ్డీ వస్తుంది. అదే సమయంలో ఎనిమిది శాతం ద్రవ్యోల్బణం అనుకుంటే మీ డబ్బు విలువ రెండేళ్లలో 16వేల రూపాయలు తగ్గుతుంది. అంటే వడ్డీ 14వేలు వస్తే విలువ 16వేలు తగ్గడం అంటే రెండు లక్షలను రెండేళ్లపాటు బ్యాంకులో డిపాజిట్ చేశాక ఆ డబ్బు విలువ రెండేళ్లకు రెండువేల రూపాయల వరకు తగ్గుతుంది. వివిధ వస్తువుల విలువ పెరిగి, రూపాయి విలువ తగ్గడమే ద్రవ్యోల్బణం. అంటే గత ఏడాది 70 రూపాయలకు లీటర్ పెట్రోల్ లభిస్తే ఇప్పుడు 80 రూపాయలు.
మూడవ తరగతి వాడు కూడా చెప్పగలిగే సులభమైన లెక్కనే కానీ ఈ లెక్క అంత ఈజీగా జీర్ణం కాదు. ఈ లెక్కను బుర్రలో జీర్ణం చేసుకున్న వారు ద్రవ్యోల్బణం శాతాన్ని మించి ఆదాయం లభించే వాటిలో పెట్టుబడి పెడతారు.
***
సికిందరాబాద్ సమీపంలోని మల్కాజిగిరి చుట్టుపక్కల 1995 ప్రాంతంలో ప్లాట్లు దాదాపుగా మూడు వందల రూపాయలకు గజంలా దొరికేవి. ప్రభుత్వ టీచర్ ఒకరు రిటైర్ అయ్యారు. పిల్లలకు లెక్కలు చక్కగా బోధించేవారు ఆ టీచర్. ఆ రోజుల్లో జీతం తక్కువే, పెన్షన్ తక్కువే. గ్రాట్యుటీ డబ్బు రెండు లక్షలు బ్యాంకులో డిపాజిట్ చేశారు. నెలకు దాదాపుగా 18వందల వరకు వడ్డీ వచ్చేది. ఆ సమయంలో ఈ రెండు లక్షల్లో నుంచి ఓ ఆరవై వేలతో రెండు వందల గజాల స్థలం కొనడం మంచిది సూచించారు. మన డబ్బుకు 18వందల వడ్డీ వస్తుందని పైకి కనిపిస్తుంది కానీ ద్రవ్యోల్బణం అదే స్థాయిలో ఉందని చెబితే లెక్కల మాస్టారుకు అర్థం కాలేదు. బ్యాంకులో డిపాజిట్ చేసిన ఆ డబ్బు విలువ క్రమంగా కరిగిపోతుందని చెబితే లెక్కల మాస్టారుకు అర్థం కాలేదు.
ఇప్పుడా ప్రాంతంలో గజం స్థలం విలువ 30 వేలకు పైగానే ఉంది. అంటే ఆ రోజు 60వేలతో స్థలం కొంటే ఇప్పుడు అరవై లక్షల రూపాయల విలువైన స్థలం చేతిలో ఉండేది. నెల నెలా వడ్డీ తీసుకుంటూ బ్యాంకులో రెండు లక్షలు అలానే ఉన్నాయి అనుకున్నా ఆ డబ్బుతో ఇప్పుడు ఏడు గజాల స్థలం వస్తుంది. అంటే బ్యాంకులో ఉన్న మన డబ్బు కన్నా భూమి విలువ ఎన్నో రేట్లు పెరిగింది. 1995లో 60వేల రూపాయలను బ్యాంకులో ఫిక్స్‌డ్ డిపాజిట్ చేస్తే చక్రవడ్డీలెక్కల్లో ఇప్పటికి దాదాపు ఐదు లక్షల రూపాయలు అవుతుంది. అంటే అప్పుడు రెండు వందల గజాల స్థలం వచ్చే డబ్బుతో ఇప్పుడు 20 గజాల స్థలం కూడా రాదు.
దీని అర్థం బ్యాంకులో డిపాజిట్ చేస్తే డబ్బు సురక్షితం కాదు అని చెప్పడం కాదు. బ్యాంకు వడ్డీ కన్నా ఎక్కువ ఆదాయం అందజేసే పెట్టుబడులపై దృష్టిసారించాలి అని చెప్పడమే దీని ఉద్దేశం.
కొందరికి రిటైర్‌మెంట్ తరువాత ఎవరినీ నమ్మలేని పరిస్థితి ఉంటుంది. ఇతరులపై ఆధారపడలేని పరిస్థితి ఉంటుంది. అలాంటి వారు ఎక్కువ ఆదాయం కలిగించే పెట్టుబడుల కన్నా తక్కువ ఆదాయం అయినా పరవాలేదు. సురక్షితంగా ఉంటుంది అనుకునే బ్యాంకుల్లో డిపాజిట్ చేయడమే ఉత్తమం. కానీ తమ డబ్బు విలువ పెరగాలి అని కోరుకునే వారు ద్రవ్యోల్బణాన్ని మించిన ఆదాయం ఇచ్చే విధంగా ఇనె్వస్ట్‌మెంట్ చేయాలి.
స్కూల్‌లో టీచర్లు లెక్కల పాఠాలు చెబుతారు. ఆ లెక్కలు అవసరమే బతకడానికి అవసరమైన ఇలాంటి లెక్కలను జీవితం నేర్పిస్తుంటుంది. జీవిత పాఠాలు నేర్పే లెక్కలు ఎంత చిన్న వయసులో నేర్చుకుంటే అంత మంచిది. బ్యాంకులో డిపాజిట్ చేసిన సొమ్ము కరిగిపోవడం ఏమిటి? అనేది అంత ఈజీగా అర్థం కాదు. కానీ అర్థం చేసుకోవాలి. అదే సమయంలో రెండు మూడు నెలల్లో మీ డబ్బును రెట్టింపు చేస్తాం అనే మాయగాళ్ల బారిన పడొద్దు. మంత్రం వేస్తే మీ బంగారు నగలు రెట్టింపు అవుతాయని మోసం చేయడం లాంటిదే రెండు మూడు నెలల్లో మీ డబ్బు రెట్టింపు అవుతుంది అని చెప్పడం.
ద్రవ్యోల్బణాన్ని మించిన ఆదాయం ఎలాంటి ఇనె్వస్ట్‌మెంట్ ద్వారా సాధ్యమో ఎవరికి వారే తమకు అనుకూలమైన మార్గాలను ఎంపిక చేసుకోవాలి. అది ప్లాట్ కావచ్చు, అద్దెలు ఇచ్చే ఇళ్లు కావచ్చు. స్టాక్ మార్కెట్ ఇంకేదైనా కావచ్చు. అవకాశం ఉన్నవారు ద్రవ్యోల్బణాన్ని మించిన ఆదాయం తెచ్చిపెట్టే పెట్టుబడి మార్గాలపై దృష్టిసారించాలి. అవకాశం లేని వారికి సురక్షితంగా ఉండే బ్యాంక్ డిపాజిట్లే ఉత్తమం.
-బి.మురళి (ధనం -మూలం 23-9-2018)

మనిషిని..!

