17, ఏప్రిల్ 2019, బుధవారం

మీ డబ్బుపై మీదే పెత్తనం

‘‘మా ఇంటిపై నరదిష్టి పడింది. ఎవరి కన్నుకుట్టిందో కానీ ఇబ్బందులన్నీ మాకే. జీతం రాగానే అస్సలు డబ్బులు మిగలడం లేదు. పిల్లలు పెద్దవారవుతున్నారు. వారి చదువులు, ఇతర ఖర్చులు తలుచుకుంటే భయమేస్తుంది’’
‘‘మరేం చేద్దామనుకుంటున్నారు.?’’
‘‘మా బంధువు చెబితే ఆ మధ్య పూజలు చేయించాం. ఐనా పెద్దగా మార్పు లేదు. ఆయనెవరో పవర్‌ఫుల్ యంత్రాలు ఇస్తున్నారట! రెండు రోజులు సెలవు పెట్టయినా వెళ్లి రావాలి అనుకుంటున్నాను’’
‘‘మూర్తిగారు మీ సమస్య నాకు అర్థమైంది. ఆయన ఇచ్చే యంత్రాల కన్నా డబుల్ ఫవర్‌ఫుల్ యంత్రాన్ని నేను సగం ధరకే ఇప్పిస్తాను తీసుకుంటారా?’’
‘‘అదేంటి మీరు ఇలాంటివి నమ్మరు కదా? మీరు కూడా యంత్రాల్లోకి వచ్చారా?’’
‘‘నమ్మకాలదేముంది? ఇంత లాభసాటి వ్యాపారం కళ్ల ముందు కనిపిస్తుంటే మిమ్ములను చూశాకే నాకూ ఈ వ్యాపారంలో ప్రవేశించాలనిపిస్తోంది’’
‘‘అసలే కష్టాల్లో ఉన్నాను. ఇలా నమ్మకాలను అపహాస్యం చేయడం మంచిది కాదండి. ఎవరి నమ్మకాలు వారివి.’’
‘‘నేనేమీ అపహాస్యం చేయడం లేదు. లాభసాటి వ్యాపారం నేనూ చేస్తాను అంటున్నాను’’
‘‘వ్యంగ్యం వద్దు నా సమస్యకు ఏమైనా చెప్పగలిగితే పరిష్కార మార్గం చెప్పండి’’
‘‘మీ సమస్యకు మీరే కారణం, మీ సమస్య పరిష్కరించుకునే శక్తి మీకే ఉంది. మీ మాటల్లోనే మీరు డబ్బు ఎలా ఖర్చు చేస్తున్నారో తెలుస్తోంది. మీ పద్దతులు మార్చుకోండి. నెలంతా జీతం చేస్తేవచ్చే మీ డబ్బుకు మీరే విలువ ఇవ్వకపోతే ఇక అది మీ వద్ద ఎలా నిలుస్తుంది. ’’
‘‘పూజలు, మంత్రాలు తప్పా?’’‘‘ఆ మాట నేను అనలేదు. దేవుడు లేని చోటు లేదు అంటారు. దైవాన్ని నమ్మే మీకు ఈ మాట తెలియదు అనుకోను. సమస్త విశ్వాన్ని నడిపించేది ఆ దేవుడు అని నమ్మినప్పుడు ఆ దేవుడికి లేని శక్తి రేకులు అమ్ముకునే వాడికి ఉంటుందా? దైవం అన్ని చోట్లా ఉన్నాడు. మనస్ఫూర్తిగా మనసులోనే దైవాన్ని మొక్కుకోండి. దేవుడు ఉన్నాడా? లేడా? అనే వాదన కాదు. ఉన్నాడు అని విశ్వసిస్తే మనసులోనే ప్రార్థంచండి మీ కాలనీలో ఉన్న ఆలయానికి వెళ్లి మొక్కండి. అంతే కానీ ఏవో రాతలు రాసిన, గీతలు గీసిన రేకులకు మీ కష్టార్జితం అప్పగించకండి అని చెబుతున్నాను అంతే’’

‘‘అంత నరదిష్టి ప్రభావం లేదంటారా?’’
‘‘మీరేమి అనుకోకండి మీమీద ఎవరి ప్రభావమో ఉండదు. మీ ప్రభావమే ఉంటుంది. ’’
‘‘అంటే?’’
‘‘నావద్ద డబ్బు నిలవడం లేదు అని నెపం ఎవరిమీదనో నెట్టివేయకండి. మీ డబ్బు మీ మాట వింటుంది. ముందు అది మీ కష్టార్జితం అని మీరు గ్రహించండి. ఒక్కో రూపాయి ఎంత కష్టపడితే వచ్చి చేరుతుంది. ఖర్చు చేసేప్పుడు ఈ విషయం గుర్తుకు తెచ్చుకోండి.’’
‘‘డబ్బు నిలిచే సలహా ఇస్తారా?’’
‘‘క్రెడిట్ కార్డులు పక్కన పారేయండి. అత్యవసరం ఐతే తప్ప ఉపయోగించకండి. డబ్బు చేతులతో లెక్కపెట్టి ఇవ్వడం వల్ల ఇది అవసరమా? లేదా? అనే ఆలోచన వస్తుంది.
* ఇంట్లోకి కావలసిన వస్తువులను మాల్‌లో కొనడం కన్నా షాపులో కొనడం మంచిది. కావాలంటే ఒకనెల పరీక్షించి చూడండి. మాల్‌లోకి వెళితే మనక అవసరం అయిన వస్తువులే కాదు అక్కడ అందంగా కనిపించినవన్నీ కొనేస్తాం. దీని వల్ల మనకు వచ్చే డిస్కౌంట్ కన్నా మనం అనవసరంగా పెట్టే ఖర్చు ఎక్కువ. పెద్ద పెద్ద మాల్స్‌లో ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్ దొరక వచ్చు. కానీ ఆ ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్ కోసం అవసరం లేని ఖర్చు చేస్తాం.
* మాల్‌కు వెళ్లినా, షాపునకు వెళ్లినా, రైతు బజార్‌కు, సంతకు వెళ్లినా ఏం కొనాలో ముందుగానే ఒక జాబితా రాసుకుని వెళ్లండి. దీని వల్ల అవసరం లేనివి కొనడం మానేస్తారు.
* నెల నెలా వాయిదాల్లో కొనడం వద్దు. ఆ వస్తువును కొనే ఆర్థిక స్థాయి వచ్చిన తరువాతే కొనండి.
* భవిష్యత్తులో ఆదాయం పెరగవచ్చు అనే అంచనాతో ఇప్పటి నుంచే ఖర్చు పెంచుకుంటే ఇబ్బందుల్లో పడిపోతారు.
* పెద్ద వస్తువు కొనాలి అనిపించినప్పుడు నెల వాయిదా వేసుకోండి. ఈ సమయంలో మార్కెట్‌లో స్టడీ చేయవచ్చు. సరైన ధర గురించి అవగాహన వస్తుంది. నెల వ్యవధి వల్ల ఆ వస్తువు నిజంగా అవసరమా? లేదా? అనే అవగాహన వస్తుంది.
* జీతం రాగానే ముందుగా ఖర్చు చేయడం కాదు. భవిష్యత్తు కోసం ముందు ఇనె్వస్ట్ చేయండి. ఆ ఇనె్వస్ట్‌మెంట్ తరువాత మిగిలిందే మీ జీతంగా భావించండి.
* ఎంత సంపాదిస్తున్నా, అంత కన్నా తక్కువే నా ఆదాయం అనే నిర్ణయానికి వచ్చి ఆ స్థాయిలోనే బతకాలి. అలా మిగిల్చింది ఇనె్వస్ట్ చేయాలి.
* కరెంటు బిల్లు మొదలుకొని, సినిమాలు, హోటల్స్, ఇంటి ఖర్చు, అన్ని రకాల ఖర్చుల జాబితా రూపొందించుకుని, అందులో అనవసరమైన ఖర్చు ఏమైనా? ఉందా? తగ్గించాల్సిన ఖర్చు ఏమైనా ఉందా? అని పరిశీలించాలి. *పిల్లలకు పెద్ద మొత్తంలో పాకెట్ మనీ ఇవ్వడం కన్నా, వారి భవిష్యత్తుకు అవసరం అయిన ఇనె్వస్ట్‌మెంట్‌ను బహుమతిగా ఇవ్వండి. అప్పటికప్పుడు వారికి దాని విలువ అర్థం కాకపోయినా భవిష్యత్తులో అర్థం అవుతుంది.
* రేపటి రోజు ఆర్థికంగా ఎలా ఉండాలని మీరు కోరుకుంటున్నారో ఊహించుకోండి. ఆ ఊహకు తగ్గట్టు ప్రణాళిక రూపొందించుకోండి.
* హఠాత్తుగా దేవుళ్లు ప్రత్యక్షమై మన మంచితనాన్ని మెచ్చుకుని పెద్ద మొత్తంలో సంపద ఇచ్చిపోతారు. లాటరీ తగులుతుంది అనే ఊహలకు బ్రేకు వేయండి. మనల్ని మనమే కరుణించుకోవాలి. మన నిర్ణయాలే మనకు లాటరీలు.
* మనకే డబ్బు, పొదుపు, ఇనె్వస్ట్‌మెంట్ గురించి తెలియకపోతే ఇక మన పిల్లలకు ఏం చెబుతాం? పిల్లలతో ఆర్థిక వ్యవహారాల గురించి చర్చించండి.
-బి.మురళి(14-4-2019)

మీ రిటైర్‌మెంట్ వయసెంత?

ప్రశ్న తప్పుగా అనిపిస్తుంది కదూ? నిజమే రిటైర్‌మెంట్ వయసును మనకు మనం నిర్ణయించుకోలేం. ప్రభుత్వం నిర్ణయిస్తుంది ఆయా సంస్థలు నిర్ణయిస్తాయి. ప్రభుత్వ ఉద్యోగం అయితే ప్రభుత్వం నిర్ణయిస్తుంది. ప్రైవేటు ఉద్యోగం ఐతే ఆ కంపెనీ నిర్ణయిస్తుంది. ఇంతకు ముందు 58 ఏళ్లు రిటైర్‌మెంట్ వయసు ఐతే ఆంధ్రలో 60కి పెంచారు. 61కి పెంచనున్నట్టు తెలంగాణలో హామీ ఇచ్చారు. సగటు ఉద్యోగి అంచనాలు అన్నీ తన రిటైర్‌మెంట్ వయసుతో ముడిపడి ఉంటాయి. రిటైర్ అయ్యే లోగానే సొంతిళ్లు, పిల్లలు జీవితంలో స్థిరపడేట్టు చేయాలని సగటు వ్యక్తి కోరుకుంటాడు. సాధారణంగా రిటైర్‌మెంట్‌కు ఇంకో ఐదేళ్ల గడువు ఉంది అనగా ఈ ఆలోచనల్లో వేగం పెరుగుతుంది. ఉద్యోగంలో చేరినప్పటి నుంచే రిటైర్‌మెంట్ కోసం తగిన ప్రణాళిక రూపొందించుకునే వారు టెన్షన్ లేకుండా గడిపేస్తుంటే, ఐదేళ్లు అంత కన్నా తక్కువ సమయం ఉన్నవారిలో టెన్షన్ పెరుగుతుంటుంది. ఒక వైపు వయసు పెరుగుతుంటుంది. మరోవైపు పూర్తి కాని బాధ్యతలు, రిటైర్‌మెంట్ వయసు దగ్గర పడుతుండడం వీటన్నిటితో తీవ్రంగా ఆలోచించడంతో ఆరోగ్యంపై ప్రభావం పడుతుంది.
మన ఆరోగ్యానికి రిటైర్‌మెంట్ వయసుకు దగ్గరి సంబంధం ఉంది. కొంత ఆశ్చర్యం అనిపించినా అమెరికాలోని ఒక యూనివర్సిటీవారు 2002లో జరిపిన ఒక ఆధ్యయనంలో దీనికి సంబంధించి ఆసక్తికరమైన అంశాలను వెల్లడించారు.