‘‘ఏంటో.. మనోడు ఉత్సాహంగా ఉన్నాడు..’’
‘‘తెలంగాణ ఏర్పాటును వ్యతిరేకించినోడు. ఆంధ్రలో తెదేపా, తెలంగాణలో కాంగ్రెస్‌కు వీరాభిమాని. రెండు పార్టీలు కలసి పోటీ చేస్తున్నాయట! అదీ ఆ సంతోషానికి కారణం’’
‘‘ఆ సంతోషానికి మీరే కారణం చెబితే ఎలా? ’’
‘‘నిజమే కదా? ఉద్యమ కాలంలో టీవీల్లో తెలంగాణ ఏర్పాటును వ్యతిరేకించే వాళ్లే- తెలంగాణ ప్రజలెవరూ ప్రత్యేక రాష్ట్రం కోరుకోవడం లేదని చెప్పేవాళ్లు. ఇప్పుడు మనం అదే తప్పు చేస్తే ఎలా? ఆయన సంతోషానికి కారణం ఏంటో ఆయనే చెప్పాలి’’
‘‘అది సరే.. ఎన్నికలు ఎలా ఉంటాయంటావు?’’
‘‘బాపూ రమణ, ముని మాణిక్యం, పతంజలి తరంలోనే హాస్య సాహిత్యానికి కాలం చెల్లిందంటారు కానీ మన చుట్టూ అంతకు మించిన హస్యం కనిపిస్తోంది. జాగ్రత్తగా సేకరించుకోవాలి అంతే’’
‘‘ఎన్నికల గురించి అడిగితే హాస్య సాహిత్యం గురించి మాట్లాడతావేం?’’
‘‘రెండూ ఒకటే ?’’
‘‘రాజకీయాలను అవమానిస్తున్నావా?’’
‘‘నేనెక్కడ అవమానించాను. మనిషి రాజకీయ జీవి, నేను తటస్థున్ని, అని ఎవరైనా అంటే వాడు అబద్ధం అయినా చెబుతుండాలి. శవమైనా కావాలి. శవం తప్ప ఎవరూ తటస్థంగా ఉండలేరు’’
‘‘తటస్థులను అవమానిస్తున్నావ్.. నేను తటస్థుడ్ని’’
‘‘టీఆర్‌ఎస్ తటస్థుడివా? టీడీపీ తటస్థుడివా? వైకాపా తటస్థుడివా? కాంగ్రెస్ తటస్థుడివా, బిజెపి తటస్థుడివా? తెజస పార్టీ తటస్థుడివా? ఏపీ తటస్థుడివా? తెలంగాణ తటస్థుడివా?’’
‘‘తటస్థుడు అంటేనే- ఏ పార్టీకీ చెందని వాడని అర్థం.’’
‘‘గత ఎన్నికల్లో ఓటు వేశావా? ఏదో ఒక పార్టీకి ఓటు వేస్తావుకదా? పార్టీకి ఓటు వేశాక ఇంకా తటస్థుడివేంటి? శవం తప్ప జీవులెవరూ తటస్థంగా ఉండలేరు. 1999లో బాబుగారు తమ పార్టీలో ఏకంగా తటస్థుల గ్రూపు ఏర్పాటు చేసి టికెట్లు ఇచ్చారు. చివరకు కొందరికి తటస్థుల కోటా కింద మంత్రివర్గంలోనూ స్థానం కల్పించారు. 2014 ఎన్నికలకు ముందు దేశవ్యాప్తంగా భాజపా తటస్థుల సమావేశాలు నిర్వహించింది. హైదరాబాద్‌లో అదేదో హోటల్‌లో తటస్థుల సమావేశాన్ని వెంకయ్య నాయుడు నిర్వహించారు. పార్టీలకు అతీతంగా తనకు మద్దతివ్వాలని కేసీఆర్ ఎన్నికల తర్వాత ఎమ్మేల్యేలకు పిలుపు ఇచ్చారు. ఒక పార్టీ అభిమానినని చెప్పి మరో పార్టీకి ఓటేయమని చెప్పే తటస్థులూ ఉంటారు. ’’
‘‘ఎవలాళ్లు?’’
‘‘నేను పక్కా కాంగ్రెస్ వాదిని కానీ ఈసారి తెదేపాకి ఓటు వేయండని 1999 ఎన్నికల్లో అక్కినేని పిలుపునిచ్చిన విషయం మరిచిపోయా వా? ఫలితాలు వచ్చాక మెజారిటీ పదిలక్షల ఓట్లు నా వల్లే అని కూడా ప్రకటించారు.’’
‘‘ఒకవైపు రాజకీయాన్ని హస్య సాహిత్యం అంటావు. మరోవైపు సీరియస్‌గా వాదిస్తావు’’
‘‘రాజకీయం హాస్యం అని నేను అనలేదు. రాజకీయాల్లో బోలెడు హాస్యం ఉంటుంది. దానిని సేకరించి పెట్టుకుంటే మహా హాస్య రచయితల రచనల కన్నా బాగుంటుంది అంటున్నా.’’
‘‘ ఒక ఉదాహరణ చెప్పు?’’
‘‘ప్రతి శుక్రవారం కొత్త సినిమా విడుదలవుతుంది కదా? అలానే వారానికో కొత్త పార్టీ పుడుతుంది. కొన్ని సినిమాలు ఐమ్యాక్స్‌లో, కొన్ని సినిమాలు మామూలు థియేటర్లలో విడుదలైనట్టు కొన్ని పార్టీలు ప్రెస్‌క్లబ్‌లో, కొన్ని పార్టీలు ఫేస్‌బుక్‌లో, మరి కొన్ని హోటల్స్‌లో పుడతాయి. ఆ పార్టీల పుట్టిన రోజు నాడు వారు చేసే ప్రకటనలు వీలుంటే సంపాదించు.’’
‘‘అందులో హాస్యం ఏముంది? వాళ్లు చాలా సీరియస్‌గా తమ రాజకీయ అభిప్రాయాలు చెబుతారు’’
‘‘సర్వపిండి చేసిన వెంటనే తింటే రుచి అంతంత మాత్రంగా ఉంటుంది. ఒక రోజు తరువాత తిని చూడు- అద్భుతంగా ఉంటుంది. అలానే ఆ పార్టీలు పుట్టగానే చేసిన ప్రకటనలు చాలా సీరియస్‌గా ఉంటాయి. కొన్ని రోజులు గడిచిన తరువాత చూడు బోలెడు హాస్యం పుడుతుంది. ’’
‘‘అర్థం కాలేదు.. ఈ రోజు పత్రిక చూశావా? ఇంటి పార్టీకి మహాకూటమిలో ఒక సీటు ఇస్తారట! ప్రొఫెసర్ పార్టీకి 20 సీట్లు ఇస్తారట! ఈ పార్టీలు పుట్టినప్పటి ప్రకటనలు చూడు. అధికారంలోకి వచ్చేస్తామని, సమ సమాజం స్థాపిస్తామని గొప్పలు చెప్పారు. అప్పటి ప్రకటనలు ఇప్పటి చర్చలు కలిపి చదువు. ఇంతకు మించి ఇంకేం కావాలి. సీట్లే ఒకటి, రెండు అయితే అధికారంలోకి వచ్చేదెలా? సమ సమాజం స్థాపించేదెలా?’’
‘‘కేసీఆర్ ఉద్యమం ప్రారంభించినప్పుడు ఒక్క సీటే. ఒక్కసీటే అని తక్కువగా అంచనా వేయకు’’
‘‘1985 హైదరాబాద్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ ఎన్నికల్లో వంద డివిజన్లకు బోలక్‌పూర్ డివిజన్ కార్పొరేటర్ ఒక్కడే ఇండిపెండెంట్‌గా గెలిచాడు. ఏ పార్టీకీ మెజారిటీ రాలేదు, మేయర్‌ను నేనే అవుతానని ఆయన రోజూ చెప్పేవాడు. అతని ఆశావాదం నాకు బాగా నచ్చింది. అతనేమయ్యాడో తెలియదు. అతని పేరు గుర్తుకు రావడం లేదు.’’
‘‘ఉద్యమకారులు తమ జీవితాన్ని త్యాగం చేశారు. వారిని తక్కువగా అంచనా వేస్తున్నావన్నా?’’
‘‘తక్కువగా, ఎక్కువగా అంచనా వేయడానికి నేనెవణ్ణి. ఇరోమ్ షర్మిల తెలుసా? దేశంలో అంతగా త్యాగం చేసిన ఉద్యమకారులు ఇంకెవరైనా ఉన్నారా? మహాత్మా గాంధీ నుంచి కేసీఆర్, మోదీ, బాబు.. కోదండరామ్ నుంచి కొండపల్లి వరకు ఇంకెవరైనా సరే- ఇంతగా జీవితాన్ని త్యాగం చేసిన ఉద్యమకారుణ్ణి చూపిస్తావా? మణిపూర్‌లో 16 ఏళ్ల పాటు షర్మిల అన్నపానీయాలు ముట్టకుంటా ఉద్యమించింది. ఎన్నికల్లో పోటీ చేస్తే ఆమెకు 93 ఓట్లు వచ్చాయి. ఉద్యమం వేరు, ఎన్నికలు వేరు.’’
‘‘అంటే.. ప్రజలు తప్పు చేస్తున్నారా?’’
‘‘ఎప్పుడు ఏం చేయాలో ప్రజలు అది చేస్తారు. మెజారిటీ ఓటర్లు ఎవరిని కోరుకుంటే వాళ్లే గెలుస్తారు. తెలంగాణలో ఐనా, ఆంధ్రలో ఐనా అంతే. మీడియాకో, మేధావులకో నచ్చినట్టు ఫలితాలు రావు. ఎవరు పాలించాలో అడవిలో ‘గన్ను’ కానీ, టీవీ స్టూడియోలో డిస్కషన్ రూమ్ కానీ నిర్ణయించదు. ప్రజలు నిర్ణయిస్తారు. ’’
‘‘నువ్వు తటస్థుడివి కావా?’’
‘‘నేను శవాన్ని కాదు.. మనిషిని’’ *

-బుద్దా మురళి (జనాంతికం 21-9-2018)

22, సెప్టెంబర్ 2018, శనివారం

శవం కాదు.. మనిషిని..!

‘‘ఏంటో.. మనోడు ఉత్సాహంగా ఉన్నాడు..’’
‘‘తెలంగాణ ఏర్పాటును వ్యతిరేకించినోడు. ఆంధ్రలో తెదేపా, తెలంగాణలో కాంగ్రెస్‌కు వీరాభిమాని. రెండు పార్టీలు కలసి పోటీ చేస్తున్నాయట! అదీ ఆ సంతోషానికి కారణం’’
‘‘ఆ సంతోషానికి మీరే కారణం చెబితే ఎలా? ’’
‘‘నిజమే కదా? ఉద్యమ కాలంలో టీవీల్లో తెలంగాణ ఏర్పాటును వ్యతిరేకించే వాళ్లే- తెలంగాణ ప్రజలెవరూ ప్రత్యేక రాష్ట్రం కోరుకోవడం లేదని చెప్పేవాళ్లు. ఇప్పుడు మనం అదే తప్పు చేస్తే ఎలా? ఆయన సంతోషానికి కారణం ఏంటో ఆయనే చెప్పాలి’’
‘‘అది సరే.. ఎన్నికలు ఎలా ఉంటాయంటావు?’’
‘‘బాపూ రమణ, ముని మాణిక్యం, పతంజలి తరంలోనే హాస్య సాహిత్యానికి కాలం చెల్లిందంటారు కానీ మన చుట్టూ అంతకు మించిన హస్యం కనిపిస్తోంది. జాగ్రత్తగా సేకరించుకోవాలి అంతే’’
‘‘ఎన్నికల గురించి అడిగితే హాస్య సాహిత్యం గురించి మాట్లాడతావేం?’’
‘‘రెండూ ఒకటే ?’’
‘‘రాజకీయాలను అవమానిస్తున్నావా?’’
‘‘నేనెక్కడ అవమానించాను. మనిషి రాజకీయ జీవి, నేను తటస్థున్ని, అని ఎవరైనా అంటే వాడు అబద్ధం అయినా చెబుతుండాలి. శవమైనా కావాలి. శవం తప్ప ఎవరూ తటస్థంగా ఉండలేరు’’
‘‘తటస్థులను అవమానిస్తున్నావ్.. నేను తటస్థుడ్ని’’
‘‘టీఆర్‌ఎస్ తటస్థుడివా? టీడీపీ తటస్థుడివా? వైకాపా తటస్థుడివా? కాంగ్రెస్ తటస్థుడివా, బిజెపి తటస్థుడివా? తెజస పార్టీ తటస్థుడివా? ఏపీ తటస్థుడివా? తెలంగాణ తటస్థుడివా?’’
‘‘తటస్థుడు అంటేనే- ఏ పార్టీకీ చెందని వాడని అర్థం.’’
‘‘గత ఎన్నికల్లో ఓటు వేశావా? ఏదో ఒక పార్టీకి ఓటు వేస్తావుకదా? పార్టీకి ఓటు వేశాక ఇంకా తటస్థుడివేంటి? శవం తప్ప జీవులెవరూ తటస్థంగా ఉండలేరు. 1999లో బాబుగారు తమ పార్టీలో ఏకంగా తటస్థుల గ్రూపు ఏర్పాటు చేసి టికెట్లు ఇచ్చారు. చివరకు కొందరికి తటస్థుల కోటా కింద మంత్రివర్గంలోనూ స్థానం కల్పించారు. 2014 ఎన్నికలకు ముందు దేశవ్యాప్తంగా భాజపా తటస్థుల సమావేశాలు నిర్వహించింది. హైదరాబాద్‌లో అదేదో హోటల్‌లో తటస్థుల సమావేశాన్ని వెంకయ్య నాయుడు నిర్వహించారు. పార్టీలకు అతీతంగా తనకు మద్దతివ్వాలని కేసీఆర్ ఎన్నికల తర్వాత ఎమ్మేల్యేలకు పిలుపు ఇచ్చారు. ఒక పార్టీ అభిమానినని చెప్పి మరో పార్టీకి ఓటేయమని చెప్పే తటస్థులూ ఉంటారు. ’’
‘‘ఎవలాళ్లు?’’
‘‘నేను పక్కా కాంగ్రెస్ వాదిని కానీ ఈసారి తెదేపాకి ఓటు వేయండని 1999 ఎన్నికల్లో అక్కినేని పిలుపునిచ్చిన విషయం మరిచిపోయా వా? ఫలితాలు వచ్చాక మెజారిటీ పదిలక్షల ఓట్లు నా వల్లే అని కూడా ప్రకటించారు.’’
‘‘ఒకవైపు రాజకీయాన్ని హస్య సాహిత్యం అంటావు. మరోవైపు సీరియస్‌గా వాదిస్తావు’’
‘‘రాజకీయం హాస్యం అని నేను అనలేదు. రాజకీయాల్లో బోలెడు హాస్యం ఉంటుంది. దానిని సేకరించి పెట్టుకుంటే మహా హాస్య రచయితల రచనల కన్నా బాగుంటుంది అంటున్నా.’’
‘‘ ఒక ఉదాహరణ చెప్పు?’’
‘‘ప్రతి శుక్రవారం కొత్త సినిమా విడుదలవుతుంది కదా? అలానే వారానికో కొత్త పార్టీ పుడుతుంది. కొన్ని సినిమాలు ఐమ్యాక్స్‌లో, కొన్ని సినిమాలు మామూలు థియేటర్లలో విడుదలైనట్టు కొన్ని పార్టీలు ప్రెస్‌క్లబ్‌లో, కొన్ని పార్టీలు ఫేస్‌బుక్‌లో, మరి కొన్ని హోటల్స్‌లో పుడతాయి. ఆ పార్టీల పుట్టిన రోజు నాడు వారు చేసే ప్రకటనలు వీలుంటే సంపాదించు.’’
‘‘అందులో హాస్యం ఏముంది? వాళ్లు చాలా సీరియస్‌గా తమ రాజకీయ అభిప్రాయాలు చెబుతారు’’
‘‘సర్వపిండి చేసిన వెంటనే తింటే రుచి అంతంత మాత్రంగా ఉంటుంది. ఒక రోజు తరువాత తిని చూడు- అద్భుతంగా ఉంటుంది. అలానే ఆ పార్టీలు పుట్టగానే చేసిన ప్రకటనలు చాలా సీరియస్‌గా ఉంటాయి. కొన్ని రోజులు గడిచిన తరువాత చూడు బోలెడు హాస్యం పుడుతుంది. ’’
‘‘అర్థం కాలేదు.. ఈ రోజు పత్రిక చూశావా? ఇంటి పార్టీకి మహాకూటమిలో ఒక సీటు ఇస్తారట! ప్రొఫెసర్ పార్టీకి 20 సీట్లు ఇస్తారట! ఈ పార్టీలు పుట్టినప్పటి ప్రకటనలు చూడు. అధికారంలోకి వచ్చేస్తామని, సమ సమాజం స్థాపిస్తామని గొప్పలు చెప్పారు. అప్పటి ప్రకటనలు ఇప్పటి చర్చలు కలిపి చదువు. ఇంతకు మించి ఇంకేం కావాలి. సీట్లే ఒకటి, రెండు అయితే అధికారంలోకి వచ్చేదెలా? సమ సమాజం స్థాపించేదెలా?’’
‘‘కేసీఆర్ ఉద్యమం ప్రారంభించినప్పుడు ఒక్క సీటే. ఒక్కసీటే అని తక్కువగా అంచనా వేయకు’’
‘‘1985 హైదరాబాద్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ ఎన్నికల్లో వంద డివిజన్లకు బోలక్‌పూర్ డివిజన్ కార్పొరేటర్ ఒక్కడే ఇండిపెండెంట్‌గా గెలిచాడు. ఏ పార్టీకీ మెజారిటీ రాలేదు, మేయర్‌ను నేనే అవుతానని ఆయన రోజూ చెప్పేవాడు. అతని ఆశావాదం నాకు బాగా నచ్చింది. అతనేమయ్యాడో తెలియదు. అతని పేరు గుర్తుకు రావడం లేదు.’’
‘‘ఉద్యమకారులు తమ జీవితాన్ని త్యాగం చేశారు. వారిని తక్కువగా అంచనా వేస్తున్నావన్నా?’’
‘‘తక్కువగా, ఎక్కువగా అంచనా వేయడానికి నేనెవణ్ణి. ఇరోమ్ షర్మిల తెలుసా? దేశంలో అంతగా త్యాగం చేసిన ఉద్యమకారులు ఇంకెవరైనా ఉన్నారా? మహాత్మా గాంధీ నుంచి కేసీఆర్, మోదీ, బాబు.. కోదండరామ్ నుంచి కొండపల్లి వరకు ఇంకెవరైనా సరే- ఇంతగా జీవితాన్ని త్యాగం చేసిన ఉద్యమకారుణ్ణి చూపిస్తావా? మణిపూర్‌లో 16 ఏళ్ల పాటు షర్మిల అన్నపానీయాలు ముట్టకుంటా ఉద్యమించింది. ఎన్నికల్లో పోటీ చేస్తే ఆమెకు 93 ఓట్లు వచ్చాయి. ఉద్యమం వేరు, ఎన్నికలు వేరు.’’
‘‘అంటే.. ప్రజలు తప్పు చేస్తున్నారా?’’
‘‘ఎప్పుడు ఏం చేయాలో ప్రజలు అది చేస్తారు. మెజారిటీ ఓటర్లు ఎవరిని కోరుకుంటే వాళ్లే గెలుస్తారు. తెలంగాణలో ఐనా, ఆంధ్రలో ఐనా అంతే. మీడియాకో, మేధావులకో నచ్చినట్టు ఫలితాలు రావు. ఎవరు పాలించాలో అడవిలో ‘గన్ను’ కానీ, టీవీ స్టూడియోలో డిస్కషన్ రూమ్ కానీ నిర్ణయించదు. ప్రజలు నిర్ణయిస్తారు. ’’
‘‘నువ్వు తటస్థుడివి కావా?’’
‘‘నేను శవాన్ని కాదు.. మనిషిని’’ *