ఈ అధ్యయనం గురించి చెప్పుకునే ముందు రిటైర్‌మెంట్ వయసు మన చేతిలోనే ఉంటుందని గ్రహించాలి. ప్రభుత్వం కావచ్చు, ప్రైవేటు సంస్థలు కావచ్చు రిటైర్‌మెంట్ వయసు 60 అని నిర్ణయించవచ్చు. మీరు దానికి కట్టుబడి 60 ఏళ్ల వరకు పని చేయాల్సిన అవసరం లేదు. మీ ప్రణాళిక, మీ ముందు చూపు బాగుంటే 50 ఏళ్ల లోపే రిటైర్ కావచ్చు. మిగిలిన కాలాన్ని మీకిష్టమైన విధంగా గడపవచ్చు. ఆయా వ్యక్తులకు ఉండే ఆసక్తి, అభిరుచి మేరకు వ్యాపారంలో, మరో వృత్తిలో, లేదా తమకు ఇష్టమైన వ్యాపకంతో గడపవచ్చు.
ఐతే దానికి ముందు నుంచే సరైన ప్రణాళిక అవసరం. తన ఉద్యోగం ద్వారా వస్తున్న జీతం ఎంతో, తాను ఉద్యోగం చేయకపోయినా ఆ మెరకు నెల నెలా వచ్చే విధంగా ఏర్పాటు చేసుకున్న వారు తక్కువ వయసులోనే రిటైర్ కావచ్చు. ఉదాహరణకు నెలకు లక్ష రూపాయ జీతం ఐతే ప్రారంభంలోనే పొదుపు మొత్తాన్ని సరైన రీతిలో ఇనె్వస్ట్ చేస్తే పదేళ్లలో తన జీతానికి సమానమైన ఆదాయం ఇనె్వస్ట్‌మెంట్ ద్వారా పొందవచ్చు. అలాంటి వారు ఫైనాన్షియల్ ఫ్రీడంతో తమకిష్టమైన పనిలో గడపడం ద్వారా ఒత్తిడి లేకుండా ఎక్కువ కాలం జీవిస్తారు.
ఇక రిటైర్‌మెంట్ వయసుకు ఆయుఃప్రమాణానికి సంబంధించిన అధ్యయనం విషయానికి వస్తే....
చైనీస్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇంజనీర్స్ అమెరికా న్యూ యార్క్ చాప్టర్ వాళ్లు ఈ అంశంపై 2002లో ఒక అధ్యయనం చేశారు. ఎక్కువ కాలం ఉద్యోగంలో ఒత్తిడితో పని చేసే వారి ఆరోగ్యంపై తీవ్ర ప్రభావం పడుతుందట! ఆ సమయంలో ఎక్కువ మంది అమెరికాలో 65ఏళ్ల వయసులో రిటైర్ అయ్యేవాళ్లు. పెద్ద ఎత్తున పెన్షన్ ఫండ్స్ మిగిలిపోతున్నట్టు గమనించారు. 65ఏళ్ల వయసులో రిటైర్ అయ్యాక ఓ రెండేళ్లు మాత్రమే బతుకుతున్నారు. సగటున 66.8ఏళ్లకు మరణిస్తున్నట్టు తేలింది. అదే సమయంలో 55ఏళ్ల వయసులోనై రిటైర్ అయిన వారు సగటును 86ఏళ్ల వరకు జీవిస్తున్నారని తేలింది. 55ఏళ్లు దాటిని తరువాత బాగా ఒత్తిడిగా ఉండే ఉద్యోగాల వల్ల ఒక ఏడాది రెండేళ్ల ఆయుఃస్సు ప్రమాణం తగ్గుతున్నట్టు తేలింది. మరి 55ఏళ్ల వయసులో రిటైర్ అయిన వారు ఏ పనీ చేయకుండా కాలక్షేపం చేయడం వల్ల ఎక్కువ కాలం జీవించారా అంటే అది కాదట! ఉద్యోగంలో ఉన్న వారి మాదిరిగానే వీళ్లు కూడా పని చేస్తూనే ఉన్నారు. ఐతే ఉద్యోగంలో ఉన్న వాళ్లు ఆ నెల జీతం రాకపోతే సమస్యలు ఎదుర్కొనే వాళ్లు. పైగా వారి ఉద్యోగంలో టెన్షన్ ఎక్కువ. 55 ఏళ్లు దాటిన వారు తమ మెదడుకు, శరీరానికి ఎక్కువ శ్రమ కల్పించడం, టెన్షన్ వల్ల అనారోగ్యం పాలవుతున్నారని తేలింది. అదే 55 ఏళ్లకు రిటైర్ అయిన వారు మాత్రం దానికి ఎప్పటి నుంచో ఒక ప్రణాళిక రూపొందించుకుని, ఉద్యోగం లేకపోయినా ఆదాయం వచ్చే ఏర్పాటు చేసుకుని మానసికంగా ఎలాంటి ఒత్తిడికి గురి కాకుండా ప్రశాంతంగా తమకు నచ్చిన పని చేసుకుంటున్నారట! దాని వల్ల వారి ఆరోగ్యం కూడా మెరుగ్గా ఉండి ఎక్కువ కాలం బతికినట్టు తేలింది. అదే సమయంలో మరి జపాన్ ప్రజలు ఎక్కువ కాలం బతకడానికి కారణం ఏమిటా? అని కూడా పరిశీలించారు. వారిలో ఎక్కువ మంది 60 ఏళ్ల లోపే రిటైర్ అయి తమకు నచ్చిన పని చేసుకుంటారు.

మన రిటైర్‌మెంట్ వయసు ఎంత ఉండాలి అని మనకు మనమే నిర్ణయించుకోవాలి. ఆ వయసు తరువాత పని చేయవద్దు అని కాదు. పని చేయకపోయినా గడుస్తుంది అని ఆర్థిక భరోసా ఉండాలి అని చెప్పడమే ఉద్దేశం.
-బి. మురళి(7-4-2019

ఎవడు కొడితే మైండ్ బ్లాంక్...

ఎవడు కొడితే దిమ్మతిరిగి మైండ్ బ్లాంక్ అవుతుందో వాడే పండు. పూరి జగన్నాథ్ సినిమాలోని ఈ డైలాగు తెలుగు నెలను ఒక ఊపు ఊపింది. ఇది అందరికీ తెలుసు కాని విషయం ఏమంటే ... చాలా మంది జీవితాల్లో ఇలా దిమ్మతిరిగి మైండ్ బ్లాంక్ అయ్యేట్టు చేసే పండుగాడు చాలా మంది జీవితాల్లో ఉంటారు. చివరకు ఆ డైలాగు రాసిన పూరి జగన్నాథ్ జీవితంలో కూడా ఉన్నాడు. తెలుగులో ఇప్పటి వరకు ఎవరూ సంపాదించనంత డబ్బు సంపాదించిన దర్శకుడు ఆయన. ఆయన తీసిన చాలా సినిమాలు సూపర్ హిట్. కథ మాత్రమే కాదు ఇలాంటి పాపులర్ డైలాగులు రాసింది సైతం ఆయనే. కొడితే దిమ్మతిరిగి మైండ్ బ్లాంక్ అవుతుందని డైలాగు రాసిన పూరి జగన్నాథ్‌కు దిమ్మతిరిగి, మైండ్ బ్లాంక్ అయ్యేట్టుగా కొట్టింది ఆయన నమ్మిన వారే. పూరి జగన్నాధ్ చెప్పిన దాని ప్రకారమే అతని ఆర్థిక వ్యవహారాలు చూసే వ్యక్తే నమ్మించి దాదాపు వంద కోట్ల రూపాయల వరకు మోసం చేశాడట! సూపర్ హిట్ సినిమాలతో బిజీగా ఉన్న పూరి ఆర్థిక వ్యవహారాలు అన్నీ ఒకరు చూసేవారు. ఎలా జరిగిందో ఏం జరిగిందో తెలియదు కానీ ఆ నమ్మిన వ్యక్తి పూరిని నిండా ముంచేశాడు. అత్యధిక పారితోషకం తీసుకున్న దర్శకుడు, అత్యధికంగా సంపాదించిన దర్శకుడు ఆ దెబ్బతో చివరకు తన పెంపుడు కుక్కలకు తిండి కూడా పెట్టలేని స్థితిలో పడిపోయాడు. ఆ మోసం విలువ దాదాపు వంద కోట్ల రూపాయల వరకు ఉంటుందని పూరి చెప్పారు.
దర్శకుడు, రచయిత అంటే మనుషుల జీవితాలను పరిశీలిస్తుంటారు. అంత పవర్‌ఫుల్ డైలాగులను రాయాలి అంటే జీవితాన్ని ఎంత సునిశితంగా పరిశీలించే అలవాటు ఉండాలి. నమ్మకం, మోసం వంటి మనుషుల లక్షణాలు ఎంత బాగా తెలిసి ఉండాలి. ఏదో ఆషామాషిగా అంత గొప్ప దర్శకులు కాలేరు. కానీ చిత్రం ఏమంటే తన పరిశీలన మొత్తం దర్శకత్వం వహించడానికి, కథ, మాటలు రాయడానికే పరిమితం చేశారు. నిజ జీవితంలో సైతం తనకు దిమ్మతిరిగి మైండ్ బ్లాంక్ అయ్యేట్టు చేసే వ్యక్తులు ఉంటారని పూరి జగన్నాథ్ ఊహించలేకపోయారు.
ఇక్కడ పూరి జగన్నాథ్ గురించి చెప్పడం అంటే ఆయన వంద కోట్ల రూపాయలు పోయాయని సానుభూతితో కాదు. నిజానికి ప్రతి మనిషి జీవితంలో ఇలా మైండ్ బ్లాంక్ చేసే పండుగాళ్లు ఉంటారు అని చెప్పడానికే పూరి ఉదంతాన్ని ప్రస్తావించడం.
ఒక్క సినిమా రంగంలోని వారికే కాదు, ఏ రంగంలో ఉన్నా ఇలా మోసం చేసేవాళ్లు ఉంటారు. మోసపోయేవాళ్లు ఉంటారు. సంపాదించడమే కాదు సంపాదించిన డబ్బును మనం కోరుకున్నట్టుగా ఉపయోగించుకోవడం,జాగ్రత్త చేయడం కూడా మనకు తెలిసి ఉండాలి. లేకపోతే రోడ్డున పడతాం. పూరి జగన్నాథ్ వంద కోట్ల రూపాయల మోసానికి గురైనా కాలం కలిసి వచ్చి తిరిగి నిలదొక్కుకున్నారు. అందరికీ అలాంటి అవకాశాలు వస్తాయని కాదు. పాత తరం నటులు ఇలా మోసాలకు గురైన చివరి దశలో తిండికి లేకుండా గడిపారు. హీరోయిన్‌గా, హాస్యనటిగా ఒక వెలుగు వెలిగిన గిరిజ చివరి దశలో తిండికి సైతం బాధపడ్డారు. చివరకు తిండి కోసం కూడా నలుగురి ముందు చేయి చాచి బతికారు. భర్త చేతిలోనే గిరిజ కోలుకోలేని విధంగా దెబ్బతిన్నారు. ఆయన్ని దర్శకుడిగా నిలబెట్టడానికి సినిమాలు తీసి, భర్తమీద పెట్టుబడి పెట్టి రోడ్డున పడ్డారు. ఆనాటి స్టార్ హీరోలతో సమానంగా మద్రాస్‌లో పెద్ద భవంతి నిర్మించుకున్న ఆమె చివరి దశలో తలదాచుకునే చోటు కూడా లేకుండాపోయింది.
ఇక్కడ తెలివితో సంబంధం లేదు. పూరి జగన్నాథ్‌కు తెలివి లేదు అందామా? తెలుగు సినిమా రంగంలో రికార్డులు సృష్టించిన ఎన్నో సూపర్ హిట్ సినిమాలు అందించారు ఆయన ఆయనకు తెలివి లేదని ఎలా అంటాం. అలానే అలనాటి పాత తరం నటులు ఎంతో మంది తెలివి లేకుండానే అంత ఉన్నత స్థాయికి వెళ్లారా? అద్భుతమైన తెలివి తేటలు, నైపుణ్యం ఉంటే తప్ప వీళ్లు తమ తమ రంగాల్లో ఉన్నత స్థాయికి చేరరు.
ఐతే ఇదే సమయంలో ఆర్థిక వ్యవహారాలకు సంబంధించిన తెలివి తేటలు సైతం అవసరం.
సినిమా వారి ఉదాహరణలు ఎందుకు అంటే వారి గురించి అందరికీ తెలుసు కాబట్టి. ఇలా స్నేహితులను నమ్మి నిండా మునిగిపోయిన వారు మన చుట్టుపక్కలనే ఎంతో మంది ఉండొచ్చు. మన బంధువుల్లో ఉండొచ్చు. డబ్బు కుండే లక్షణాలను తెలుసుకుంటే ఇలా మోసాల బారిన పడం. ఇద్దరు వ్యక్తుల మధ్య స్నేహం ఉంటే అది ఆ ఇద్దరి వద్దనే చెల్లుబాటు అవుతుంది. ఇద్దరు బంధువుల మధ్య ఉండే బంధుత్వం ఆ ఇద్దరికే వర్తిస్తుంది. ఇద్దరు పెద్ద వారి మధ్య ఉండే స్నేహం మరో వ్యక్తి వద్ద అది పని చేయకపోవచ్చు. కానీ డబ్బు అలా కాదు. ఎక్కడైనా డబ్బు విలువ ఒకే రకంగా ఉంటుంది. నీ చేతిలో ఉన్నంత వరకే అది నీ డబ్బు. నీ వద్ద ఉన్నంత వరకే అది నీ మాట వింటుంది. నీ చేయి దాటి ఇంకొకరి వద్దకు వెళ్లిందనుకో... ఆ డబ్బు నిన్ను అస్సలు గుర్తు పట్టదు. నీ వైపు చూడదు. ఎవరి వద్ద ఉందో వారికే విశ్వాసంగా ఉంటుంది. వారి మాటే వింటుంది. డబ్బుకుండే ఈ లక్షణం అర్థం అయితే దానికి తగిన విలువ ఇస్తాం. మోసపోయాను, నమ్మించి మోసం చేశారు అనే మాటలు ఎవరి నుంచి వినిపించినా అది వారి అజ్ఞానాన్ని బయటపెట్టుకోవడమే అవుతుంది. తెలివి తేటలతో డబ్బు సంపాదించాను అని భావిస్తున్నప్పుడు, అజ్ఞానం వల్ల ఆ డబ్బును కోల్పోయామని గ్రహించాలి.
ఇష్ట పూర్వకంగా నచ్చిన వారికి మీ డబ్బులు ఇవ్వడం వేరు. తెలివి తేటలు ఉపయోగించి, చమటోడ్చి సంపాదించిన మీ డబ్బుపై పెత్తనాన్ని అమాయకత్వంతో ఎవరికో అప్పగిస్తే రోడ్డున పడాల్సి వస్తుంది. చాలా మంది విషయంలో ఇలానే జరిగింది. ఒకసారి దెబ్బతిన్నతరువాత తిరిగి కోలుకోవడం అంత ఈజీ కాదు. వయసు సహకరించదు. కాలం కలిసి రాదు. మళ్లీ సంపాదిద్దాం అనుకుంటే అప్పటికి మీ ఆరోగ్యం, వయసు పరిస్థితులు అన్నీ మారిపోయి ఉంటాయి. కాలాన్ని వెనక్కి తిప్పలేం. డబ్బుల విషయంలో మన మైండ్ బ్లాంక్ చేసే అవకాశం ఎవరికీ కల్పించవద్దు. కాల్చడమే నిప్పు లక్షణం. డబ్బుకు స్నేహాలు, బంధుత్వాలు ఏమీ ఉండవు. ఎవరి వద్ద ఉంటే వారికి విలువ ఇవ్వడమే దాని లక్షణం. ఎంత త్వరగా ఈ లక్షణాన్ని అర్థం చేసుకుంటే డబ్బు విషయంలో అంత ప్రాక్టికల్‌గా ఉండడం అలవాటు అవుతుంది.
-బి.మురళి(31-3-2019

25, మార్చి 2019, సోమవారం

ఓ ఇంటి కథ

ఇల్లు కట్టి చూడు పెళ్లి చేసి చూడు అన్నారు. ఈ రెండూ చాలా కష్టమైన పనులు అనే ఉద్దేశంతో మన పూర్వీకులు ఈ మాటన్నారు. కానీ కాలం మారింది. అడిగి మరీ రుణాలు ఇచ్చే బ్యాంకుల వల్ల గృహ నిర్మాణ రంగం వేగంగా అభివృద్ధి చెందింది. పాత రోజుల్లో ఐతే రిటైర్ అయ్యే టైంలో ఇళ్లు కడితే గొప్ప అన్నట్టుగా ఉండేది. ఈ కాలంలో ఉద్యోగంలో చేరిన కొత్తలోనే బ్యాంకు రుణాలతో చాలా మంది ఇండ్లు కట్టేస్తున్నారు. అబ్బాయిలతో పోటీ పడి అమ్మాయిలు కూడా చదువుకోవడం, ఉద్యోగం చేయడం వల్ల ఈ రోజుల్లో పెళ్లి కూడా అంత కష్టమైనదేమీ కాదు.
కానీ మనం చెప్పుకునే కథ అలా సుఖాంతం అయిన ఇంటి కథ కాదు. తన అభిరుచులకు అనుగుణంగా అద్భుతంగా ఇంటిని నిర్మించుకుని రోడ్డున పడ్డ ఒక మధ్యతరగతి కుటుంబరావు కథ.
సరైన ప్లాన్ లేకుండా ఒక పని చేపట్టడం అనే పొరపాటు చేసినప్పుడు జీవితం ఎలా రోడ్డున పడుతుందో చెప్పే కథ. ఆర్థిక వ్యవహారాల్లో జాగ్రత్తగా ఉండాలి. ఏం చేస్తున్నాం, ఏం చేస్తే ఫలితం ఎలా ఉంటుంది. రిస్క్‌ను భరించే శక్తి ఎంత వరకు ఉంది అనే అంచనాలు లేకుండా ముందుకు వెళితే ఏమవుతుందో చెప్పే కథ.
సికిందరాబాద్ రాజేశ్వర్ థియోటర్ వద్ద మధ్యతరగతి కుటుంబరావుకు షాప్ ఉంది. మంచి మనిషి తన ఖాతాదారులతో చక్కగా మాట్లాడతాడు. వ్యాపారం చక్కగా సాగుతోంది. ఆ వ్యాపారికి తన అభిరుచికి అనుగుణంగా ఇళ్లు కట్టుకోవాలని అనిపించిది. వ్యాపారంలో ఎంత ఆదాయం ఉన్నా ఒక ఉద్యోగికి ఇంటి రుణం లభించినంత సులభంగా వ్యాపారికి రుణం లభించదు. ఉద్యోగి మాదిరిగా నెల నెలా ఆదాయం ఎంత వస్తుందనే గ్యారంటీగా చెప్పలేరు.
సొంత డబ్బుతోనే ఆ మధ్యతరగతి వ్యాపారి ఇంటి నిర్మాణం చేపట్టాడు. నిర్మాణం పూర్తయిన ఇంటిని చూసిన వారు ఎవరైనా ఇళ్లు అంటే ఇలా ఉండాలి అన్నారు. ఎక్కడా రాజీ పడలేదు. ఇళ్లు అద్భుతంగా తయారైంది. ఇంట్లో ఫర్నిచర్ విషయంలోనూ రాజీ పడలేదు. పైకి అంతా బాగానే కనిపిస్తోంది. చక్కని ఇళ్లు కళ్ల ముందు కనిపిస్తుంటే మరో రకంగా ఆలోచించడానికి ఏమీ లేదు.
దగ్గరుండి ఇంటి నిర్మాణం చేపట్టిన ఆ వ్యాపారికి తన వ్యాపారంపై శ్రద్ధ తగ్గింది. కుమారుడికి, పని వాళ్లకు వ్యాపారం అప్పగించాడు. ఇంటి నిర్మాణంలో ప్రతి అణువు తన అభిరుచిగా అనుగుణంగా ఉండాలని దగ్గరుండి మరీ నిర్మాణం చేపట్టాడు. ఎక్కడా రాజీ పడలేదు కాబట్టి బడ్జెట్ తన అంచనాలను మించి  మార్కెట్‌లో మంచి పేరుండడం వల్ల తోటి వ్యాపారి నెలకు రెండు శాతం వడ్డీతో ఇంటి కోసం కొంత రుణం తీసుకున్నాడు.

ఒకవైపు వ్యాపారం క్రమంగా తగ్గుతోంది. ఇంటిపై వడ్డీ భారం రోజు రోజుకు పెరుగుతోంది. ఇళ్లు అద్భుతంగా ఉంది కానీ పరిస్థితే చేయి జారి పోయింది. వ్యాపారంలో వస్తున్న ఆదాయం మొత్తం ఇంటిపై తీసుకున్న ప్రైవేటు వడ్డీకి అప్పుకే సరిపోతోంది. కేవలం వడ్డీ కట్టేందుకు వ్యాపారం చేయడం నా వల్ల కాదు. షాపు, ఇళ్లు ఏదో ఒకటి అమ్మేద్దాం అని ఏదోఒకటి తేల్చుకో అని కుమారుడు చెప్పి బయటకు వెళ్లిపోయాడు. బాగా ఆలోచించిన వ్యాపారి గుండె దిటవు చేసుకుని ఇంటిని అమ్మేశాడు. అప్పులు తీర్చేశాడు. ఐనా వ్యాపారం అంతంత మాత్రమే. పూర్తిగా బంధవిముక్తి కోసం వ్యాపారాన్ని సైతం అమ్మేయాలని నిర్ణయించుకున్నాడు.
వ్యాపారాన్ని అమ్మేసి అప్పులన్నిటి నుంచి బయటపడ్డాడు. చిత్రమైన విషయం ఏమంటే ఆ వ్యాపారాన్ని కొన్న వ్యక్తి ఆ మధ్యతరగతి కుటుంబారావును ఉద్యోగంలో పెట్టుకున్నారు. మార్కెట్‌లో మీకు మంచి పేరుంది. ఖాతాదారులకు మీరంటే గౌరవం యజమాని స్థానంలో కౌంటర్‌లో మీరే కూర్చోండి నెలకు పాతిక వేల జీతం ఇస్తాను అని ఆఫర్ ఇచ్చాడు. ఇప్పుడు తన షాపులోనే తాను గుమస్తా. షాపు తనపేరుమీదనే ఉన్నా తాను మాత్రం గుమాస్తా. ఇంటి నిర్మాణంతో వీధిన పడిన ఒక మధ్యతరగతి కుటుంబరావు వాస్తవ కథ ఇది.
***
ఇంటి నిర్మాణంతో ఇలా రోడ్డున పడ్డవారు అక్కడక్కడ కనిపిస్తూనే ఉంటారు. ఇంటి నిర్మాణం తప్పా? అంటే కాదు కానే కాదు. హైదరాబాద్ లాంటి మహానగరంలో ఇంటి విలువ రోజు రోజుకు పెరిగిపోతోంది. పెద్దగా రిస్క్ లేకుండా అత్యధిక ఆదాయం సమకూర్చే రంగం రియల్ ఎస్టేట్. మరి తేడా ఎక్కడుంది అంటే...
సరైన ప్లాన్ లేకపోవడమే ఇక్కడ జరిగిన పొరపాటు. ఒక చిన్న పొరపాటు అతని జీవితాన్ని అతలాకుతలం చేసింది.
ఇంటి నిర్మాణం చేస్తున్నప్పుడు మన ఆర్థిక పరిస్థితి ఏమిటి? ఎంత వరకు భరిస్తాం అనే స్పష్టమైన అవగాహన ఉండాలి. ఇంటి నిర్మాణం కోసం ఎంత డబ్బయినా వెచ్చించ వచ్చు దానికి అంతు లేదు. కానీ దానిని భరించే స్థాయి మనకు ఎంత వరకు ఉంది అనే స్పష్టమైన అవగాహన ఉండాలి. ఇంటి నిర్మాణం ఎంతలో పూర్తి చేయాలి, దానికి నిధులు ఎలా సమకూర్చుకోవాలి అనే అవగాహన ఉండాలి. మనం అనుకున్న దాని కన్నా ఎంత శాతం ఎక్కువ ఖర్చును భరించగలం అనే లెక్క ఉండాలి.
అంబానీ తన కుటుంబం కోసం 80 అంతస్తుల భవనాన్ని నిర్మించారు. ఐతే ఆయనేమీ తన వ్యాపారాలను పక్కన పెట్టి తన పూర్తి సమయం ఇంటి నిర్మాణానికే పరిమితం కాలేదు.
అలానే ఆ మధ్యతరగతి కుటుంబరావు జీవనాధారం వ్యాపారం. దానికి తొలి ప్రాధాన్యత ఇస్తూ అదే సమయంలో ఇంటి నిర్మాణం చూసుకుంటే బాగుండేది కానీ వ్యాపారాన్ని గుమాస్తాలకు అప్పగించి పూర్తిగా ఇంటి నిర్మాణానికే పరిమితం కావడం వల్ల అటు వ్యాపారం పోయింది. ఇటు ఎంతో ఇష్టంగా కట్టుకున్న ఇళ్లూ పోయింది.
ఇంటి నిర్మాణ సమయంలో బంధువులు, స్నేహితులు పలు ఉచిత సలహాలు ఇస్తారు. ఇంట్లో అలంకరణ ఎలా ఉండాలి అంటూ .. దాంతో వ్యయం చేయి దాటి పోతుంది. వ్యయం ఎంత వరకు భరించగలం అనే స్పష్టమైన అవగాహనతోనే ఇంటి నిర్మాణంలో అడుగు పెట్టాలి. తనకు బతుకు తెరువు అయిన వ్యాపారమే మొదటి ప్రాధాన్యత కావాలి. ఇంటి నిర్మాణం పనులు కుటుంబ సభ్యులకు అప్పగించి, వ్యాపారం తన చేతిలో ఉంచుకుంటే ఆ కుటుంబరావుకు రెండూ దక్కేవి. కానీ చివరకు రెండూ పోయాయి. ఇంటి నిర్మాణంలో హడావుడి, షోకుల కన్నా వ్యయంపై సరైన అవగాహన అవసరం . మనకు ఉపాధి కల్పిస్తున్న పనికి తొలి ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి. లేకపోతే రోడ్డున పడతామని కుటుంబరావు ఇంటి కథ చెబుతోంది.
-బి.మురళి
23-3-2019