బుద్దా మురళి (జనాంతికం 21-9-2018)

19, సెప్టెంబర్ 2018, బుధవారం

అత్యవసర నిధి

చాలా సీరియస్‌గా ఉండే 108కు ఫోన్ చేశాం. ఆస్పత్రిలో చేర్పించారు. ముందు పాతిక వేలు డిపాజిట్ చేయమన్నారు. కాళ్లు చేతులు ఆడలేదు. ఇంట్లో రెండు వేలు మాత్రమే ఉన్నాయి. ఇంట్లో ఉన్న బంగారం తాకట్టు పెట్టి ఆస్పత్రిలో చేర్పించాం. గండం గట్టెక్కింది.
***
ప్రైవేటు సంస్థలో మంచి ఉద్యోగం. ఏం జరిగిందో అమెరికా విధానాల్లో ఏవో మార్పులు జరిగాయట! ఇండియాలో మా వాడి ఉద్యోగం పోయింది. ఇళ్లు గడవడమే కష్టంగా మారింది. బంధువులను అడిగినా సహాయం చేయలేదు. అప్పటి వరకు నువ్వే మా ప్రాణం అన్న మిత్రులు ముఖం చాటేశారు. ఎలాగోలా ఇంట్లో ఉన్నవి అమ్ముకుని రోజులు గడిపాం.
***
కొంచం అటూ ఇటుగా ఇలాంటి సంఘటనలు మన జీవితంలో, మన చుట్టూ ఉన్న వాళ్ల జీవితంలో చాలానే జరుగుతుంటాయి. అత్యవసర పరిస్థితి వచ్చినప్పుడు బంగారాన్ని తాకట్టుపెట్టి గండం నుంచి బయటపడడం మన జీవితంలో సర్వసాధారణం. అలా తాకట్టు పెట్టేందుకు బంగారం కూడా లేని వారు చాలా మందే ఉంటారు. మరి ఇలాంటి సందర్భం వస్తే. అనారోగ్యం అంటే ఆరోగ్య బీమా ఉండవచ్చు. అత్యవసర ఖర్చుకు క్రెడిట్ కార్డు ఉండొచ్చు. మరి హఠాత్తుగా చేస్తున్న ఉద్యోగం పోతే.
ఏదీ చెప్పి రాదు.
1980 ప్రాంతంలో బజాజ్ చేతక్ స్కూటర్ కావాలంటే డీలర్ వద్ద బుక్ చేసుకుని ఓ పదేళ్లపాటు నిరీక్షిస్తే కల ఫలించేది. 90వ దశకం వరకు కూడా బజాజ్ రాజ్యం ఏలింది. హమారా బజాజ్ అనే ప్రకటన ఇప్పటికీ చెవుల్లో గింగురు మంటుంది. సెల్‌ఫోన్‌లు వచ్చిన కొత్తలో నోకియా కాకుండా ఇంకో సెల్‌ఫోన్ కూడా కొంటారా? అనిపించేది.
పదేళ్లు నిరీక్షిస్తే కానీ దొరకని బజాజ్ స్కూటర్ మార్కెట్‌లో వచ్చిన మార్పులతో కాలగర్భంలో కలిసిపోయింది. నోకియా అంతే. అద్భుతమైన కంపెనీ అనుకున్నవి కూడా మార్పుల్లో కాలగర్భంలో కలిసిపోతున్నాయి. మరి అలాంటి కంపెనీల్లో పని చేసే ఉద్యోగుల పరిస్థితి. మంచి జీతం నెల నెలా ఒకటో తారీఖున బ్యాంకు ఖాతాలో పడేప్పుడు ఒక రకమైన జీవితానికి అలవాటు పడిపోతాం. అలాంటి ఉద్యోగం ఏదో ఒక రోజు పోతే. గతంలో పరిస్థితి వేరు. ఇలాంటి పరిస్థితి ఇప్పుడు సర్వసాధారణం. కంపెనీ మూత పడినా ఉద్యోగం పోతుంది. కంపెనీ అద్భుతంగా ఉన్నా ఏదో ఒక కారణంతో ఉద్యోగం ఊడవచ్చు. ఇప్పుడు ఏదీ శాశ్వతం కాదు. ఉద్యోగం పోవడం కావచ్చు, ఆరోగ్య సమస్య, కుటుంబంలో ఎవరికైనా అత్యవసరంగా ఆరోగ్య సమస్య తలెత్తవచ్చు. ప్రమాదం వల్ల తాత్కాలికంగా ఉద్యోగానికి దూరంగా ఉండడం కావచ్చు. అదీ ఇదీ అని కాదు. అత్యవసర సమస్య ఏదైనా ఎదురు పడవచ్చు. మీరు అదృష్టవంతులు అయితే జీవితంలో ఇలాంటి అత్యవసర పరిస్థితి తలెత్తే అవకాశం లేకపోవచ్చు. అయినా అత్యవసర నిధి అవసరం.
ఎప్పుడైనా ఏదైనా అత్యవసరం పడవచ్చు. వీటన్నింటినీ దృష్టిలో పెట్టుకుని ఆర్థిక నిపుణలు ప్రతి వ్యక్తి వద్ద అత్యవసర నిధి ఉండాలి అంటారు.
ఎలాంటి అవసరం అయినా కావచ్చు. ఊహించని ఖర్చు వచ్చి పడుతుంది. అలాంటి ఖర్చు కోసం ప్రతి కుటుంబానికి అత్యవసర నిధి అత్యవసరం.
దేశంలో 60 శాతం మంది ప్రజల వద్ద తక్షణం కేవలం ఐదువేల రూపాయల డిపాజిట్ మాత్రమే బ్యాంకుల్లో ఉంటుందని ఒక అంచనా. కేవలం ఐదువేల రూపాయల అత్యవసర నిధి వారి వద్ద ఉన్నట్టు.
అత్యవసర అవసరం ఏర్పడినప్పుడు చుట్టు పక్కల వారిని, మిత్రులను సహాయం అడగాలంటే మోహమాటం. అడిగినా ఇస్తారనే నమ్మకం ఉండదు. ఎందుకంటే వాళ్లు కూడా మనలాంటి వాళ్లే. మరేం చేయాలి. ఇలాంటి సమస్యలను ఊహించే ఆర్థిక నిపుణులు పత్రి కుటుంబానికి తమ ఆదాయానికి తగ్గట్టు ఎమర్జన్సీ ఫండ్ ఉండాలని చెబుతున్నారు. మరి ఎంత ఉండాలి అంటే? మన జీతాన్ని, ఆదాయాన్ని బట్టి అత్యవసర నిధి ఉండాలి. మన ఆదాయం కానీ, జీతం కానీ ఎంత ఉంటే దానికి ఆరు రేట్లు అత్యవసర నిధి ఉండాలనేది నిపుణుల అభిప్రాయం. అంటే మీ ఆదాయం నెలకు 50 వేల రూపాయలు అయితే కనీసం మూడు లక్షల రూపాయల అత్యవసర నిధి మీకు అందుబాటులో ఉండాలి. ఇది ఎలా సాధ్యం అంటే నెలకు 50వేల రూపాయల జీతం అయితే కనీసం వాటిలో 20 వేల రూపాయలు ప్రతినెల అత్యవసర నిధి కింద కేటాయిస్తే, పదిహేను నెలల్లో మూడు లక్షల రూపాయలు అవుతాయి. భారతీయుల సగటు పొదుపు 30 శాతం. అంటే 50వేల జీతం అయినప్పుడు కనీసం నెలకు పదిహేను వేల రూపాయల పొదుపు చేస్తారు. ఈ లెక్క ప్రకారం చూసుకున్నా. రెండేళ్ల పొదుపుతో మూడు లక్షల రూపాయల అత్యవసర నిధి ఏర్పడుంది. తొలుత అత్యవసర నిధిని ఏర్పాటు చేసుకుని ఆ తరువాత 15వేల రూపాయల పొదుపును మ్యూచువల్ ఫండ్స్‌లో కానీ ఇతర వాటిలో కానీ ఇనె్వస్ట్ చేయవచ్చు. క్రెడిట్ కార్డు, వారాంతపు హోటల్స్ తిండి, ప్రయాణాలు ఎప్పుడైనా చేయవచ్చు కానీ వీటన్నింటి కన్నా ముందు భరోసాగా బతికే విధంగా అత్యవసర నిధి అవసరం.
ఎంత మంచి స్నేహమైనా డబ్బు కోసం చేయి చాచినప్పుడు సహకరించక పోవచ్చు. ఎంత ఆత్మవిశ్వాసంతో గర్వంగా బతికేవారైనా అత్యవసన సమస్య తలెత్తినప్పుడు చేతిలో చిల్లిగవ్వ లేక విలవిలలాడిపోవచ్చు. ఇలాంటివన్నీ ముందే ఊహించి అత్యవసర నిధిని ముందే ఏర్పాటు చేసుకోవాలి. అది బ్యాంకులో ఏదో ఒక డిపాజిట్ రూపంలో ఉంటే ఇంకా మంచిది. మీ అత్యవసర నిధి మీ కోసమే కానీ ఇతర అత్యవసరాలకు కాదు. అత్యవసర నిధిని కేవలం అత్యవసరాలకు మాత్రమే ఉపయోగించాలని ముందుగానే నిర్ణయించుకోవాలి. ఇతరుల ఆడంబరాలకు, అవసరాలకు మీ ఆత్యవసర నిధి ఎప్పుడూ ఉపయోగించవద్దు.
-బి.మురళి