11, మార్చి 2019, సోమవారం

ఉద్యోగమా.. వ్యాపారమా

ప్రతి ఒక్కరూ సంపన్నులు కావాలని కోరుకుంటారు. ప్రశాంతమైన జీవితం, ఆర్థిక భద్రత అందరూ కొరుకుంటారు. దీనికి ఉద్యోగం బెటరా? వ్యాపారమా? అంటే మనలో ఎక్కువ మంది ఉద్యోగమే బెటర్ అంటారు. వ్యాపారం అంటే ఎన్నో సమస్యలు. ఎంతో రిస్క్. కానీ ఉద్యోగం అయితే నెల నెలా జీతం వస్తుంది. ఎలాంటి సమస్య ఉండదు అనుకుంటారు. చిన్నప్పటి నుంచే మనలో ఇలాంటి ఆలోచనలు ఏర్పడతాయి. డబ్బు, చదువు, ఉద్యోగం, జీవితంపై భద్రత వంటి అంశాలపై చిన్నప్పుడే మనలో కొన్ని అభిప్రాయాలు బలంగా ఏర్పడతాయి. తల్లిదండ్రులు, బంధువులు, ఇంట్లో వాళ్లు చెప్పే మాటల వల్ల ఇలాంటి అభిప్రాయాలు బలంగా ఏర్పడతాయి. చిన్నప్పుడే బలంగా ఏర్పడిన ఈ అభిప్రాయాలు అంత త్వరగా మారవు. ఎవరెన్ని చెప్పినా ఈ అభిప్రాయాలను మార్చుకోవడం అంత ఈజీ కాదు.
దేశంలో ఏ మూలకు వెళ్లినా, ప్రపంచంలో ఏ దేశానికి వెళ్లినా అక్కడ ఉభయ రాష్ట్రాలకు చెందిన తెలుగువారు కనిపిస్తారు. అనేక దేశాల్లో పెద్ద సంఖ్యలో మన వాళ్లు ఉద్యోగాలు చేస్తున్నారు. ఏ దేశంలోనైనా, ఏ రాష్ట్రంలోనైనా ఉద్యోగాలు చేయడానికి మన తెలుగు వారు సిద్ధంగా ఉంటారు. అదే గుజరాత్ విషయానికి వస్తే దేశంలో ఏ ప్రాంతంలోనైనా వాళ్లు వ్యాపారాల్లో కనిపిస్తారు. హైదరాబాద్ శివార్లలో ఏ కాలనీలో చూసినా మర్వాడి, గుజరాతీ వ్యాపారులు కనిపిస్తారు. చివరకు అమెరికాలో సైతం గుజరాతీలు ముందున్నారు. అమెరికాలో ఐటి ఉద్యోగాల్లో మన వాళ్లు దూసుకువెళుతుంటే, వ్యాపారాల్లో గుజరాతీలు ముందున్నారు. గల్ఫ్ దేశాల్లో తెలంగాణకు చెందిన వారు ఎక్కువ సంఖ్యలో పని చేస్తున్నారు. ఉద్యోగం కోసం ప్రపంచంలో ఏ దేశానికైనా వెళ్లేందుకు మనం సిద్ధంగా ఉంటే, ప్రపంచంలో ఎక్కడైనా వ్యాపార అవకాశాలు వెతుక్కోవడానికి గుజరాతీలు ముందున్నారు.
ఉద్యోగం చేయాలా? వ్యాపారం చేయాలా? అనేది ఎవరి అభిరుచి మేరకు వారు నిర్ణయం తీసుకోవచ్చు. ఒకరికి వ్యాపారం చేసే లక్షణాలు బలంగా ఉంటే మరొకరికి ఉద్యోగం చేయడానికి అవసరమైన నైపుణ్యం ఉండవచ్చు.
ప్రయత్నించి విఫలం అయినా పరవాలేదు కానీ అసలు ప్రయత్నించక పోవడం సరైన నిర్ణయం కాదు.
నాలుగేళ్ల ఇంజనీరింగ్ చదివి, సెక్యూరిటీ గార్డ్ ఉద్యోగం కోసం కూడా దరఖాస్తు చేస్తున్నారు. దాని కన్నా ఏదైనా వ్యాపారం చేసుకుందాం. స్వయం ఉపాధి పొందుదాం అనే ఆలోచన చేయడం లేదు.

ఉద్యోగంలో అంత సౌలభ్యం ఉందా? వ్యాపారం అనేది మనం భయపడేంత రిస్క్‌తో కూడుకున్నదా?
సమస్యలు అనేవి రెండింటిలోనూ ఉంటాయి. ఒక దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థను మించిన టర్నోవర్‌తో ఉన్న నోకియా కంపెనీ చివరకు అడ్రెస్ లేకుండా పోయింది. మరి అందులో పని చేసే ఉద్యోగుల పరిస్థితి. గతంలో ఒక వెలుగు వెలిగిన ఎన్నో కంపెనీలు మారిన టెక్నాలజీతో తెరమరుగయ్యాయి. హమారా బజాజ్ అంటూ వచ్చే ప్రకటన గుర్తుందా? 90వ దశకంలో బజాజ్ స్కూటర్ కావాలంటే దాదాపు ఏడెనిమిదేళ్లపాటు ఎదురు చూడాల్సి వచ్చేది. బైక్‌లు రాజ్యమేలడంతో స్కూటర్ కొనేవారు లేక తయారీ నిలిపివేశారు. ఇవన్నీ ప్రైవేటు సంస్థలు. ఇక బిఎస్‌ఎన్‌ఎల్ ల్యాండ్ లైన్ ఫోన్ కనెక్షన్ ఉండడం అంటే ఒకప్పుడు సోషల్ స్టేటస్. మధ్యతరగతి వారింట్లో కూడా ఫోన్ కనిపించేది కాదు. దాదాపు పదేళ్లపాటు నిరీక్షిస్తే కానీ ఫోన్ కనెక్షన్ వచ్చేది కాదు. ల్యాండ్ లైన్ కనెక్షన్ కోసం పేరు నమోదు చేయించుకుంటే పదేళ్లకు ఇంట్లో ఫోన్ మోగేది. దాదాపు 90వ దశకం చివరి వరకు ఇదే పరిస్థితి. అలాంటి బిఎస్‌ఎన్‌ఎల్ కనెక్షన్లు తీసుకోండి అంటూ రోడ్డు మీద ఉద్యోగులు ర్యాలీ తీస్తుంటే చూసేందుకే బాధేసింది. ల్యాండ్ లైన్ ఫోన్ షిఫ్టింగ్ అనేది ఉద్యోగుల దయాదాక్షిణ్యాలపై ఆధారపడి ఉండేది. బిఎస్‌ఎన్‌ఎల్‌లో ఉద్యోగం అంటే ఎలా ఉండేదో ఊహించుకోండి. అలాంటి బిఎస్‌ఎన్‌లో కూడా ఇప్పుడు ఉద్యోగాలు అంత భరోసాగా ఏమీ లేదు. టెక్నాలజీ పెరగడం, ప్రైవేటు సంస్థలు దూసుకు వెళ్లడంతో సంస్థకు ఉద్యోగులు భారంగా మారారు. సంస్థ ఉంటుందా? ఉండదా? అనే సందేహం. ప్రైవేటు రంగంలోనే కాదు ఈ రోజుల్లో ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల్లో సైతం ఉద్యోగం గ్యారంటీ లేదు.
ఐటి కంపెనీలో ఉద్యోగం అంటే రాజాలాంటి బతుకు అనుకుంటారు. పీతకష్టాలు పీతవి అన్నట్టు వారికుండే కష్టాలు వారికున్నాయి. ఏ ఐటి కంపెనీలో ఎప్పుడు బయటకు పంపిస్తారో తెలియదు. వ్యాపారంలో రిస్క్ ఉన్నట్టుగానే ఈ రోజుల్లో ఉద్యోగాల్లో సైతం రిస్క్ ఉంది. వ్యాపారంలో రిస్క్ ఉన్నా ఎదిగే అవకాశం ఉంటుంది. సొంత పని కాబట్టి శ్రద్ధగా చేస్తే శక్తిసామర్థ్యాల మేరకు ఎదిగే అవకాశం ఉంటుంది.
ఐతే హాయిగా ఉదయం పది నుంచి సాయంత్రం ఐదు గంటల వరకు ఉద్యోగం చేసుకునే వారిని హఠాత్తుగా తీసుకు వచ్చి వ్యాపారంలో కూర్చోబెడితే రెంటికీ కాకుండా పోయే ప్రమాదం కూడా ఉంది.
జీవించేందుకు ఉద్యోగంలో చేరినా ఆర్థికంగా కొంచెం మెరుగైన స్థితికి చేరుకున్న తరువాత వ్యాపార రంగంలో స్థిరపడి ఎదిగిన వారు ఉన్నారు. స్టాక్ మార్కెట్‌లో పెట్టుబడులు పెట్టడం కావచ్చు, వ్యాపారం కావచ్చు. ఆ రంగం గురించి తెలుసుకోకుండా ప్రవేశించవద్దు. ముందు ఆ రంగం గురించి క్షుణ్ణంగా అధ్యయనం చేయాలి. అవకాశం ఉంటే ఏ వ్యాపార రంగంలోకి ప్రవేశించాలి అనుకుంటున్నారో ఆ రంగంలో తొలుత ఉద్యోగంలో చేరడం వల్ల మంచి అనుభవం వస్తుంది. మెళకువలు తెలుస్తాయి. తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాల్లో కార్పొరేట్ విద్యా వ్యాపారంలో కోట్లకు పడగలెత్తిన వారు తొలుత చిన్నపాటి ఉద్యోగాలు చేస్తూ ట్యూషన్లు చెప్పడం ద్వారా అనుభవం గడించిన వారే. ఇప్పుడు రెండు రాష్ట్రాల్లో వస్త్ర వ్యాపారంలో ఎక్కడికో వెళ్లిన వారు ఒకప్పుడు బట్టల దుకాణాల్లో సాధారణ ఉద్యోగులే.
ఉద్యోగం, వ్యాపారం ఎవరికి ఏది ఆసక్తి ఉంటే ఆ రంగంలోకి వెళ్లవచ్చు. ఐతే ఉద్యోగం అంటే భద్రత ఉంటుంది, వ్యాపారం ఐతే భద్రత ఉండదు అనే భావన తప్పు. చిన్నప్పటి నుంచి మనలో ఏర్పడిన ఈ భావన మన ఎదుగుదలను అడ్డుకుంటుంది. రెండింటిలోనూ సమస్యలున్నాయి, రెండింటిలోనూ ఎదుగుదలకు అవకాశం ఉంది. ఆత్మవిశ్వాసం, ఓర్పు, ఆశావాహ దృక్పథం, శ్రమించే తత్వం, సవాళ్లను ఎదుర్కొనే శక్తి ఉంటే వ్యాపారానికే మొగ్గు చూపవచ్చు. ఎంత చిన్న స్థాయి నుంచి మొదలు పెట్టినా ఎంత ఉన్నత స్థాయికైనా వెళ్లే అవకాశం వ్యాపార రంగంలో ఉంటుంది.
-బి.మురళి