11, సెప్టెంబర్ 2018, మంగళవారం

పాసివ్ ఇన్‌కమ్

మనకీ పదం అంత పరిచయమైనది కాకపోవచ్చు. ఈ పదం గురించి తెలియకుండానే మనలో చాలా మంది పాసివ్ ఇన్‌కం ఎప్పటి నుంచో సంపాదిస్తూనే ఉన్నారు. పాసివ్ ఇన్‌కమ్ పదం మనకు కొత్త అయినా కొన్ని ప్రాంతాల్లో చాలా కాలం నుంచి వినిపిస్తున్నదే. ఆదాయం రెండు మార్గాల్లో ఉంటుంది. ఒకటి యాక్టివ్ ఇన్‌కమ్ అయితే రెండవది పాసివ్ ఇంకమ్ . యాక్టివ్ ఇన్‌కమ్ వల్ల సంపన్నులు అయ్యేవారు చాలా తక్కువ కానీ ఎక్కువ మంది సంపన్నులు అయింది పాసివ్ ఇన్‌కమ్ ద్వారానే.
మీరు ఉద్యోగులు అయితే మీకు నెల నెలా ఒకటవ తేదీన జీతం వస్తుంది. నెల నెలా వచ్చే జీతం మీ యాక్టివ్ ఇన్‌కమ్ అంటే నెల రోజుల పాటు ఉద్యోగం చేస్తేనే జీతం వస్తుంది. ఉద్యోగానికి వెళ్లక పోయినా, ఉద్యోగం మానేసినా మీ ఆదాయం నిలిచిపోతుంది. ఇది యాక్టివ్ ఇన్‌కమ్. మీరు యాక్టివ్‌గా ఉద్యోగం చేసినన్ని రోజులు మాత్రమే. మీకు జీతం వస్తుంది. అదే మీ యాక్టివ్ ఇన్‌కమ్.
రెండవది పాసివ్ ఇన్‌కమ్ . ఒకసారి ఆదాయం రావడం ప్రారంభం అయితే వస్తూనే ఉంటుంది. పాసివ్ ఇన్‌కం మార్గాల్లో కొంత కాలం ఈ ఆదాయం కోసం కృషి చేసి మీ పనిలో మీరున్నా ఆదాయం వస్తూనే ఉంటుంది. పాసివ్ ఇన్‌కమ్‌లో అనేక మార్గాలు ఉన్నాయి, అనేక రకాలు ఉన్నాయి. ఏ ఉద్యోగం ఎప్పుడు ఏమవుతుందో, ఎప్పుడు ఏ ఖర్చు వచ్చి మీద పడుతుందో అనే సందేహాలతో చాలా మంది అదనపు ఆదాయాలపై దృష్టిసారించారు. పాసివ్ ఇన్‌కమ్ అలాంటిదే.
సకాలంలో పాసివ్ ఇన్‌కమ్‌పై దృష్టిసారిస్తే ఉద్యోగంలో ఉండగానే జీతాన్ని మించిన సంపదను కళ్ల చూడవచ్చు. కనీసం ఎంతో కొంత ఆదాయం వస్తుంది. నిజామాబాద్ జిల్లాకు చెందిన కొందరు కుర్రాళ్లు బిటెట్ పూర్తయ్యాక. బెంగళూరులో ఐటి కంపెనీలో ఉద్యోగంలో చేరారు. వారాంతంలో సొంత గ్రామాలకు వెళ్లేవాళ్లు. ప్రైవేటు బస్సుల్లో టికెట్ కోసం ఏజెంట్ల చుట్టూ తిరిగి విసిగిపోయిన వారికి సమస్య నుంచే పాసివ్ ఇన్‌కమ్ ఆలోచన పుట్టింది. బస్సు ఆపరేటర్ల ఏజెంట్లను బతిమిలాడి ఒప్పించి రెడ్ బస్ అనే యాప్ రూపొందించారు. ఇంట్లో కూర్చోని బస్సులో టికెట్ బుక్ చేసుకోవచ్చు. రెడ్‌బస్ ఎంతగా సక్సెస్ అయిందంటే కొంత కాలానికి కుర్రాళ్లు కొన్ని వందల కోట్ల రూపాయలకు దీన్ని అమ్మేశారు. తమకు కావలసిన బస్సు టికెట్ కోసం వచ్చిన ఆలోచన వారిని సంపన్నులుగా మార్చేసింది. మొదట్లో ఇంతగా సక్సెస్ అవుతుందని ఆలోచించలేదు. తమ ఉద్యోగాలు చేసుకుంటూనే పై సంపాదనగా ఇది ఉపయోగపడుతుంది అని భావించారు. కానీ వారికే తెలియకుండా వారిని ఊహించనంత సంపన్నులను చేసిందీ ఆలోచన.
అందరూ ఇదే స్థాయిలో విజయం సాధిస్తారని కాదు. జీతం సరిపోవడం లేదని, భవిష్యత్తు ఎలా? అనే దిగులుతో తమలో తామే కుమిలిపోకుండా మరింత సంపాదన కోసం ఎవరికి వారే పాసివ్ ఇన్‌కమ్‌పై దృష్టిసారించవచ్చు.
పాసివ్ ఇన్‌కమ్ అనే మాట విని ఉండక పోవచ్చు కానీ చాలా మంది ఈ దిశగా ఏదో ఒక ఆలోచన చేస్తూనే ఉన్నారు.
జీతం నుంచి కొంత పొదుపు చేసి బ్యాంక్‌లో డిపాజిట్ చేస్తే వచ్చే వడ్డీ పాసివ్ ఇన్‌కమ్. అయితే ద్రవ్యోల్భణం ఎంత శాతం ఉంటుందో, బ్యాంకు వడ్డీకి అంత కన్నా ఎక్కువ ఏమీ ఉండదు. దీని వల్ల బ్యాంక్ డిపాజిట్లపై వచ్చే వడ్డీని పెద్దగా ఆదాయంగా చూడలేం. అయితే భద్రత ఎక్కువ కోరుకునే వారికి మరో మార్గం లేదు.