1, మార్చి 2019, శుక్రవారం

టెర్రరిజంపై కవితా యుద్ధం

‘ఏంటీ అంత సీరియస్‌గా రాసుకుంటున్నావ్’’
‘‘కవిత్వం ’’
‘‘దేనిపై’’
‘‘యుద్ధం పైన’’
‘‘వెరీగుడ్ అలాంటి దుర్మార్గుల పీచమణచాలి. భారత్ సహనాన్ని అలుసుగో తీసుకుని చెలరేగిపోతున్నారు. భారత్ తిరగబడితే, ప్రతీకారం తీర్చుకుంటే ఎలా ఉంటుందో వారికి తెలియాలి. మన వీర సైనికులను ఉత్తేజపరుస్తూ కవిత్వం బాగా రాయి. నిజానికి కవిత్వం కూడా యుద్ధం లాంటిదే. మనసులో ఎంతో మదన పడిన తరువాత కానీ అక్షరాలు పురుడు పోసుకోవు...’’
‘‘ఇక ఆపుతావా? నేను మన సైనికుల సాహసాన్ని కీర్తిస్తూ కవిత్వం రాయడం లేదు. నా కవితా శీర్షిక యుద్ధం వద్దు శాంతి ముద్దు’’
‘‘శీర్షిక బాగుంది. ఐనా దేశాల మధ్య యుద్ధాలు, దేశాల్లో టెర్రరిస్టుల దాడులు ఎప్పుడూ ఉండేవే కానీ... మీ పక్కింటి వాళ్లతో ఎప్పుడూ గొడవలే ఉండేవి కదా? మీ రెండు ఇళ్లమధ్య ఉన్న చింత చెట్టు నుంచి గాలికి వాడిపోయిన చింతచిగురు రాలి పడితే మీ వైపు నుంచి అని వాళ్లు, వాళ్ల వైపు నుంచి వచ్చి పడిందని మీరు భలే కొట్టుకునే వారు. సమస్య చిన్నదే అనిపించినా అనుభవించిన వాడికి తెలుస్తుంది. రెండిళ్ల మధ్య గొడవలు అంత ఈజీగా పరిష్కారం కావు. ఎలా పరిష్కరించుకున్నావోయ్! ’’
‘‘మా దూరపు బంధువు ఆవారా అని ఉన్నాడొకడు. పిచ్చి తిరుగుళ్లలో వాడికి పోలీసులతో మంచి సంబంధాలు ఏర్పడ్డాయి. నా బాధ ఓసారి వాడికి చెప్పుకున్నాను. అంతే హెడ్‌కానిస్టేబుల్ ఓ రోజు మా పక్కింటాయన్ని పోలీస్ స్టేషన్‌కు పిలిచి తమదైన శైలిలో కోటింగ్ ఇచ్చి. మళ్లీ నా తెరువు రావద్దని వార్నింగ్ ఇచ్చాడు. ఇప్పుడు చింత చిగురు కాదు ఏకంగా చింత చెట్టు పడ్డా నా తెరువు రాడు’’
‘‘మాట్లాడుకుని పరిష్కరించుకుంటే పోయేదానికి పోలీసులతో కొట్టించడం అన్యాయం’’
‘‘అన్యాయమా ? ఆవకాయనా? మన పవర్ ఏంటో చూపించాను. ఇప్పుడు నన్ను చూడాలన్నా వాడికి వణుకు’’
‘‘మన సైనికులపై దాడి చేసి చంపిన టెర్రరిస్టులపై కూడా దయ చూపించాలనే మానవతావాదివైన నీలో కనిపించిన ఇంకో మనిషి ఉన్నాడని అస్సలు ఊహించలేదు’’
‘‘ఇది పొరుగింటి సమస్య. అది పొరుగు దేశంతో సమస్య రెండింటికి సంబంధం లేదు. అందుకే అక్కడి విషయంపై నేను గాంధేయవాదిని, నా పొరుగింటి విషయంలో నా అంతటి రాక్షసుడు లేడు.’’
‘‘సర్లే ఇంతకూ నీ కవితలు ఏ పత్రిక కోసం’’
‘‘ఇప్పటికే నా శాంతి కవిత్వంతో సామాజిక మాధ్యమాల్లో మనకు మంచి ఫాలోయింగ్ వచ్చేసింది.’’
‘‘దాడికి ప్రతి దాడి ఉండాల్సిందే అని వాదించే వారిని నువ్వు శాంతి కవిత్వంతో నోరు మూయించడం చూశాను’’
‘‘అంతే కదా? ఇక్కడ కూర్చోని యుద్ధం యుద్ధం దాడికి ప్రతిదాడి అని వాదిస్తున్న వీరిని యుద్ధ రంగానికి తీసుకు వెళ్లాలి అని నేను రాసిన మాట బాగా పాపులర్ అయింది’’
‘‘నాకో ఐడియా వచ్చింది. పాక్ ఆక్రమిత కాశ్మీర్‌లో టెర్రరిస్టులకు శిక్షణ ఇస్తున్న శిబిరాలపైకి సైన్యం బాంబులు వేయడం కన్నా నీలాంటి మేధావుల బృందాన్ని తీసుకు వెళ్లి అక్కడి వదిలేస్తే’’
‘‘ఆ వదిలేస్తే’’
‘‘మీ శాంతికవితలతో వారి మనసు మారవచ్చు కదా?’’
‘‘మారక పోతే?’’
‘‘వారి మనసు మారితే మొత్తం ప్రపంచానికే అదో వరం అవుతుంది. ప్రపంచంలో టెర్రరిజానికి పెద్ద ఎగుమతి దారునిగా పాక్ మారింది కదా? మీ కవిత్వంతో వారు మారితే మన దేశానికే కాకుండా మొత్తం ప్రపంచానికి మీరు మేలు చేసిన వారు అవుతారు.’’
‘‘నేనడిగింది మారకపోతే అని?’’
‘‘మేధావుల భారం దేశానికి తగ్గుతుంది’’
‘‘నేను కవిత్వం రాస్తానని నామీద నీకు జెలసీ. అది సరే ఈ దాడులపై నువ్వేమంటావు’’
‘‘వాడొచ్చి బాంబులు వేసి ఇష్టం వచ్చినట్టు చంపుతూ వెళితే చేతులు కట్టుకుని ఉండమని మాత్రం అనను’’
‘‘చర్చలతో పరిష్కారం కాని సమస్య ఉండదు. టెర్రరిస్టులతో చర్చలు జరపాలి. నచ్చజెప్పాలి. ఒప్పించాలి’’
‘‘ఆరేడు దశాబ్దాలైనా చర్చల ద్వారా ప్రభుత్వం సాధించలేక పోయింది. అందుకే మీ శాంతి కవిత్వ బృందమంతా పాక్ ఆక్రమిత కాశ్మీర్‌లోని టెర్రరిస్టుల ట్రైనింగ్ క్యాంపునకు వెళ్లి ప్రయత్నించాలి అంటున్నాను. మీకు యాత్ర చేసినట్టూ ఉంటుంది. టెర్రరిస్టుల వల్ల కొత్త పరిచయాలు ఏర్పడినట్టూ ఉంటుంది.’’
‘‘వాడికి అర్థం కాకుండా మనల్ని లేపేస్తే?’’
‘‘వాడికి అర్థం అయ్యే భాషలో చెప్పాలంటున్నాను. ఓ ఉపన్యాసంలో రజనీష్ ఓ సంఘటన చెప్పారు. విమానంలో ఒక ప్రయాణీకుడు బిజినెస్ క్లాస్ టికెట్‌తో ఎగ్జిక్యూటివ్ క్లాస్‌లో కూర్చున్నాడు. ఎయిర్ హోస్టెస్ ఎంత చెప్పినా ఆ సీటు నుంచి లేవలేదు. ఇది గమనించిన రజనీష్ ఆ ప్రయాణీకుడి వద్దకు వెళ్లి ఏదో చెప్పాడు. అతను చెంగున ఈ సీటు నుంచి లేచి వెనక్కి వెళ్లి కూర్చున్నాడు. అంత సేపు నచ్చజెప్పినా వినని ప్రయాణీకుడు ఒక్క మాటతో అలా లేచి వెళ్లడంతో ఎయిర్ హోస్టేస్ మీరేం చెప్పి అతన్ని పంపించారని రజనీష్‌ను అడుగుతుంది. ఎవరికి ఎలాఎవరికి ఎలా చెబితే అర్థం అవుతుందో అలా చెప్పాలి. నువ్వు ఎక్కడికి వెళ్లాలి అని అడిగాను మద్రాస్ అని చెప్పాడు. మరి ముందు వైపు కూర్చున్నావేం ముందు భాగం ముంబై వెళుతుంది. వెనక భాగం మద్రాస్ వెళుతుంది అని చెప్పాను అంతే ఆ ప్రయాణీకుడు ఎగిరి వెళ్లి వెనక కూర్చున్నాడు. అతనికి అలా చెబితేనే అర్థమవుతుంది అందుకే అలా చెప్పానంటాడు రజనీష్’’
‘‘పొరుగు దేశంలో టెర్రరిజమే రాజ్యం ఏలుతుంది. అది ప్రపంచానికి తెలుసు. టెర్రరిస్టులు చెప్పినట్టు అక్కడి పాలకులు వినాలి కానీ, పాలకులు చెప్పినట్టు టెర్రరిస్టులు వినరు. అందుకే టెర్రరిస్టులకు అర్థమయ్యే భాషలోనే చెప్పాలి.’’
^^ అంటే యుద్ధం చేయాలా ’’
^^ దీని గురించి కూడా రజనీష్ చెప్పారు . దేశాల్లో కూడా స్ర్తీ ,పురుష దేశాలు ఉంటాయి . జర్మనీ పురుష దేశం అలానే యూరప్ లోని చిన్న చిన్న దేశాలు కూడా పురుష దేశాలు . అందుకే అవి యుద్దాలు చేశాయి . భారత్ ది స్త్రీ స్వభావం . అందుకే భారత్ గడచిన ఐదువేల ఏళ్లలో ఏ దేశం పై యుద్ధం చేయలేదు . దాడికి ప్రతి దాడి . చేసింది తప్ప ఆక్రమించుకొందామని దాడులు చేయలేదు .’’
.’’హమ్మయ్య అంటే యుద్ధం జరగదు కదా ?.’’
.’’ఏమో యుద్ధం చేయక పోవచ్చు కానీ .. ఉగ్రవాదుల శిబిరాలను మట్టుపెట్ట వచ్చు.’’ 
‘‘ అంతేలే ... యుద్ధం వద్దు... యుద్ధం వల్ల అపారనష్టం అని రాయబారంలో చెప్పిన శ్రీకృష్ణుడే అంతిమంగా కురుక్షేత్రంలో యుద్ధం చేయను అన్న అర్జునుడితో యుద్ధం చేయాల్సిన అవసరం ఎందుకో చెప్పారు. ఎప్పుడు ఏది అవసరమో నాయకత్వం వహించే వారు నిర్ణయిస్తారు. మనం నిమిత్తమాత్రులం.’’
^^ అంతేలే రోజులు రోజులు ఒకేలా ఉండవు ..ఒక జిల్లా అంతాకూడా లేని దేశాలు ఒకప్పుడు మన దేశాన్ని జయించాయి . కానీ స్వాతంత్య్రం రాకముందు బలహీన భారత్ కావచ్చు కానీ స్వతంత్ర భారత్  అజేయ భారత్ .’’
-బుద్దా మురళి (జనాంతికం 1-3-2019)

7, ఫిబ్రవరి 2019, గురువారం

డబ్బు- దృష్టికోణం

ఏదైనా మనం చూసేదాన్ని బట్టి ఉంటుంది. అది డబ్బుకు సంబంధించిన అంశం కావచ్చు. జీవితంలో సమస్యలు కావచ్చు.
చిన్నప్పుడు చదివిన ఒక కథ. భారీ కాయుడు ఒకరు ఒక గ్రామానికి వచ్చి అందరినీ భయపెడతాడు. అతన్ని చూడగానే గ్రామస్తులంతా భయంతో వణికి పోతారు. పొరుగూరు యువకుడు చుట్టపు చూపుగా ఆ ఊరికి వస్తే ఊరిలో ఒక్కరూ కనిపించరు. అంతా భయంతో ఊరు బయట కొండల్లో దాక్కుంటారు. ఎందుకలా పారిపోయారని యువకుడు అడిగితే భారీ కాయుని గురించి చెబుతారు. అతను ఒక్కడూ మీ ఊరి వాళ్లంతా కలిసి అతన్ని ఎదిరించలేరా? అని యువకుడు అడుగుతాడు. నీకేమన్నా పిచ్చా అతన్ని చూస్తే నువీ ప్రశ్న అడగవు. అతనెంత భారీకాయుడో నీకు తెలుసా? అని గ్రామస్తులు ఎదురు ప్రశ్నిస్తారు. ఆ యువకుడు నవ్వి అతని భారీకాయాన్ని చూసి మీరు భయపడుతున్నారు. నిజానికి ఆ భారీకాయం వల్లనే అతని ఓడించడం సులభం అని చెబుతాడు. ఎలా అంటే ఒక చీమపై మీరు దాడి చేయాలంటే అంత ఈజీ కాదు. కంటికి కనిపించని ఆ చీమ ఎటు నుంచి ఎటు పారిపోతుందో తెలియదు. పెద్ద బండ వేసినా ఆ చీమకు తగులుతుంది అనే గ్యారంటీ లేదు. ఎందుకంటే దాని సైజు మరీ అంత చిన్నది. అతను భారీ కాయుడు కాబట్ట మీరు దాడి చేస్తే అతనికి తగలదు అనే సందేహమే అక్కర లేదు. భారీ కాయం కాబట్టి తాకి తీరుతుంది. అంటాడు. గ్రామస్తులకు ధైర్యం చెప్పి ఆ భారీ కాయుడిపై రాళ్ల వర్షం కురిపిస్తాడు. వీరి దాడికి ఆ భారీ కాయుడు మట్టికరుస్తాడు.
ప్రపంచంలో కెల్లా సంపన్నుడు బిల్‌గేట్స్ పిజ్జా కోసం క్యూలో అందరితో పాటు నిలుచున్న ఫోటో ఒకటి ఈ మధ్య సామాజిక మాధ్యమాల్లో బాగా వైరల్ అయింది. ఇది చూసి ఎవరి కోణంలో వారు ఆలోచించవచ్చు. అన్ని వేల కోట్ల రూపాయల ఆస్తిని ఏం చేసుకుంటాడు. హాయిగా ఏ స్టార్ హోటల్‌కో వెళ్లి కావలసినవి తెప్పించుకోవాలి కానీ సామాన్యుడిలా క్యూలో నిలబడడం ఏమిటి? అనిపించవచ్చు. ఎంత సంపన్నుడైనా సామాన్య జీవితం గడిపై ఆయనపై గౌరవం పెరగవచ్చు.
చాలా మంది సంపన్నుల్లో ఉండే కామన్ గుణం. డబ్బుకు విలువ ఇవ్వడం. స్టార్ హోటల్‌కు వెళ్లి లక్షల్లో బిల్లు చేస్తేనే లభించే సంతోషం కన్నా, ట్యాంక్‌బండ్‌పై చల్లని సాయంత్రం పది రూపాయల మొక్కజొన్న కంకి తింటే అంత కన్నా మించిన సంతోషం లభించవచ్చు.
డబ్బుకు సంబంధించి చిన్నప్పటి నుంచి మనలో చిత్రమైన అభిప్రాయాలు ఉంటాయి. డబ్బు చెడ్డది అని చిన్నప్పటి నుంచి చెబుతుంటారు. డబ్బు సంపాదించే జ్ఞానం, డబ్బు గురించి అవగాహన లేని వాళ్లు మాత్రమే అలా చెబుతారు. పొదుపునకు, పిసినారి తనానికి తేడా కూడా తెలియదు. కొన్ని కుటుంబాల్లో చిన్నప్పటి నుంచే డబ్బు విలువ గురించి చెబుతారు. వారికి పొదుపు, పిసినారి తానికి తేడా ఏమిటో చిన్నప్పుడే అవగాహన వస్తుంది. అది తెలియని వారికి పొదుపు కూడా పిసినారి తనంగా అనిపిస్తుంది.
అవసరం అయిన దానికి ఖర్చు చేయాల్సిందే. అదే సమయంలో అనవసరమైన దానికి ఖర్చు చేయడం అంటే డబ్బుకు విలువ ఇవ్వక పోవడమే. మనకు విలువ ఇవ్వని వారి వద్ద మనం ఎక్కువ సేపు ఉండలేం, అదే విధంగా డబ్బు సైతం అంతే తనకు విలువ ఇవ్వని వారి వద్ద ఎక్కువ రోజులు ధనం నిలువదు.
పొదుపు చేయాల్సిన చోట పొదుపు చేయాల్సిందే, అదే సమయంలో అవసరమైన ఖర్చు చేయాల్సిన చోట ఖర్చు చేయాల్సిందే. ఏది అవసరం? ఏది పొదుపు? ఏది పిసినారి తనం అనే అవగాహన ఉండాలి. డాక్టర్‌కు చూపించుకుంటే రెండు వందల ఖర్చు అని నిర్లక్ష్యం చూపిస్తే అది లక్ష రూపాయలు చికిత్సగా జబ్బు ముదిరిపోవచ్చు. దీన్ని పొదుపు అనం, ఇది పిసినారి తనం అవుతుంది. కొంప కూల్చే పిసినారి తనం అవుతుంది. అదే సమయంలో విలాసాల కోసం అప్పు చేసి ఆదాయాన్ని మించి ఖర్చు చేస్తే అది జీవితం అనిపించుకోదు, బాధ్యాతారహితమైన జీవితం అనిపించుకుంటుంది.
డబ్బు అనేది కేవలం అంకెలకు సంబంధించిన శాస్త్రం కాదు. సంపద రహస్యంలో అంకెలకన్నా ఆలోచనల ప్రభావం ఎక్కువగా ఉంటుంది.
మన ఆలోచన ధోరణి సైతం మన సంపదపై ప్రభావం చూపుతుంది. ఎదుటి వారు ఏమనుకుంటారో ఆనే ఆలోచనతో అప్పులు చేసి విలాసవంతమైన జీవితం గడపాల్సిన అవసరం లేదు. నా జీవితం నా ఇష్టం అనుకుని సంపాదించే దాని కన్నా తక్కువ ఖర్చు చేసే లెక్కలు తెలిసిన వాడు జీవితంలో ఎదిగి తీరుతాడు. సంపన్నుల్లో కామన్‌గా కనిపించే లక్షణం. పాజిటివ్ దృక్ఫథం. విజయవంతమైన వారు ప్రతిదానిలో అవకాశం వెతుకుతాడు. పాజిటివ్ దృక్ఫథంతో వ్యాపార సామ్రాజాన్ని సృష్టించుకుంటాడు. నెగిటివ్ ఆలోచనా ధోరణి ఉన్నవారికి కంటి ముందు ప్రతిదీ సమస్యగానే కనిపిస్తుంది. పాజిటివ్‌గా ఆలోచించే వారికి అవకాశంగా కనిపించిన అంశాలు సైతం నెగిటివ్‌గా ఆలోచించే వారికి సమస్యలుగా కనిపిస్తాయి.
చిన్న ఉద్యోగం కావచ్చు, చిన్న వ్యాపారం కావచ్చు, పాజిటివ్‌గా ఆలోచించే వారు ఆ దశ నుంచి పైకి ఎలా వెళ్లాలి అని ఆలోచిస్తారు. అదే నెగిటివ్ ఆలోచనా పరులు తనకు ఎవరూ సహకరించడం లేదని, బంధువులు ఆదుకోవడం లేదని, తమ సామాజిక వర్గం ఇంతే అని సమస్యల ఆస్తిని కూడబెట్టుకుంటారు. ఇలాంటివారికి ఇతరులులు సహాయం చేయడం తరువాత తనకు తాను కూడా ఉపయోగపడరు. పైగా ఇలాంటి వారితో ఎక్కువ సమయం గడిపేందుకు కూడా ఎవరూ ఆసక్తి చూపించరు. అలాంటి నిరాశావాదుల నిస్పృణ మాటలు తమ మీద ఎక్కడ ప్రభావం చూపుతాయో అని దూరంగా వెళతారు. ప్రపంచంలో విస్తృతమైన అవకాశాలు ఉన్నాయి, బోలెడంత సంపద ఉంది. నా శక్తి మేరకు నేను ఆ సంపదను సంపాదించలగను అనే ఆత్మవిశ్వాసంతో ముందడుగు వేస్తే అవకాశాలు అవే వస్తాయి. ప్రతి సమస్యలోనూ అవకాశాలు ఉంటాయి. ప్రయత్నించే వాడికే దైవం కూడా సహకరిస్తుంది అంటారు.
నెగిటివ్ ఆలోచనలు మానేసి ఈ ప్రపంచం విశాలమైంది. ప్రపంచంలో బోలెడు సంపద ఉంది. అవకాశాలకు కొదవ లేదు. అనే ఆలోచనలతో ముందడుగు వేయండి. అవకాశాల కోసం వెతికితే అవకాశాలు కనిపిస్తాయి. సమస్యల కోసం వెతికితే సమస్యలు దొరుకుతాయి. ఏది కావాలో నిర్ణయించుకోవాల్సింది మీరే.
*
-బి.మురళి(29-1-2019)

1, ఫిబ్రవరి 2019, శుక్రవారం

దేవుడే దిగిరావాలి..


‘‘ ఛీ.. ఛీ.. మరీ ఇంత అన్యాయమా? ప్రజాస్వామ్యానికి విలువ లేకుండా పోతోంది?’’
‘‘ఏమైందిరా? ఐనా ఈ రోజు కొత్తగా విలువలు పడిపోవడం ఏమిటి? ఎప్పటి నుంచో ఇలా జరుగుతున్నదే కదా? కాలానికి తగ్గట్టు మార్పు తప్పదు. కలి ప్రవేశించినప్పుడే ఆ ప్రభావం మొదలైంది. ఇప్పుడేంది?’’
‘‘ఎంత కలికాలం ఐనా ఎంతో కొంత ధర్మం ఉండాలి...’’
‘‘ఔను.. ఇంతకూ ఏమైంది? ఎన్నికల్లో మద్యం, డబ్బు పంచుతున్నారా? ఓట్లు కొంటున్నారా? ఎన్నికలు మొదలైనప్పటి నుంచే ఏదో ఒక స్థాయిలో ఈ వ్యవహారం సాగుతూనే ఉంది కదా? ఇప్పుడు కొత్తగా ఆశ్చర్యపోవడానికేముంది?’’
‘‘ఎప్పుడైనా విన్నామా? కన్నామా? కలి కూడా సిగ్గుపడేట్టు చేస్తున్నారు’’
‘‘ఎన్నికల గురించే కదా? నువ్వు మాట్లాడేది.’’
‘‘ఔను!’’
‘‘మరీ అంతగా ఆశ్చర్యపోవడం ఏంటి? లగడపాటి ఆవేదన గురించా? ’’
‘‘లగడపాటి ఏంటి?’’
‘‘అందరూ నవ్విన తరువాత తొర్రి పళ్లవాడు నవ్వాడని.. ఫలితాలు వచ్చిన రెండు నెలల తరువాత ఆయన ఆశ్చర్యపోతూ, నేను ప్రకటించిన ఎన్నికల ఫలితాలను అధికారికంగా గుర్తించాలి కానీ ఎన్నికల కమిషన్ ఫలితాలు ప్రకటించడం ఏమిటన్నట్టు ఆశ్చర్యపోతున్నాడు. ఎన్నికల కమిషన్ ఫలితాలను తాను గుర్తించేది లేదంటున్నాడు.’’
‘‘ఔను.. నేనూ చూశాను. బాబుగారిని - ఇంటికి వెళ్లి కలిసి వచ్చిన తరువాత ఢిల్లీలో ఈ ప్రకటన చేశాడని పత్రికలలో చదివాను’’
‘‘నీకంటే పనీపాటా ఉండదు. రోజూ నాలుగైదు పత్రికలు చదువుతుంటావు. టీవీలో వార్తలు చూస్తుంటావు. ఓట్లు లెక్కించగానే ఫలితాలు టీవీలో చూసి ఉంటావు. లగడపాటికి ఒకటా రెండా వేల కోట్ల రూపాయల వ్యాపారాలు ఉన్నాయి. ఎన్నికల ఫలితాలు వెలువడిన రోజు ఆయన చూసి ఉండరు. బాబును కలిశాక- ఆయన ఫలితాలు చెప్పి ఉంటారు. రెండునెలల తరువాత స్పందిస్తే తప్పా? వేల కోట్ల రూపాయల వ్యాపారాన్ని పక్కన పెట్టి ప్రాచీన విద్య చిలక జోస్యాన్ని గౌరవించే ఆయన్ని అభినందించాలి కానీ విమర్శిస్తావేం.’’
‘‘ఇంకెక్కడి వేల కోట్ల రూపాయల వ్యాపారాలు? ఎప్పుడో నిండా మునిగిపోయారు. సైకిల్ నడుపుతున్నట్టు ఆయన ఫొటోలు సామాజిక మాధ్యమాల్లో కనిపిస్తుంటాయి. ఆ సైకిల్ సహా ఆయన్ని అమ్మినా అప్పు తీరదని తెలిసిన వారంటారు.. ’’
‘‘లోకులు కాకులు. ఇలానే అంటారు. వేల కోట్ల రూపాయల వ్యాపారం దివాలా తీస్తే తీసి ఉండొచ్చు. వ్యాపారం పోతే పోనీ చిలక జోస్యాలే నాకు ముఖ్యం అంటూ ఆయన నిలబడ్డాడు చూడు .. నాకది బాగా నచ్చింది. ప్రాచీన కళలు, సంస్కృతిని కాపాడాలని అందరూ ఉపన్యాసాలు ఇచ్చేవారే. కానీ ఇలా ముందుకు వచ్చేవారిని ప్రోత్సహించే వారేరి?’’
‘‘సర్లే .. ఆయనకు లేని బాధ నాకెందుకు? వ్యాపారాలు పోతే చిలక జోస్యం చెప్పుకొని బతుకుతారు. పెప్పర్ స్ప్రే ఏజెన్సీ తీసుకుంటారు... నాకేం?’’
‘‘మనం ఇంత సేపు మాట్లాడుకున్నా... ప్రజాస్వామ్యం విలువలు లేకుండా పోయాయంటూ నీ బాధ ఏంటో ఇప్పటి వరకు చెప్పనే లేదు.’’
‘‘ఓ అదా.. మనం ఎప్పుడైనా విన్నామా? కన్నామా? ’’
‘‘ఏంటో చెప్పి ఏడువ్’’
‘‘ఎన్నికలు పుట్టినప్పటి నుంచి ఎంతో కొంత డబ్బులు ముట్టచెప్పడం మామూలే. ఇవ్వడం, తీసుకోవడం రెండూ మామూలే. కానీ ఇచ్చిన డబ్బులు తిరిగి అడగడం ఎంత అన్యాయం? పంచాయతీ ఎన్నికల్లో ఇంటింటికీ తిరిగి డబ్బులు పంచిన వాళ్లు, ఓడిపోగానే ఇంటింటికీ తిరిగి మా డబ్బు మాకిచ్చేయమని అడుగుతున్నారట! ఇదెంత అన్యాయం?’’
‘‘ఎన్నికలన్నాక ఒకరికన్నా ఎక్కువ మందే పోటీ చేస్తారు. అందరూ పంచుతున్నారు. గెలిచేది ఒకరే కదా? ఈ మాత్రం ప్రజాస్వామ్య తత్త్వం అర్థం కాని వాళ్లు, తెలియని వాళ్లు ఎన్నికల్లో పోటీ చేయడం ఎందుకు? ఇలా ఐతే వచ్చే ఎన్నికల్లో వాళ్లు డబ్బులు పంచితే తీసుకుంటారా? ’’
‘‘ఓడినా గెలిచినా తిరిగి డబ్బులు అడగం అని హామీ పత్రం రాసుకుంటారేమో చూడాలి’’
‘‘ఇది విన్నావా? తెలంగాణలో వరి పండదు అన్నారు కదా?’’
‘‘వరి పండదు అన్నారు. అంతకు ముందు తినడం నేర్పించాం అన్నారు. సరే ఏమైంది?’’
‘‘ఈసారి దేశంలో అత్యధికంగా వరి తెలంగాణలోనే పండింది. దేవుడి దయ తెలంగాణపై భాగానే ఉంది. దేశానికి ధాన్యాగారంగా మారుతోంది.’’
‘‘అంతగా మురిసిపోకు.. తెలంగాణకు పెద్ద ప్రమాదం తప్పేట్టు లేదు. అది తెలుసుకో ముందు..’’
‘‘ఎలా?’’
‘‘రెండు నెలల తరువాత ఎన్నికలు జరుగుతాయి. మూడు నెలల్లో నేను గెలుస్తాను. నాలుగు నెలల్లో అద్భుతాలు జరుగుతాయి. ఐదు నెలల్లో మాయ మీ కళ్ల ముందు కనిపిస్తుందని కేఏ పాల్ అంత స్పష్టంగా చెప్పిన తరువాత కూడా నీకు అర్థం కాలేదా?’’
‘‘పాల్ సీఎం ఐతే ఏంటి?’’
‘‘ప్రపంచమంతా ఆయన చెప్పినట్టు వింటుంది కదా? ప్రపంచ నాయకులంతా ఆయన కనుసన్నల్లోనే పని చేస్తారు కదా? ప్రపంచంలోని పెట్టుబడులన్నీ ఆంధ్రకే తరలిస్తానంటున్నారు. అప్పుడు తెలంగాణకు ఇక పెట్టుబడులు ఎక్కడి నుంచి వస్తాయి?’’
‘‘అంటే పాల్ సీఎం కావడం ఖాయం అనే నిర్ణయానికి వచ్చావా?’’
‘‘ఆయన మాటలు వింటే అలానే అనిపిస్తోంది. ఎంత ఆత్మవిశ్వాసంతో మాట్లాడుతున్నాడు? అబద్ధాలు చెప్పేవారైతే ముఖంలో తేడా కనిపిస్తుంది’’
‘‘మాటల్లో నిజాయితీ లేదా పిచ్చితనం ఏదో ఒకటి ఉందనిపిస్తోంది’’
‘‘పిచ్చివాళ్లు, నిజాయితీ పరులు ఒకటే అంటావా?’’
‘‘నేనెప్పుడన్నాను? చేతికి ఉంగరం కూడా లేదని చెబుతున్నా- లక్షల కోట్లు తెచ్చేస్తానన్న ఆత్మవిశ్వాసం ముఖంలో కనిపిస్తోంది. పిచ్చితనమో, ఆత్మవిశ్వాసమో తెలియదు’’
‘‘సరే.. ఏపీకి ప్రత్యేక హోదా వస్తుందంటావా?’’
‘‘హోదా సమస్య కన్నా అతిమేధావులే అసలు సమస్య అంటాను. మేధావుల సమస్య నుంచి ఆంధ్రప్రదేశ్ కోలుకోవాలని కోరుకుంటా...’’
‘‘ఒకప్పుడు అధిక జనాభా పెద్ద సమస్య అనుకునేవాళ్లం. చైనా ఆ సమస్యను కూడా అనుకూలంగా మార్చుకున్నాక, ఇప్పుడు జనాభా కాదు అతి మేధావులే అసలు సమస్య అనిపిస్తోంది. సమాజం అతి మేధావుల సమస్య నుంచి ఎప్పుడు విముక్తి చెందుతుందో- ఆ దేవుడికే ఎరుక..’’
‘‘పాల్ దేవుడికా? ’’
‘‘సరే.. ఇక ఉంటాను..’’
*బుద్దా మురళి (1-2-2019 జనాంతికం )