మ్యూచువల్ ఫండ్స్‌లో ఇనె్వస్ట్ మెంట్‌కు సగటున 15 శాతం ఆదాయం వసుంది. మార్కెట్‌లో ఎగుడు దిగుడులు సహజమే. సిస్టమెటిక్ ఇనె్వస్ట్‌మెంట్ (సిప్)ద్వారా మ్యూచువల్ ఫండ్స్‌లో ఇనె్వస్‌మెంట్ చేయడం పాసివ్ ఇన్‌కమ్‌కు ఎక్కువ మందికి అందుబాటులో ఉన్న అవకాశం.
లక్షా 50వేల రూపాయల పెట్టుబడి వరకు పన్ను రాయితీ కూడా ఉంది. ఉద్యోగంలో చేరిన కొత్తలోనే మ్యూచువల్ ఫండ్స్‌లో పెట్టుబడి పెట్టడం వల్ల ఒకవైపు ఆదాయం, మరోవైపు పన్ను రాయితీ ప్రయోజనాలు ఉన్నాయి. నెల నెలా జీతంలా లాభాన్ని పంచే మ్యూచువల్ ఫండ్స్ కూడా ఉన్నాయి. అవగాహన ఉన్నవాళ్లు, రిస్క్ భరించేందుకు సిద్ధంగా ఉన్న వాళ్లు స్టాక్‌మార్కెట్‌లో ఇనె్వస్ట్ చేయవచ్చు. స్టాక్‌మార్కెట్ అనేది జూదం అనే అభిప్రాయం తప్పు. సరైన అవగాహనతో పెట్టుబడి పెట్టి ప్రయోజనాలు పొందాలి కానీ జూదం ఆడినట్టు ఆడి నష్టపోయి స్టాక్ మార్కెట్ జూదం అనడం తప్పు. దాదాపు ఐదేళ్లపాటు స్టాక్‌మార్కెట్‌లో ఇనె్వస్ట్ చేస్తే దాదాపు 15శాతం వరకు లాభం ఉంటుంది.
హైదరాబాద్ లాంటి నగరాల్లో ఇళ్లు, స్ధలాల ధరలు రోజు రోజుకు పెరిగిపోతున్నాయి. చాలా మందికి పాసివ్ ఇన్‌కమ్‌కు ఇంటిపై పెట్టుబడి ఉపయోగపడుతోంది. ఇంటిపై నెల నెల వచ్చే అద్దె పాసివ్ ఇన్‌కమ్. అద్దె రూపంలో ఆదాయం రావడంతో పాటు ఇంటి విలువ పెరుగుతుంది. మన ఆస్తి మన చేతిలోనే ఉంటుంది. ఆస్తి విలువ పెరుగుతుంది. అద్దె రూపంలో ఆదాయం వస్తుంది. చక్కని ఆదాయం రావడంతో పాటు విలువ పెరిగే అవకాశం ఉన్న ప్రాంతాల్లో పాసివ్ ఇన్‌కమ్ కోసం ఇంటిపై పెట్టుబడి పెట్టడం మంచి ఆలోచన.
చాలా మంది అద్దెల కోసం అపార్ట్‌మెంట్స్‌లో ఫ్లాట్లు కొనుగోలు చేస్తున్నారు. ఐతే మన పెట్టుబడి దానిపై అద్దె రూపంలో వచ్చే ఆదాయం ఎంత అనే సరైన అంచనాతో పెట్టుబడి పెట్టాలి.
మన ఉద్యోగం మనం చేసుకుంటూ అదనపు చట్టబద్ధంగా, ధర్మబద్ధంగా అదనపు ఆదాయం పొందే మార్గాలు ఏమున్నాయని ఎవరికి వారు దృష్టి సారిస్తే ఏదో ఒక అవకాశం లభిస్తుంది. ఇప్పుడు వేల కోట్లు సంపాదిస్తున్న కార్పొరేట్ కాలేజీల యజమానులు ప్రారంభంలో జీతం సరిపోక ట్యూషన్ల ద్వారా అదనపు ఆదాయం సమకూర్చుకున్నారు. చివరకు ఆ ట్యూషన్ సెంటర్లు కార్పొరేట్ కాలేజీలుగా రూపొంతరం చెంది వేల కోట్ల రూపాయల ఆదాయాన్ని అందజేస్తున్నాయి.
కొంత మంది ఉద్యోగాలు చేస్తూనే బ్లాగ్‌ల ద్వారా, యూ ట్యూబ్ ద్వారా సంపాదిస్తున్నారు. నవతరం యువత యూ ట్యూబ్‌ను పాసివ్ ఇన్‌కమ్ జనరేట్ మిషన్‌గా ఉపయోగించుకుంటున్నారు. యూట్యూబ్‌లో కొందరు హాస్యంతో పాటు వివిధ అంశాల ఫిల్మ్‌లు తయారు చేసి అప్‌లోడ్ చేస్తున్నారు. వీక్షకుల సంఖ్య ఎక్కువగా ఉంటే వీరికి ప్రకటనల రూపంలో ఆదాయం వస్తుంది. ఇలాంటి వారు చాలా మందికి అప్పటికప్పుడు ఆదాయం లభించడంతో పాటు ఏకంగా సినిమాల్లో అవకాశాలు వస్తున్నాయి. వారి ఆదాయం ఊహించని స్థాయికి చేరింది. తెలుగులో హాస్యంపైనే ఎక్కువ కానీ హిందీలో అంతకు మించి క్లిష్టమైన పలు అంశాలను సులభంగా షార్ట్ఫిల్మ్‌లుగా యూ ట్యూబ్‌లో అప్‌లోడ్ చేస్తున్నారు. వీరంతా ఏదో ఒక ఉద్యోగంలో ఉన్న వాళ్లే. వీరికి ఇది అదనపు ఆదాయం. మనసుంటే మార్గం ఉంటుంది. ఉద్యోగంలో యాక్టివ్‌గా ఉన్నప్పుడే రేపటి కోసం పాసివ్ ఇన్‌కమ్‌పై దృష్టిసారించాలి.
-బి.మురళి