28, జనవరి 2019, సోమవారం

రాజకీయ కామెడీ!

ప్రియాంక రాజకీయాల్లోకి వస్తున్నారట!’’
‘‘చిరంజీవి సినిమాల్లోకి వస్తారట అన్నట్టుగా ఉంది నీ మాట’’
‘‘చాల్లే జోకులు.. ఇప్పటి వరకు అప్పుడప్పుడు ప్రచారం చేసేవారు ఇకపై పూర్తి స్థాయిలో రాజకీయాల్లో ఉంటారన్నమాట’’
‘‘ఎన్నికలు వస్తున్నాయి కదా? ప్రియాంకనే కాదు పవన్ కూడా క్రియాశీలక రాజకీయాల్లోకి వచ్చేస్తాడు’’
‘‘నువ్వు ఏదీ సరిగా మాట్లాడవుకదా?’’
‘‘ఎంత శక్తివంతమైన ఆయుధమైనా సకాలంలో ఉపయోగిస్తేనే ఫలితం..’’
‘‘అంటే అరవై ఏళ్ల వయసు, పాతికేళ్ల కాంగ్రెస్ పాలనపై వ్యతిరేకత, విపరీతమైన సినీగ్లామర్ ఇంతకు మించి కలిసొచ్చే కాలం లేదని ఎన్టీఆర్ రాజకీయ రంగ ప్రవేశం చేశారు చూడు.. అదే సరైన సమయంలో సరైన నిర్ణయం తీసుకోవడం అంటే’’
‘‘సరైన సమయంలో సరైన నిర్ణయానికి ఎన్టీఆర్ పాజిటివ్ ఉదాహరణ ఐతే చిరంజీవి దీనికి సరిగ్గా వ్యతిరేక ఉదాహరణ’’
‘‘అంటే ప్రియాంక చిరంజీవిలా ఫైయిలవుతుందా?’’
‘‘ఇందిరాగాంధీ ఫీచర్స్ ఉండొచ్చు కానీ ఆమెలా విజయవంతమయ్యే పరిస్థితులు కనిపించడం లేదు..’’
‘‘అది నువ్వెలా నిర్ణయిస్తావు. నిర్ణయించాల్సింది ప్రజలు’’
‘‘కాదని ఎవరన్నారు? ప్రజలే నిర్ణేతలు. నేను నా అంచనా చెబుతున్నాను. శంకరాభరణం ఇప్పుడు తీస్తే హిట్టవుతుందా?’’
‘‘కాదు..’’
‘‘ఎందుకు కాదు అది అద్భుతమైన సినిమా కదా? పోనీ మిస్సమ్మ, గుండమ్మ కథ, మాయాబజార్ ఇప్పుడు తీస్తే హిట్టవుతాయా?’’
‘‘ఆ స్థాయిలో తీయలేరు’’
‘‘ఎందుకు తీయలేరు? అప్పుడు లేని టెక్నాలజీ ఇప్పుడు ఉంది. ఇంకా అద్భుతంగా తీయవచ్చు కదా?’’
‘‘నీతో వాదించలేను. ఆ కాలానికి శంకరాభరణం అవసరం కాబట్టి అది హిట్టయింది. టెక్నాలజీ పెరిగింది కానీ కాలం మారింది. ఈ కాలానికి మిస్సమ్మలు, గుండమ్మలు అవసరం లేదు. కొత్తనీరు వస్తున్న దశలో దాన్ని గుర్తించకుండా కాలం తీరిన తరువాత వాణిశ్రీ హీరోయిన్‌గా కాంతారావు సినిమా తీసి నిండా మునిగిపోయారు. 2004లో ఓ చానల్‌ను టాప్‌లో నిలిపిన తింగరి వేషాలిచ్చిన ఫార్ములాతో 2019లో మరో చానల్ వస్తే పట్టించుకున్నవాడే లేడు. అప్పుడు సక్సెస్ ఐన ఫార్ములా ఎల్లకాలం సక్సెస్ కావాలని లేదు. దేనికైనా కాలం ముఖ్యం.’’
‘‘అంటే ప్రియాంక రావడానికి ఇంకా కాలం రాలేదంటావా?’’
‘‘కాలం రాకపోవడం ఏంటి? ఎప్పుడో వచ్చి వెళ్లిపోయింది. ఒకటిన్నర దశాబ్దాల ఆలస్యం అయింది! దేశానికి అవసరమైన కాలానికి ఇందిర నాయకత్వం లభించింది. ఆమెను ప్రధాని పదవి వరించింది. ఎన్టీఆర్ అవసరం అయిన కాలానికి ఆయనను జనం ఆదరించారు. కాలం మారాక అదే ఎన్టీఆర్ తనను వెన్నుపోటు పొడిచారని నల్లదుస్తులు వేసుకుని ఎంత తిరిగినా స్పందన రాలేదు.’’
‘‘అమ్మ ప్రేమకు కాలం చెల్లడం ఉంటుందా?’’
‘‘అమ్మ ప్రేమ, సమాజమే దేవాలయం, ప్రేమికుల ప్రేమ సినిమా డైలాగులు కాదు.. రాజకీయాల గురించి చెబుతున్నా..’’
‘‘వచ్చే ఎన్నికల ఫలితాలు ఎలా ఉంటాయంటావు’’
‘‘ప్రజలు ఎవరికి ఓటు వేస్తే వారు గెలుస్తారు’’
‘‘అబ్బో.. ఇంతోటి గొప్ప విషయం మీరే చెప్పాలి! మాకు తెలియదు. ఆయనెవరో ఈవీఎంలను ట్యాంపర్ చేశారని విదేశాల్లో విలేఖరుల ముందు చెప్పాడు..’’
‘‘2004లో అధికారంలోకి వచ్చిన కొత్తలో వైఎస్‌పై కేఏ పాల్ ఆరోపణలు చేయడం సంచలనం సృష్టించింది. ఆయన మరింతగా రెచ్చిపోయి వైఎస్‌తో మొదలుపెట్టి సోనియా, అటు నుంచి అమెరికా అధ్యక్షుడు, ప్రపంచ నాయకులందరినీ తాను ఎలా నడుపుతున్నది చెప్పేసరికి వ్యవహారం సీరియస్ నుంచి కామెడీ సీరియల్‌గా మారిపోయింది. మొగలిరేకులు కన్నా కొంచం తక్కువ వయసు, జబర్దస్తీని కన్నా ఎక్కువ కాలం నుంచి సాగుతోంది ఈ కామెడీ సీరియల్. ’’
‘‘నిజమే జబర్దస్త్ ఓ ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్ చానల్‌ను బతికిస్తుంటే, కేఏ పాల్ న్యూస్ చానళ్లను బతికిస్తున్నాడు.’’
‘‘పాల్‌కు, ఈవీఎంల ట్యాంపరింగ్‌కు సంబంధం ఏంటి?’’
‘‘ఈవీఎంల ట్యాంపరింగ్ తెలిసిందని 11 మందిని హైదరాబాద్‌లో ఎన్‌కౌంటర్ చేశారని, ఓ కేంద్రమంత్రిని రోడ్డుమీద చంపేశారని, ట్యాంపరింగ్ గురించి తెలిసిందనే జర్నలిస్టు గౌరీ లంకేశ్‌ను చంపేశారని చెబుతుంటే ఎందుకో పాల్ గుర్తుకొచ్చాడు..’’
‘‘నాకూ అలానే అనిపించింది. అద్వానీని పక్కన పెట్టడం, ఆంధ్రకు ప్రత్యేక హోదా ఇవ్వకపోవడం, జగన్‌పై కేసులు.. వీటన్నిటికీ ఈవీఎంల ట్యాంపరింగే కారణమని చెబుతాడేమో అనిపించింది ఆ జాబితా చూశాక’’
‘‘ఎంతవరకు మాట్లాడాలో అంతవరకే మాట్లాడాలి.. ఈ సంగతి తెలిస్తే ఎవరైనా మన్మోహన్ సింగ్ అవుతారు. తెలియకపోతే పాల్ అవుతారు. ’’
‘‘ఇన్ని చెబుతున్నావుకదా? ఎన్నికల ఫలితాలు ఎలా ఉంటాయో చెప్పు’’
‘‘ఆంధ్రలో ముఖ్యమంత్రిని అవుతానని పాల్ అంత ధీమాగా చెప్పిన తరువాత కూడా నీకు అనుమానంగా ఉందా?’’
‘‘నేను సీరియస్‌గా అడుగుతున్నా..?’’
‘‘నేనే కాదు, పాల్ కూడా సీరియస్‌గానే చెబుతున్నాడు. తనకు ఇష్టం లేదని, గత్యంతరం లేకనే ముఖ్యమంత్రి పదవి చేపట్టాల్సి వస్తుందని అంటున్నాడు..’’
‘‘ఔను.. ప్రపంచానికి నాయకత్వం వహించి 200 దేశాల నాయకులను తన చెప్పు చేతుల్లో ఉంచుకునే వాడికి ఒక రాష్ట్రానికే పరిమితం కావాలంటే ఇబ్బందే కదా?’’
‘‘పాల్ రెండు వందల దేశాలు అని చెప్పలేదు’’
‘‘ఏదో అభిమానంతో నేనో పది దేశాలు కలిపాను. ఏం నాకు ఆ మాత్రం స్వేచ్ఛ లేదా? పాల్ అంటే అభిమానం ఉంటే తప్పా?’’
‘‘సీరియస్‌గా అడిగితే జోక్ చేస్తావేం?’’
‘‘ప్రజలు ఎవరికి ఓటు వేస్తే వారు గెలుస్తారు అంటేనేమో అబ్బో ఈ మాత్రం మాకు తెలియదా? అంటావు. నేనే గెలుస్తానని పాల్ చెప్పిన సంగతి చెబితే సీరియస్‌గా చెప్పమంటావు?’’
‘‘నీకు రాజకీయాలంటే కామెడీగా కనిపిస్తున్నాయా?’’
‘‘కాదు.. బాధను కలిగిస్తున్నాయి. ప్రజలకు వినోదం, విజ్ఞానం పంచాల్సిన ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్ చానళ్లు హత్యలు, నేరాలు చేయడం నేర్పించే శిక్షణ సంస్థలుగా మారితే, ప్రజల జీవితాలను శాసించే, ప్రభావం చూపే రాజకీయాలు కామెడీగా మారిపోవడానికి మించిన దురదృష్టం ఏముంటుంది?’’
*బుద్దామురళి ( జనాంతికం 25-1-2019)