7, సెప్టెంబర్ 2018, శుక్రవారం

భూమి అంతరించేలోపు..

‘‘అదేదో టీవీ చానల్‌ను ఐదువందల కోట్లకు కొంటున్నారట!’’
‘‘ఏరా.. నీ ఉద్యోగ ప్రయత్నాలు ఎంతవరకు వచ్చాయి?’’
‘‘బాబాయ్.. చానల్ అమ్మకం గురించి చెబుతుంటే నువ్వు..’’’
‘‘ఒక తెలుగు చానల్‌కు ఐదువందల కోట్ల విలువ ఉంటుందంటావా? నీకిలాంటి విషయాలు బాగా తెలుస్తాయిరా! ఐనా నెల రోజుల్లో అదృశ్యమయ్యే దానికి ఐదువందల కోట్లు పెట్టి ఎవరు కొంటారు? ’’
‘‘నెల రోజుల్లో అదృశ్యం కావడం ఏంటి?’’
‘‘ఒకటి రెండు రోజుల్లో తోకచుక్క భూమిని ఢీకొంటుంది. ఉపగ్రహం శకలాలు భూమిని తాకి మొత్తం భస్మం అవుతుంది. రెండు రోజుల్లో భూమి, చంద్రుడు, సూర్యుడు ఒకే కక్ష్యలోకి వస్తారు. దాంతో సూర్యుడి అహం దెబ్బతిని భూమిని ఆహుతి చేస్తాడంటూ నెలకోసారి ‘భూమి భస్మం అయ్యే’ వార్తలు చానల్‌లో తరుచుగా వస్తుంటాయి కదా? నెల రోజుల్లో మొత్తం భూమండలమే భస్మం అవుతుందని ఒకవైపు చానల్‌లో వస్తుంటే అదే చానల్‌ను వందల కోట్ల రూపాయలకు కొనేందుకు ముందుకు రావడం చూస్తుంటే వింతగా అనిపించడం లేదా? భూమే అంతరించి పోతుందని వార్తలు చెప్పే వారికే నమ్మకం లేకపోతే ఎలా? ఒకవేళ అది నిజమేనని నమ్మితే నెల రోజుల్లో అంతరించేప్పుడు అన్ని కోట్లకు అంటగట్టడం తప్పు కదా?’’
‘‘పో బాబాయ్.. అమాయకంగా ఇలా అన్నీ నమ్మేస్తే.. టిఆర్‌పి రేటింగ్ కోసం అప్పుడప్పుడు ఇలా భూమిని భస్మం చేసే వార్తలు తప్పవు. చానల్‌లో ఆ వార్తలు రాసేవారికి, చదివే వారికి, చానల్ ఓనర్‌కు వాటాదారులకు, చూసే వారికి అందరికీ అదో ఉత్తుత్తి వార్త అని తెలుసు. ఐనా వాటిని చూడడం అదో తృప్తి. ఆ వార్తలను ఎవరూ నీలా సీరియస్‌గా తీసుకోరు’’
‘‘ఏదో పాతకాలం మనుషులం. వార్తలంటే నిజమేనని నమ్మే రోజుల్లో పుట్టిన వాళ్లం. మా కాలంలో దివిసీమ తుఫాన్ వచ్చినప్పుడు వంద మంది మరణించారని దూరదర్శన్‌లో చెబితే, దూరదర్శన్ వంద అని చెప్పింది గనుక అంత కన్నా రెండు మూడు రెట్లు ఎక్కువే పోయి ఉంటారనుకునే వాళ్లం. ఉమ్మడి రాష్ట్రంలో పదేళ్ల క్రితం ఫ్లై ఓవర్ కూలి డజను మంది పోయారని మన చానల్స్ చెబితే ఒకరో ఇద్దరో పోయి ఉంటారనుకున్నారు. తీరా ఒక్కరు కూడా పోలేదు. ఒక్కరు కూడా పోక పోవడం ఏమిటని అప్పటి విపక్ష నేత ఆస్పత్రికి వెళ్లి మరీ పోలీసులకు వార్నింగ్ ఇచ్చారు. ఇప్పుడు ఎవరూ పోకపోతే వీళ్లే తోసేసి, ప్రాణాలు తీసేసి, అందరి కన్నా ముందు బ్రేకింగ్ న్యూస్ ఇచ్చాస్తారేమో అన్నంత నమ్మకం ఏర్పడింది.’’
‘‘పోనీలే బాబాయ్.. ఎవరి వ్యాపారం వారిది. ‘ఫెయిర్ అండ్ లవ్లీ ’ వాడితే వారం రోజుల్లో నల్లవాళ్లు తెల్లగా మెరిసిపోతారని, సంతూర్ వాడితే అమ్మమ్మలు కూడా ‘నేనా కాలేజీనా?’ అనేంత చిన్నవయసు వారిగా కనిపిస్తారని టీవీలో ప్రకటనలు వస్తాయి. వాటి మధ్యలో వార్తలు వస్తాయి.. ఇష్టం ఉన్నోళ్లు నమ్ముతారు లేని వాళ్లు లేదు. ప్రకటనను నమ్మి సంతూర్ సబ్బు కొనమని ఎవరూ బలవంతం చేయరు కదా? అలానే న్యూస్‌ను నమ్మమని బలవం తం చేస్తున్నారా? ’’
‘‘ఇన్ని విషయాలు తెలిసిన వాడివి నీకు ఎక్కడా ఉద్యోగం దొరకడం లేదెందుకురా?’’
‘‘నా తెలివిని చూసి ఓర్వలేక పోతున్నారు. వారిని మించి పోతానేమోనన్న భయం..’’
‘‘ఔను.. అడగడం మరిచిపోయాను. ఏదో వింతగా కనిపిస్తున్నావ్! హెయిర్ స్టయిల్ మారింది. పిచ్చిచూపులు చూస్తున్నావు. కొత్తగా కళ్లకు అద్దాలు వచ్చాయి. మాటమాటకూ ముక్కు ఎగదీస్తున్నావు. కళ్లు మిటకరిస్తున్నావ్! అసలేమైందిరా! నీకు ఆరోగ్యం బాగానే ఉంది కదా? ఉద్యోగం రానంత మాత్రాన జీవితం అయిపోయిందని అంత నిరాశ ఎందుకు? గంతకు తగ్గ బొంత అని నీ స్థాయికి తగ్గ ఉద్యోగం ఏదో ఒకటి దొరుకుతుందిలే!’’
‘‘అంతేలే బాబాయ్! రాంగోపాల్ వర్మ ఇదే స్టైల్‌లో ఉంటే ఆహా మేధావి.. ఓహో మేధావి.. అని అంతా పొగుడుతుంటారు. విపరీతమైన ఫాలోయింగ్ ఉంటుంది. నేను ఆయన్ని, ఆయన స్టైల్‌ను ఫాలో అవుతుంటే నీకేమో పిచ్చోడిలా కనిపిస్తున్నాను’’
‘‘ఓరి.. నీ వేషం. అదా కథ.. ఇంత చిన్న వయసులో ఏదో మాయరోగం పట్టుకుందనుకున్నా.. నీది మరీ అంత ప్రమాదకరమైన రోగమేమీ కాదులే... ఇప్పుడే మొదలైంది కాబట్టి చికిత్స చేయించుకుంటే తగ్గిపోతుంది’’
‘‘ అంటే వర్మకు తెలివి లేదా? మేధావులను చూస్తే మీకు కుళ్లు బాబాయ్. ‘‘
‘‘వర్మకు తెలివి లేదని నేనెక్కడన్నాను. వర్మకు నువ్వు అనుకుంటున్న దాని కన్నా ఎక్కువ తెలివే ఉంది. నీకు నువ్వు అనుకుంటున్నదాని కన్నా ఎక్కువ వెర్రి ఉంది’’
‘‘అర్థం కాలేదు బాబాయ్. వర్మను తెలివైన వాడు అంటూనే, వర్మను ఫాలో అవుతున్న నాకు వెర్రి అంటావేం?’’
‘‘ఇప్పటికప్పుడు నీకు ఓ పాతిక వేలిచ్చే ఉద్యోగమైనా దొరుకుందా? అంతదాకా ఎందుకు? మీ అయ్య నిన్ను ఇంట్లో నుంచి బయటకు పంపితే నీకు తిండి దొరుకుతుందా?’’
‘‘దొరక్కపోతే..’’
‘‘నిన్ను నమ్మి- ఓ ఐదువేలు అప్పిచ్చే తలమాసిన వాడెవడన్నా ఉన్నాడా?’’
‘‘లేకపోతే?’’
‘‘వర్మ తన తెలివితో భవిష్యత్తుకు ఢోకా లేదు అనేంతగా సంపాదించుకున్నాడు. ముంబయిలో ఖరీదైన ఆఫీసుంది. పెట్టుబడి పెట్టే మిత్రులున్నారు. వరుసగా సంచలనాత్మక పరాజయాలు ఇచ్చినా ఇంకా అతని మాటలు నమ్మి, తెలివిని మెచ్చుకుని అతనితో సినిమాలు తీసేవారున్నారు. అతనేం మాట్లాడినా అహా ఓహో అనే అభిమానులు ఉన్నారు. చేతిలో చిల్లిగవ్వ లేకుండా, పెట్టుబడి పెట్టేవాడు లేకుండా ఇవే మాటలు మాట్లాడితే వర్మనే కాదు ఎవరినైనా పిచ్చోడిలా చూస్తారు. వర్మనే ఫాలో అవుతున్నాను అంటున్నావు కదా? వర్మకున్న దానిలో నీకేముంది చెప్పు ?’’
‘‘అర్థం అయి, అర్థం కాకుండా ఉన్నట్టుంది బాబాయ్’’
‘‘చెప్పొచ్చేదేమంటే.. నెలకోసారి భూమి అంతరిస్తుందని చానల్ చెప్పినా, వర్మ సంచలన ప్రకటనలు చేసినా- వాళ్ల లెక్కలు, వాళ్ల వ్యాపారాలు వారికుంటాయి. ముందు నీ కాళ్ల మీద నువ్వు నిలబడు. లేకపోతే వర్మకన్నా తెలివిగా మాట్లాడినా నిన్ను పిచ్చోడిలానే చూస్తారు. వెళ్లి ఉద్యోగం కోసం అవసరమైన తెలివి సంపాదించు కో వేళ్ళు  ’’
*బుద్దా మురళి (జనాంతికం 7-9-2018)