18, జనవరి 2019, శుక్రవారం

బయోపిక్‌లు-ఆత్మకథలు


‘‘ఎన్టీఆర్ బయోపిక్‌పై ఏమంటావు?’’
‘‘నేను చూడలేదు.. చూసే ఉద్దేశం కూడా లేదు’’
‘‘ఓహో.. లక్ష్మీస్ ఎన్టీఆర్ చూస్తావన్నమాట’’
‘‘అదీ చూడను..’’
‘‘రెండింటినీ తప్పనిసరిగా చూడాల్సి వస్తే ఏది ముందు చూస్తావ్?’’
‘‘చాలా రోజుల క్రితం తిరుపతి వెళ్లి అటు నుంచి శ్రీకాళహస్తికి బస్సులో వెళుతున్నప్పుడు పక్కనున్న ప్రయాణికుడు నా సామాజిక వర్గం గురించి తెలుసుకోడానికి తెగ తంటాలు పడ్డాడు. చివరకు ఆ సమయంలో వచ్చిన గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి, ఖైదీనంబర్ 150లో ఏది ముందు చూస్తారని అడిగాడు. అలాగైనా కనీసం ఏ వర్గమో తెలుస్తుందని..’’
‘‘మరి నువ్వేమన్నావ్?’’
‘‘రెండింటిలో ఏది ముందుగా టీవీలో వస్తే దాన్ని కొద్దిసేపు చూస్తానన్నా.. ఇప్పుడు నీ ప్రశ్నకూ ఇదే సమాధానం. థియేటర్‌లో మూడు గంటల సమయం వెచ్చించేంత ఓపిక లేదు. మొదటి రోజే చూడాలనుకునే కుర్రతనం లేదు.’’
‘‘నువ్వు చూస్తే ఎంత? చూడకపోతే ఎంత? కానీ- ఎన్టీఆర్ బయోపిక్ ఎలా ఉందంటావు’’
‘‘ఓషో రజనీష్ చెప్పిన ఒక మాటలో జీవిత సారం దాగుంది. ప్రతి ఒక్కరూ మనిషే. మనిషికి ఉండే లక్షణాలన్నీ మనిషికి ఉంటాయి. ఇది అర్థం అయితే ఒక మనిషిని దేవుడు అని మొక్కం, రాక్షసుడు అని విమర్శించం. మనకు అద్భుతంగా అనిపించిన వ్యక్తి ఇతరులకు నచ్చకపోవచ్చు. వారికి నచ్చిన వాళ్లు మనకు సామాన్య వక్తి అనిపించవచ్చు. ’’
‘‘ఔను.. మనం వెంకన్ననను దర్శించుకోవడానికి అష్టకష్టాలు పడి వెళ్లి కొన్ని క్షణాలు ఆయన విగ్రహాన్ని చూసి జీవితం ధన్యం అయిందనుకుంటాం. కానీ, గర్భగుడిలోనే సేవ చేసే పూజారులకు అలాంటి భావనే ఉండాలని లేదు’’
‘‘బాగా చెప్పావ్! ట్రంప్‌ను ప్రపంచం తన్మయంగా చూసినట్టు అతడి సహాయకుడిని చూడాలని లేదు’’
‘‘ఇలాంటి మాటే తనికెళ్ల భరణి ఓసారి చెప్పారు. అమితాబ్‌ను మనం అద్భుతంగా చూస్తాం, ఆయన కారు డ్రైవర్ అంత ఆశ్చర్యంగా ఏమీ చూడడని మహానుభావులను ఎప్పుడో ఒకసారి దూరం నుంచి చూస్తేనే బాగుంటుంది కానీ దగ్గరి నుంచి రోజూ చూస్తే అంత గొప్పగా ఏమీ అనిపించదట!’’
‘‘ఎన్టీఆర్ ఎందరికో దేవుడిలా కనిపించారు. కానీ కుటుంబ సభ్యులకు మాత్రం భరించలేని వ్యక్తిగా అనిపించారేమో అనిపిస్తుంది.. ఆయన జామాతా దశమ గ్రహం సీడీ విన్నాక, చివరి దశ గురించి తెలిశాక’’
‘‘మనం అసలు చర్చను పక్కన పెట్టాం. ఇంతకూ ఎన్టీఆర్ గురించి బాలకృష్ణ తీసిన కథానాయకుడు సినిమాలో నిజం చెప్పారా? లేక వర్మ తీస్తున్న లక్ష్మీస్ ఎన్టీఆర్‌లో నిజం చెబుతారా? ఈ రెండూ కాకుండా నాదెండ్ల భాస్కరరావు యూ ట్యూబ్ చానల్‌లో చెబుతున్నది నిజం అంటావా?’’
‘‘ఆ మూడే ప్రస్తావించా వేం? అప్పటి ఘటనలకు పాత్రధారిగా ఉన్న దగ్గుబాటి వెంకటేశ్వరరావును వదిలేశావేం?’’
‘‘మూడింటిలో నిజమేదో తెలుసుకోలేక చస్తుంటే ఇక నాలుగోదా? ఆయన కూడా సినిమా తీస్తున్నారా?’’
‘‘ఆయనకూ సినిమాలతో సంబంధం ఉంది. భగత్‌సింగ్ సినిమా తీయాలనుకున్నారు. 1995 నాటి వెన్నుపోటుపై సినిమా తీస్తానని ప్రకటన చేసినా ఎందుకో తీయలేదు. కానీ అప్పుడేం జరిగిందో పుస్తకంలో రాశారు, ఇంటర్వ్యూల్లో చెప్పారు. ’’
‘‘సరే.. ఈ నాలుగులో ఇంతకూ ఎవరి మాట నిజమంటావు’’
‘‘నాలుగుకే పరిమితమయ్యావేంటి? ఏది నిజమో ఎన్టీఆర్ చెప్పారు కదా? అది వద్దా? జామాతా దశమ గ్రహం అని ఏం జరిగిందో తనకు ఎలా ద్రోహం చేశారో, వెన్నుపోటుకు తానెలా బలయ్యానో స్వయంగా ఆయనే తన స్వరంతో చెప్పారు. ఆ సీడీకి రచన, దర్శకత్వం, నటన అన్నీ ఆయనే’’
‘‘నిజంగా విచిత్రమేనోయ్! ఏం జరిగిందో ఆయనే తన స్వరంతో తానే చెప్పినా ఏది నిజం? అని మనం ఆలోచిస్తున్నాం. ’’
‘‘ అప్పుడు ఏం జరిగిందో పాత్రధారులు , బాధితుడైన ఎన్టీఆర్ , సాక్షులైన పాత్రికేయులు అందరూ చెబుతున్నారు , రాస్తున్నారు కానీ అసలు సూత్రధారి ఐన ఆగస్టు కథానాయకుడు ఏం జరిగింది ?ఎలా జరిగింది? ఎందుకు జరిగింది అనే దానిపై అప్పటి నుంచి ఇప్పటి వరకు ఓపెన్ గా ఏమీ చెప్పలేదు ’’
‘‘ నిజమా ?’’
’’కావాలంటే పాత పత్రికలూ తిరగేయ్ మనోగతం అంటూ మీడియా రాయడమే తప్ప దీని గురించి ఆయన ఎప్పుడూ .. ఎక్కడా ఓపెన్ గా  మాట్లాడలేదు ’’
‘‘నమ్మలేక పోతున్నాను ’’
‘‘పోనీ..  నే ను చెప్పనా?’’
‘‘ముందు నిన్నే అడిగాను కదా? ఏది నిజమో చెప్పుమని’’
‘‘అన్నీ నిజాలే.. అన్నీ అబద్ధాలే’’
‘‘అర్థం కాలేదు..’’
‘‘ప్రతి సంఘటనను ఎవరి కోణంలో వారు చూస్తారు. టీడీపీ ఎన్టీఆర్ రెక్కల కష్టం కదా? 1994లో ప్రతిపక్ష స్థానానికి అవసరమైన సీట్లు కూడా మిగల్చకుండా ఏకపక్షంగా విజయం సాధించి పెడితే, తన నుంచి సీటు లాగేసుకుని అవమానకరంగా దించేయడం ఎన్టీఆర్ కోణంలో జామాతా దశమ గ్రహం సీడీని విడుదల చేయించింది. ఎన్నో ఆశలతో అధికారం కోసం కాచుకుని కూర్చుంటే మధ్యలో లక్ష్మీపార్వతి వచ్చి తన్నుకుపోయేట్టు ఉంది. ఈ అన్యాయాన్ని సహించక ఎన్టీఆర్‌ను దించేయాలనుకోవడం బాబు కోణంలో న్యాయం. సంఘటన ఒకటే- కోణాలు వేరువేరు. ఎవరి కోణంలో వారిదే న్యాయం. ఇతరుల కోణంలో అది అన్యాయం.’’
‘‘ఆ ఒక్క అంశమే కాదు. మిగిలిన విషయాల గురించి?’’
‘‘మన క్లాస్‌మేట్ పాండు వాళ్ల ఆవిడ మా వారు శ్రీరాముడు పరాయి ఆడవారిని కనె్నత్తి చూడడు అనుకుంటుంది కదా? నీ అభిప్రాయం చెప్పు’’
‘‘వాడు కాలేజీలో చదివే రోజుల్లో వాడి షోకిళ్లా రాయుడి జీవితం మనం ఎన్నిసార్లు చూడలేదు. వద్దు రా అని ఎన్నిసార్లు చెప్పాం’’
‘‘అప్పటి సంగతి వదిలేయ్.. ఇప్పుడు..’’
‘‘వాడికా అలవాట్లు ఇప్పటికీ పోలేదు. ఎప్పుడూ క్యాంపులే’’
‘‘పాతికేళ్ల నుంచి కాపురం చేస్తున్నా పాండుగాడి గురించి వాళ్ల ఆవిడకే నిజాలు తెలియదు. ప్రత్యక్షంగా చూసే అవకాశం లేనపుడు- వారి జీవితంలో ఏం జరిగిందో ఎవరికేం తెలుసు? తెరపై కనిపించే నటుడి, నాయకుడి జీవితం గురించి ఎవరికైనా ఎంతవరకు తెలుస్తుంది?’’
‘‘ఎన్టీఆర్ స్వయంగా వచ్చి తన గురించి ఇప్పుడు తాను చెప్పాలంటావా?’’
‘‘అలా చెప్పినా అన్నీ నిజాలే చెప్పారని ఒప్పుకుంటామా?’’
‘‘అంటే...’’
‘‘ఎక్కువగా ఊహించకు. నేనే అభిప్రాయం చెప్పడం లేదు, ఏ అభిప్రాయాన్ని ఖండించడం లేదు..’’
‘‘మరేం చెబుతున్నావ్?’’
‘‘వాళ్ల గురించి, వీళ్ల గురించి ఎందుకు? నీ గురించి నీకు తెలుసా? నా గురించి నాకు తెలుసా?’’
‘‘తెలియదా?’’
‘‘ శ్రీరాముడు వశిష్టుని ఇంటికి వెళ్లి తలుపు తడితే ఎవరు? అని వశిష్టుడు ప్రశ్నిస్తాడు. ‘అది తెలుసు కోవడానికే వచ్చాను’ అని శ్రీరాముడు సమాధానం చెబుతాడు. మహామహా తత్వవేత్తలంతా నిన్ను నువ్వు తెలుసుకో- అన్నారు. మనకు మనమే తెలియనప్పుడు ఇతరుల గురించి అది నిజమా? కాదా? ఏది నిజం? అని ఎలా నిర్థారిస్తాం’’
‘‘ఇప్పుడు నా గురించి నన్ను తెలుసుకోమంటావా?’’ *
-బుద్దామురళి (జనాంతికం 18-1-2019)