4, సెప్టెంబర్ 2018, మంగళవారం

ఆర్థిక అక్షరాస్యత కావాలె

తెలంగాణ గ్రామీణ ముఖచిత్రం మారుతున్నది. తెలంగాణకు ఇప్పుడు ఆర్థిక అక్షరాస్యత కావాలె. గ్రామం ఎలా మారుతున్న ది, గ్రామంలో నివసించే పేదల జీవితాలెలా మారబోతున్నా యి, ఎలా మార్చుకోవాలో చెప్పే ఆర్థిక అక్షరాస్యత ఇప్పుడు తెలంగాణకు కావాలి. నీటి పారుదల సౌకర్యం ఉన్న ప్రాంతాల్లో గతంలో భూములు ఎందుకు చేతులు మారాయి? నీరు పారే మన భూములు ఇతరుల చేతు ల్లో పెట్టిన మన అమాయకత్వాన్ని గుర్తు చేసుకుంటూ.. మన ముందున్న అవకాశాలతో మనమే ఆర్థిక ప్రయోజనం పొందేవిధంగా మనల్ని సిద్ధం చేసే ఆర్థిక అక్షరాస్యత కావాలి. కాళేశ్వరం వంటి నీటిపారుదల ప్రాజెక్టులు, మిషన్ భగీరథ, మిషన్ కాకతీయ వంటి వాటితో గ్రామం రూపురేఖలు మారుతున్నాయి. చెరువులు కళకళలాడుతూ, పచ్చదనం పరుచుకున్న గ్రామాల గురించి ఆలోచించాలి. నిండుకుండల్లా కనిపిస్తున్న చెరువులు, 24 గంటల విద్యుత్, మత్స్యసంపద, గొర్రెలు, బర్ల పంపిణీ వంటివి గ్రామాలను ఆర్థికంగా సమృద్ధిగా మారుస్తున్నాయి. ఇంటింటికీ మంచినీటి సరఫరా ప్రభావం ఒక కుటుంబంపై ఆర్థిక రూపంలోనూ ఎలా ఉంటుందని ఉమ్మడి రాష్ట్రంలోనే రంగారెడ్డి జిల్లాలో అప్పటి కలెక్టర్ కొన్ని గ్రామాల్లో సర్వే చేశారు. మంచి ఫలితాలు చూపించినట్టు తేలింది. అనారోగ్యంపాలైన వారి సంఖ్య తగ్గింది. దీనివల్ల ఆర్థికంగా కూడా ఆ కుటుంబం మెరుగైన స్థితికి చేరుకున్నది. పేద, దిగువ మధ్యతరగతి వారు తాము సంపాదించే దానిలో దాదాపు సగం విద్య, ఆరోగ్యానికి ఖర్చుచేయాల్సి వస్తున్నది. విద్య విషయంలో ప్రైవేట్‌లో ఫీజు భరించలేరు. ప్రభుత్వ బడులకు పంపి పిల్లల భవిష్యత్తుతో ఆడుకోలేమని భరించలేని స్థితిలోనూ ప్రైవేట్ పాఠశాలలకు పంపేవారు. ఇప్పుడు పరిస్థితి మారింది.
గురుకుల పాఠశాలల్లో పిల్లలను చేర్పించడానికి పోటీ పడుతున్నారు. ప్రభుత్వ బడుల్లోనూ పరిస్థితి మారింది. పాఠశాలల్లో పిల్లలను చేర్చుకోమని సిఫార్సులు చేయాల్సిన పరిస్థితి. 15 ఏండ్ల కిందట ఓ దినపత్రికలో మొదటి పేజీలో ఒక పనిమనిషి నిలువెత్తు ఫొటో వేసి పనిమనుషుల పిల్లలు తప్ప ప్రభుత్వబడుల్లో ఎవరూ చదువడం లేద ని వార్త. అదే పత్రికలో ఈ మధ్య తెలంగాణలో ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో సీట్ల భర్తీ గురించి మొదటిపేజీలో వార్త. ఈ మధ్య ఫేస్‌బుక్‌లో ఒకరు ఒక ఫొటో పెట్టారు. ఆటోడ్రైవర్ సీఎం కేసీఆర్ ఫొటో తన ఆటోలో పెట్టుకున్నా డు. కారణం అడిగితే ఇద్దరు పిల్లలను గురుకులాల్లో చేర్పించాను. అప్పటి నుంచి ప్రైవేట్ స్కూల్లో వారికి కట్టే ఫీజు బాధ తప్పింది. దీంతో తన ఆర్థిక స్థితి మెరుగుపడిందని చెప్పుకొచ్చాడు. రైతు అంటే మన మెదడులో ముద్రించుకుపోయిన రూపం చినిగిపో యిన బట్టలు వేసుకొని నిరాశగా ఆకాశం వంకచూసే ఓ వృద్ధుడు. పొలం నీళ్లులేక నెర్రెలు బారింది. శ్యామ్ మోహన్ అనే ఆర్టిస్ట్ గత కొంతకాలంగా గ్రామాలు తిరుగుతూ విజయం సాధించిన రైతులను రూరల్ మీడియా లో పరిచయం చేస్తున్నారు. ప్రతికూల పరిస్థితులను కూడా ఎదుర్కొని విజయం సాధించిన ఎంతోమంది రైతులను పరిచయం చేశారు. బర్లు, గొర్లు పంచడం వల్ల ఎలాంటి ప్రయోజనం లేదు, వాటిని అమ్ము కుంటారు, గతంలో అదే జరిగిందని కేంద్రమంత్రి మేనకాగాంధీ ఇటీవల ప్రకటించారు. ఆమె చెప్పింది నిజమే. నాలుగు దశాబ్దాల కిందట ఇందిరాగాంధీ బర్లు పంచారు. కొద్దిరోజులకే వాటిని అమ్ముకున్నారు. చివరికి అసైన్డ్ భూముల సంగతి కూడా అంతే. తెలంగాణ వేగంగా ఆర్థికాభివృద్ధి సాధిస్తున్నది. కాగ్‌తో పాటు అనేక సంస్థల గణాంకాలు తెలంగాణ ఆర్థికాభివృద్ధిని స్పష్టం చేస్తున్నాయి.
విభజన జరిగిన నాలుగేండ్లలో పొరుగు రాష్ట్రం కట్టుబట్టలతో వచ్చాం, రోడ్డున పడ్డామనే బీద మాటలు వినిపిస్తుంటే, తెలంగాణ గ్రోత్ రేట్‌లో రికార్డులు సృష్టిస్తున్నది. సగటు ఆదాయంలో ఆంధ్ర రైతులకన్నా తెలంగాణ రైతుల ఆదాయమే ఎక్కువని అధికారిక లెక్కలు. గ్రామీణ ప్రజల సంపాదన తిండి, చదువు, వైద్యానికి సరిపోతే చాలన్న ట్టు ఉంటే ఎప్పటికి ఇదే పరిస్థితి. కొంతకాలం పట్టవచ్చు కానీ పరిస్థితులు మారుతున్నాయి. తెలంగాణ గ్రామీణ ఆదాయం పెరుగుతున్నది. ఈ సమయంలో తెలంగాణకు ఆర్థిక అక్షరాస్యత కావాలె. కొంత మిగులు ఆదాయం సమకూర్చుకునే స్థాయికి తెలంగాణ గ్రామీణులు ఎదుగాలి. పేదరికంలో పుట్టడం తప్పు కాదు. పేదరికంలోనే జీవితాన్ని ముగించ డం తప్పు అని ఓ రచయిత అన్నారు. ఆర్థికాంశాల పైన, ఆలోచనశక్తి పైన అనేక అద్భుతమైన పుస్తకాలు రాసిన అమెరికాకు చెందిన జోసెఫ్ మూర్ఫీ అనే రచయిత డబ్బును ఆకర్షించడమెలా? అనే పుస్తకంలో పేదరికం ఓ మానసిక జబ్బు అని అభిప్రాయం వ్యక్తంచేశారు. ఆ మాట విన్నప్పుడు పేదలపై ఇంత వ్యతిరేకభావన ఏమిటీ ఈ రచయితకు అని పిస్తుంది. పేదరికాన్ని మన సినిమావారు, అభ్యుదయ రచయితలు చాలా గ్లామరైజ్ చేశారు. పేదరికం అంటే ఈ రచయితలు తయా రుచేసిన కళ్లద్దాలు పెట్టుకొని చూసినప్పుడు పేదరికం మానసిక జబ్బు అని ఆంగ్ల రచయిత అన్న మాటలు గుర్తుకువస్తాయి. అనారోగ్యం కలిగినప్పుడు తగిన చికిత్స చేసుకొని ఆరోగ్యవంతులం ఎలా అవుతామో, పేదరికం మానసిక జబ్బును ఎంత త్వరగా గుర్తించి చికిత్స జరుపుకుంటే అంత త్వరగా పేదరికం నుంచి బయటపడుతారు అంటాడు రచయిత. మన ఆలోచనల ప్రభావం మనపై చాలా తీవ్రంగా ఉంటుంది.

ఒక పని సాధ్యం కాదని మనం పదేపదే అనుకుంటే నిజంగానే అది సాధ్యం కాదు. కానీ ఎంత కష్టమైన పనైనా ఎందుకు సాధ్యం కాదు, సాధ్యమవుతుందనుకుంటే మన మనసు, శరీరం పరిస్థితులు అన్నీ ఆ పనిని సాధ్యం చేసే పనిలో మునిగిపోతాయి. సినిమాల్లో మనవారంతా పేదరికాన్ని గ్లామరైజ్ చేశారు. చిరంజీవి కూరగాయల మార్కెట్లో పేదల తరఫున సంపన్నులైన విలన్లతో పోరాడుతాడు. వారిని మట్టికరిపిస్తాడు. పేదలకు అండగా ఓ పేదగా నటించినందుకు చిరంజీవి కోట్ల రూపాయల పారితోషకం తీసుకుంటాడు. పేదల కథతో సినిమా తీసిన నిర్మాత, దర్శకుడు కోట్లు సంపాదిస్తాడు. చివరకు ఆ సినిమా ఆడిన టాకీస్ సైకిల్ స్టాండ్ వాళ్లు కూడా బాగానే సంపాదిస్తా రు. పేదలుగా నటించే జూనియర్ ఆర్టిస్టులకు రోజు కూలీ చెల్లిస్తారు. కానీ ఇలాంటి సినిమాల ప్రభావం పేదలపై బాగానే ప్రభావం చూపుతుంది. పేదరికం పూర్వజన్మ అదృష్టమన్నట్టుగా ఉంటాయి మన సినిమాలు. పేదరికాన్ని గ్లామరైజ్ చేసి చూపించే సినిమాలు, సాహిత్యం ఇక చాలు అని ప్రజలకు వివరించగల ఆర్థిక అక్షరాస్యత కావాలె. అలాంటి ఆలోచనతోనే నేటి తెలంగాణ పేదరికాన్ని రూపుమాపే దిశగా కదులుతున్నది.
- బుద్ధా మురళి 
(4-9-2018 నమస్తే తెలంగాణ )